خودسوزی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
خودسوزی یان زائیتس در اعتراض به تهاجم ارتش سرخ به چکسلواکی.

خودسوزی شکل نادر و الهام‌بخشی از اعتراض سیاسی[۱] و اجتماعی است. در برخی موارد هم‌چون خودسوزی یان پالاخ[۲] و یا محمد بوعزیزی[۳] باعث جرقه قیامی مردمی و تغییرات بنیادین سیاسی در کشورهای‌شان شدند. راهبان بودایی در اعتراض به سیاست‌های دولت چین در اشغال تبت، هرساله اعتراض خود را به حاکمیت ۶۰ ساله چین با موجی از خودسوزی‌ها نشان می‌دهند.[۴] یونس عساکره شهروند عرب ایرانی در مارس ۲۰۱۵ به دلیل آنکه شهرداری خرمشهر دکه میوه فروشی او را مصادره کرد، در مقابل ساختمان شهرداری آن شهر خودسوزی کرد.[۵][۶]

خودسوزی برای خودکشی[ویرایش]

نقاشی هندی مربوط به سدهٔ هفدهم میلادی که زن هندی را در حال خودسوزی پس از مرگ شوهرش نشان می‌دهد (رسم ساتی)

خودسوزی یکی از خشن‌ترین و دردناک‌ترین روش‌های خودکشی است؛[۷] و به دلیل زخم‌ها و عفونت‌های عمیق و پیچیده، میزان هلاکت با آن حتی از روش‌هایی چون حلق‌آویزی هم بیشتر است.[۸] امروزه استفاده از این روش برای خودکشی، در کشورهای پیشرفته رایج نیست. اما در بخش‌هایی از آفریقا، آسیا، و به‌ویژه هندوستان از این روش بسیار استفاده می‌شود.[۷]

در ایران[ویرایش]

خودسوزی در غرب و شمال غرب ایران هم رایج است.[۷] برپایهٔ گزارش سازمان پزشکی قانونی ایران در سال ۱۳۸۰ خورشیدی، از افراد درگذشته از خودکشی، خودسوزی مهم‌ترین روش خودکشی در میان زنان بوده است (۶۹٫۲۹٪).[۸] همین گزارش بالاترین درصد خودکشی مردان با روش خودسوزی را ۴۷٪ در استان یزد و بالاترین درصد خودکشی زنان با این روش را ۹۴٫۴٪ در استان بوشهر اعلام کرده است.[۹] نظرزاده و همکاران با مطالعهٔ فراتحلیل ۱۹ پژوهشِ انجام‌شده در دو دههٔ قبل از خرداد ۱۳۹۱ خورشیدی که شامل ۲۲۴۹۸ مورد اقدام به خودکشی می‌شده است (با کنار گذاشتن پژوهش‌هایی که تنها خودکشی‌های منجر به مرگ را بررسی کرده بوده‌اند)، نتیجه گرفته‌اند که به‌طور کلی در میان روش‌های فیزیکی خودکشی در ایران، خودسوزی با شیوع ۱۳٪ رایج‌ترین روش است.[۱۰] مطالعهٔ آن‌ها نشان داده است که بیش‌ترین شیوع خودسوزی به ترتیب در استان‌های کهگیلویه و بویراحمد (۴۸٪)، ایلام (۲۸٪)، و خراسان جنوبی (۱۰٪) بوده است.[۸] به‌گفتهٔ نظرزاده و همکاران، اگرچه خودکشی به‌وسیلهٔ خودسوزی در ایران از کشورهایی مانند هند (۴۰٪)، سریلانکا (۲۴٪)، و مصر (۱۷٪) کم‌تر است؛ ولی شیوع خودسوزی در ایران از کشورهای آفریقایی چون زیمبابوه (۱۱٪) و آفریقای جنوبی و همچنین کشورهای اروپایی چون آلمان بیش‌تر است.[۸] پژوهش نظرزاده و همکاران نشان داده است که بدون در نظر گرفتنِ مسمومیت، به‌طور کلی زنان و مردان ایرانی از روش‌های خشنی برای خودکشی استفاده می‌کنند (در مطالعهٔ آن‌ها: خودسوزی، حلق‌آویزی، سلاح گرم) که شیوع این روش‌های خشن در استان‌های غربی و جنوب شرقی کشور بیش‌تر است.[۱۱]

پانویس[ویرایش]

  1. چرا معترضان سیاسی خودسوزی می‌کنند؟، بی‌بی‌سی فارسی
  2. چهل و پنجمین سالروز خودسوزی یان پالاخ در اعتراض به حمله شوروی، رادیو فردا
  3. The tragic life of a street vendor Yasmine Ryan, Al Jazeera, 20 January 2011
  4. نگرانی دالایی لاما از موج خودسوزی در تبت، بی‌بی‌سی فارسی
  5. شهروند عرب ایرانی در مقابل شهرداری خرمشهر خودسوزی کرد بی‌بی‌سی فارسی
  6. عربی یحرق نفسه بالأهواز بعد إزالة مصدر رزقه العربیة
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ رضاییان و شریفی‌راد، خودسوزی مهم‌ترین روش خودکشی در استان ایلام، ۱.
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ ۸٫۲ ۸٫۳ نظرزاده، بیدل و سایه‌مردی، تعیین شیوع روش‌های فیزیکی مورد استفاده برای خودکشی در ایران: یک مرور ساختارمند و متاآنالیز، ۵۰.
  9. رضاییان و شریفی‌راد، خودسوزی مهم‌ترین روش خودکشی در استان ایلام، ۲.
  10. نظرزاده، بیدل و سایه‌مردی، تعیین شیوع روش‌های فیزیکی مورد استفاده برای خودکشی در ایران، ۴۴.
  11. نظرزاده، بیدل و سایه‌مردی، تعیین شیوع روش‌های فیزیکی مورد استفاده برای خودکشی در ایران، ۴۹.

منابع[ویرایش]