خمیازه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
پسری در حال خمیازه کشیدن

خمیازه (کوتاه‌شده واژه خامیازه، یازه به معنای کشش) یا دهان‌دره یا فاژه[۱][۲] (از فعل فاژیدن[۳] [۴] [۵] [۶])بازکردن دهان و تنفس عمیق به صورت «غیر ارادی» و گاهی کشش در دست‌ها و سینه است که تقریباً از زمان پیش از تولد و به عبارتی دقیق تر از دوره جنینی و در یازده هفته‌ای قابل مشاهده است.معمولاً خمیازه از نشانه‌های خواب است.[۷] این پدیده در انسان و برخی حیوانات دیده می‌شود، اما دربیشتر حیوانات امری غیرعادی است.[۸] پژوهش‌ها نشان می‌دهد که این عمل، مسری است.[۹]

علت خمیازه[ویرایش]

خمیازه یک شیر نر
یک چیتا در حال خمیازه کشیدن

دو نظریه در مورد علت خمیازه وجود دارد.

  • اولین نظریه مربوط به کمبود اکسیژن و افزایش دی اکسید کربن در بدن است. شخص با خمیازه کشیدن (بازکردن دهان) اکسیژن بیشتری وارد بدن خود کرده و کمبود آن را جبران می‌کند.[۱۰]
  • نظریه دوم ارتباط میان خمیازه و خستگی را مورد بررسی قرار می‌دهد.این نظریه مبنی بر این است که بدن انسان در پی خستگی یک واکنش طبیعی به صورت خمیازه نشان می‌دهد.

آیا خمیازه مسری است؟[ویرایش]

پژوهش‌ها همچنین نشان می‌دهد که خمیازه کشیدن به دلیل یک عمل همدلانه به‌وسیله دیگران تکرار می‌شود.[۱۱] همچنین دانشمندان در یک بررسی در سال ۲۰۰۵ مغزهای گروهی را که خمیازه‌کشیدن افراد را مشاهده می‌کردند، اسکن کردند و توانستند الگوهایی منحصربه‌فرد از فعالیت در نواحی از مغز که به تقلید رفتاری مربوط می‌شدند را مکان‌یابی کنند.[۱۲]

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «واژه خمیازه در لغت‌نامه دهخدا»(فارسی)‎. وب‌گاه میبوسرچ، ۱۶ شهریور ۱۳۸۷. 
  2. «واژه خمیازه درفرهنگ معین»(فارسی)‎. وب‌گاه میبوسرچ، ۱۶ شهریور ۱۳۸۷. 
  3. بوالمثل بخاری: شراب شب و نشأه ٔ آن نیرزد****به فاژیدن بامداد خمارش
  4. لبیبی: گر ندانی بندیش تا چگونه بود****که سبزه خورده بفاژد بهارگه اشتر
  5. فرهنگ ریشه واژگان زبان فارسی، علی نورایی، ص 152
  6. http://parsi.wiki/dehkhodaworddetail-cd31796ade924c468f585ed9771eaf49-fa.html
  7. فرهنگ عمید، مدخل خمیازه.
  8. «دانستنی‌های پزشکی - چرا خمیازه می‌کشیم؟»(فارسی)‎. وب‌گاه تکخال، ۱۶ شهریور ۱۳۸۷. 
  9. «دانستنی‌های پزشکی - چرا خمیازه می‌کشیم؟»(فارسی)‎. وب‌گاه تکخال، ۱۶ شهریور ۱۳۸۷. 
  10. «خمیازه»(فارسی)‎. وب‌گاه دانشنامه رشد، ۱۶ شهریور ۱۳۸۷. 
  11. «چرا خمیازه مسری است؟»(فارسی)‎. وب‌گاه آفتاب، شهریور ۱۳۸۷. 
  12. «چرا خمیازه کشیدن مسری است؟»(فارسی)‎. وب‌گاه برهاد. بازبینی‌شده در شهریور ۱۳۸۷.