جنگ‌های انگلستان-هلند

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جنگ‌های انگلستان-هلند
Van Soest, Attack on the Medway.jpg
حمله هلندیان در جنگ دوم انگلستان-هلند
زمان ۱۶۵۲–۱۶۵۴ (نخستین جنگ انگلستان-هلند)
۱۶۶۵–۱۶۶۷ (دومین جنگ انگلستان-هلند)
۱۶۷۲–۱۶۷۴ (سومین جنگ انگلستان-هلند)
۱۷۸۱–۱۷۸۴ (چهارمین جنگ انگلستان-هلند)
۱۷۹۵–۱۸۰۲ (جنگ‌های انقلاب فرانسه)
۱۸۰۳–۱۸۱۰ (جنگ‌های ناپلئون)
مکان دریای شمال، آب‌راه مانش، نروژ، هلند، ایتالیا
نتیجه
علت جنگ برتری‌جویی و رقابت بر سر چیرگی در بازرگانی دریایی

جنگ‌های انگلستان-هلند جنگ‌هایی بودند که میان انگلستان(پادشاهی انگلستان، جمهوری انگلستان، پادشاهی بریتانیا) از یک سو و هلند (جمهوری هلند) بر سر چیرگی در بازرگانی دریایی و سروری بر دریاها در سده‌های هفدهم و هجدهم روی دادند. این جنگ‌ها را بیش‌تر در چهار دوره برمی‌رسند: جنگ نخست از ۱۶۵۲ تا ۱۶۵۴، جنگ دوم از ۱۶۶۵ تا ۱۶۶۷، جنگ سوم از ۱۶۷۲ تا ۱۶۷۴ و جنگ چهارم از ۱۷۸ تا ۱۷۸۴. پس از آن نیز نبردها و جنگ‌های پراکنده‌ای میان ناوگان‌های دریای دو کشور درمی‌گرفت.

پیشینه[ویرایش]

در پایان سده‌های میانه و روزگار نوزایش، در هم‌سنجی با ونیز، جنوا، پرتغال، کستیل یا آراگن، نه انگلستان و نه سرزمین‌های کرانه‌ای مهمی چون لوکانتریز، فلاندرز و هلند نیروهای برتر اروپایی در دریا نبودند. در زمان جنگ‌های مذهبی میان امپراتوری کاتولیک هابزبورگ و دولت‌های نوبنیاد پروتستان در سدهٔ ۱۶م، انگلستانِ روزگارِ الیزابتِ نخست نیروی دریایی قدرتمندی به هم آورد، که برای ماموریت‌های دزدی دریایی از امپراتوری اسپانیا طراحی شده بود. هزینه این حمله‌ها را دربار یا اشراف برجسته تأمین می‌کردند که بسیار برای شان پرسود بود تا آن که تعمیر و بازسازی ناوگان اسپانیا و دستگاه جاسوسی ش در زنجیره‌ای از ناکامی‌های هنگفت گرفتار شد. الیزابت، برای فراهم کردن بهانه‌ای برای دشمنی با اسپانیا، با امضای عهدنامه نانساچ در ۱۵۸۵ با کشور نوپدید جمهوری هلند، همراه ِ شورشیان هلندی شد. همه این‌ها جنگ انگلستان-اسپانیا را در پی آورد. اما هلند که در اشغال سپاهیان هابزبورگ بود نمی‌توانست در این جنگ، جز نقشی دست دومی داشته باشد.

پس از آن و در یک سده‌ای که در پی آمد روابط انگلستان و اسپانیا رو به بهبود گذاشت و به صلح ۱۶۰۵ انجامید که به دزدی‌های دریایی بسیار پایان داد؛ اما غفلت انگلستان را هم از ناوگان پادشاهی در پی آورد. جنگ ناکام انگلستان-اسپانیا در ۱۶۲۵ تغییر چندانی در سیاست پدید نیاورد. در همین دوره، درگیری هلند با دودمان هابزبورگ ادامه داشت. در ۱۶۲۸ دریاسالار هلندی، پیت هین، تنها کسی بود که کامیابانه کشتی‌های اسپانیایی‌ای را تسخیر کرد که مالامال از طلا، از بندرهای آمریکای مرکزی و جنوبی می‌آمدند. از همین جا هلندیان در آسیا نیز جانشین پرتغالی‌ها شدند، به عنوان بزرگ‌ترین بازرگانان اروپایی. در هند شرقی، هلند بیش‌تر موقعیت‌های تجاری پرتغال را در دست گرفت و بازرگانی پرسود ادویه را به طور عمده از آن خود کرد. این هم‌زمان بود با افزایش بسیار کشتی‌های بازرگانی هلندی.

نخستین جنگ از ۱۶۵۲ تا ۱۶۵۴[ویرایش]

جستار اصلی: نخستین جنگ انگلستان-هلند

در اکتبر ۱۶۵۱، پارلمان جمهوری انگلستان، برای نگاه داشتن جایگاه انگلستان در آمریکا، نخستین مصوبه دریانوردی را تصویب کرد. در این مصوبه قید شده بود که ترابری همه کالاهایی که به انگلستان می‌آیند باید با کشتی‌های انگلیسی از کشورهای صادر کننده انجام شود.

دومین جنگ[ویرایش]

منابع[ویرایش]