درخت زندگی (زیست‌شناسی)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
درخت زندگی هیلیس، بر پایه ژنوم‌های کامل دنباله‌دار.

درخت زندگی (به انگلیسی: tree of lifeاستعاره‌ای است که برای شرح دادن روابط میان ارگانیسم‌های زنده و منقرض‌شده دنیا بکار می‌رود. پیشینه بکارگیری آن به اوایل سده ۱۸اُم میلادی بازمی‌گردد. چارلز داروین نیز از آن برای نشان دادن شاخه های مختلف گونه‌های جانوری با نسب مشترک استفاده کرده‌است. ارنست هکل واژه تبارزایش (به انگلیسی: phylogeny) را برای روابط تکاملی بین گونه‌های مختلف در طول زمان پدید آورد و در ارائه و تکمیل تاریخ تبارزایشی گونه‌ها از داروین نیز پیشی گرفت. توسعه‌یافته امروزه این ایده را با نام درخت فیلوژنتیک می‌شناسند.

درخت زندگی هکل[ویرایش]

ارنست هکل (۱۸۳۴-۱۹۱۹)، چندین درخت زندگی را در طول پژوهش‌هایش ارائه کرد. در نگاره‌های زیر سه تا از این درخت‌های زندگی مشهور او را می‌بینید.

درخت تبارزایی[ویرایش]

یک درخت فیلوژنتیک که چگونگی ارتباط Eukaryota (یوکاریوت) و Archaea (باستانیان) را نشان می‌دهد
نوشتار اصلی: درخت تبارزایی

درخت تبارزایی یا درخت فیلوژنتیک (به انگلیسی:Phylogenetic tree) یک نمودار انشعابی است (که اصطلاحا درخت (گراف) نامیده می‌شود) و روابط تکاملی در میان گونه‌های مختلف زیستی و یا حتی اشخاص را بر اساس شباهت‌ها و تفاوت‌های فیزیکی (فیلوژنتیک) و یا خصوصیات ژنتیک نشان می‌دهد. واحد‌هایی که به هم در درخت متصل هستند، از یک جد مشترک جدا شده‌اند. در یک درخت تکامل نژادی ریشه‌دار، هر گره نشان دهنده جد مشترکی برای فرزندان آن گره می‌باشد، و طول یال‌ها در برخی از درختان نشان دهندهٔ تخمین زمان است. هر گره یک واحد طبقه بندی (taxonomic) نامیده می‌شود. گره‌های داخلی عموما واحد طبقه بندی فرضی (HTUs) نامیده می‌شوند و نمی‌توان آنها را به طور مستقیم مشاهده کرد. این درختان در زمینه‌های زیست شناسی مانند زیست‌شناسی تکاملی، بیوانفورماتیک، سیستماتیک و فیلوژنتیک مقایسه‌ای کاربرد دارند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

  • نسب مشترک - گروهی از اندامگان‌ها که نیایی مشترک دارند.
  • انتقال افقی ژن - انتقال ماده ژنتیکی بین ارگانیسم‌ها در مسیری غیر از انتقال عمودی ژن‌ها (یعنی در مسیری غیر از انتقال ژن از والد به فرزند)
  • کل‌نگری - بر اساس آن، تعیین و تبیین تمامی صفات و ویژگی‌های سامانه‌ها تنها و تنها با مطالعهٔ مؤلفه‌ها و اجزاء متشکلهٔ آن‌ها میسر نیست.
  • جهان‌نیای پایانی - به واپسین‌ترین جانداری که همهٔ جانداران دیگر بر روی زمین از آن سرچشمه گرفته‌اند.

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Tree of life (biology)»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲ دی ۱۳۹۲).

پیوند به بیرون[ویرایش]