پرش به محتوا

اعدام در ملأ عام

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
Execution of Louis XVI
نگاره اعدام لوئی شانزدهم در ملاء عام بر روی مس

اعدام در ملاء عام یا اعدام علنی نوعی از مجازات مرگ است که در آن «اعضای عموم مردم می‌توانند داوطلبانه حضور یابند».[۱] این تعریف شامل مواردی نمی‌شود که تنها تعداد اندکی شاهد برای تضمین پاسخگویی مجریان حکم دعوت می‌شوند.[۲] هدف اصلی این اعدام‌ها در طول تاریخ بازداشتن افراد از سرپیچی از قوانین یا مقامات بوده است. حضور در چنین مراسمی در گذشته تشویق می‌شد و گاه حتی اجباری بود.[۳]

امروزه بیشتر کشورها یا به‌طور کامل مجازات اعدام را لغو کرده‌اند یا عملاً آن را کنار گذاشته‌اند.[۴] هرچند بسیاری از کشورها اکنون اعدام علنی را ناپسند می‌دانند، این روش در برهه‌هایی از تاریخ تقریباً در همه جا اجرا شده است.[۵] در گذشته، اعدام‌های علنی به دلیل نقش بازدارنده‌شان بر اعدام‌های پشت درهای بسته ترجیح داده می‌شدند،[۶] گرچه کارایی واقعی این روش مورد تردید بوده است.[۷] این مراسم همچنین به محکومان فرصت می‌داد تا سخن پایانی خود را بیان کنند، به دولت امکان می‌داد قدرت خود را در برابر شهروندان نشان دهد و برای مردم به منزله یک نمایش عمومی تلقی می‌شد.[۸] افزون بر این، اعدام علنی ابزاری برای نمایش برتری دولت بر مخالفان سیاسی نیز به شمار می‌رفت.[۹][۱۰]

قانون اعدام در ملاء عام

[ویرایش]

اروپا

[ویرایش]

در قرن هفدهم، استفاده از شکنجه پیش از مرگ کاهش یافت و به‌جای آن بدن محکومان پس از مرگ برای نمایش عمومی مثله می‌شد.[۱۱] تا اوایل قرن هجدهم، شمار اعدام‌ها در اروپای غربی نسبت به قرن پیش از آن حدود ۸۵ درصد کاهش یافت، زیرا نظام قضایی به سمت رویکردی عقلانی‌تر و مبتنی بر حقوق بشر حرکت کرد که بر یافتن بهترین روش‌های بازدارندگی متمرکز بود.[۱۲][۱۳] با این حال، در قرن هجدهم و نوزدهم، به‌ویژه در دوره‌های ناآرامی اجتماعی، موج‌های تازه‌ای از اعدام‌ها پدید آمد.[۱۴]

اندیشمندانی چون جرمی بنتام و چزاره بکاریا در قرن هجدهم به نقد اعدام‌های علنی پرداختند.[۱۵] البته همه متفکران روشنگری مخالف این شیوه نبودند؛ برای نمونه، کالبدشناسان از اعدام‌ها برای به‌دست آوردن اعضای سالم بدن جهت مطالعه و آزمایش بهره می‌بردند.[۱۶] از سوی دیگر، شکنجه پس از مرگ که بخشی از اعدام علنی محسوب می‌شد، از نظر برخی افراد بی‌احترامی به جسد تلقی می‌گردید و باور داشتند می‌تواند مانع ورود فرد به بهشت شود.[۱۷][۱۸]

در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، اروپا شاهد فاصله گرفتن از نمایش‌های عمومی اعدام و حرکت به سمت اعدام‌های خصوصی و محرومیت از آزادی (مانند زندان، آزادی مشروط و خدمات اجتماعی) بود.[۱۹] این روند با گرایشی عمومی برای پنهان کردن مرگ از چشم عموم همسو بود.[۲۰]

فرانسه

[ویرایش]
صحنه اعدام یوجین ویدمن با گیوتین در ملا عام

در فرانسه، اعدام‌های علنی تا سال ۱۹۳۹ ادامه داشت.[۲۱] پس از آنکه فیلمی مخفی از اعدام یوجین ویدمن با گیوتین منتشر شد و واکنش‌های منفی برانگیخت، دولت تصمیم گرفت اعدام‌ها را خصوصی کند. گزارش‌های تکان‌دهنده‌ای از رفتار تماشاگران، از جمله جمع‌آوری خون وایدمن با تکه‌های پارچه به‌عنوان یادگاری، باعث شد رئیس‌جمهور آلبر لبرون اعدام علنی را ممنوع کند و آن را موجب «برانگیختن غرایز پست انسانی» دانست.[۲۲]

آلمان

[ویرایش]

در آلمان نازی، اعدام علنی با روش‌هایی چون حلق‌آویز کردن، تیرباران و گردن‌زنی انجام می‌شد.[۲۳]

بریتانیا

[ویرایش]

در بریتانیا، آخرین اعدام علنی در تایبرن هیل در سال ۱۸۰۱ انجام شد و پس از آن همه اعدام‌ها در یورک، درون قلعه یورک (اما همچنان علنی) صورت گرفت تا «ورود به شهر با صحنه کشاندن مجرمان در خیابان‌ها ناخوشایند نباشد».[۲۴] در لندن، محکومان به مرگ در زندان نیوگیت نگهداری می‌شدند و حکم در خیابان به اجرا درمی‌آمد. جمعیت انبوه و گاه بی‌نظم در این مراسم حضور می‌یافتند. آخرین اعدام علنی در بریتانیای کبیر در سال ۱۸۶۸ انجام شد[۲۵] و پس از آن مجازات مرگ در حریم خصوصی زندان‌ها اجرا گردید. در اسکاتلند، آخرین اعدام علنی حلق‌آویز شدن رابرت اسمیت در دمفریز در همان سال بود.[۲۶] در ایرلند نیز آخرین اعدام علنی در سال ۱۸۶۶ با حلق‌آویز شدن جان لوگ در داون‌پاتریک ثبت شد.[۲۷]

قاره آفریقا

[ویرایش]

لیبریا

[ویرایش]
اعدام علنی «هارپر سِوِن» در سال ۱۹۷۹ در بیبریا

در دهه‌ ۱۹۷۰، ویلیام تالبوت رئیس‌جمهور وقت لیبریا، از اعدام‌های علنی به‌عنوان ابزاری برای بازدارندگی از جرم استفاده می‌کرد. بین سال‌های ۱۹۷۱ تا ۱۹۷۹، شانزده فرد محکوم به قتل در ملأ عام به دار آویخته شدند. اعدام علنی «هارپر سِوِن» در سال ۱۹۷۹ به دلیل ارتباط با مجموعه‌ای از قتل‌های آیینی و جادوگری توجه ویژه‌ای را برانگیخت.[۲۸]

قاره آسیا

[ویرایش]

بر اساس گزارش عفو بین‌الملل، در سال ۲۰۱۲ «اعدام‌های علنی در ایران، کره شمالی، عربستان سعودی و سومالی انجام شده بود».[۲۹] هرچند این سازمان کشورهایی چون سوریه، افغانستان و یمن را در فهرست خود قرار نداده، اما گزارش‌هایی وجود دارد که دولت‌ها و بازیگران غیردولتی همچون داعش در این کشورها اقدام به اعدام علنی کرده‌اند.[۳۰][۳۱][۳۲]

ایران

[ویرایش]
اعدام اسماعیل رنگرز، پارس‌آباد، ۱۳۹۶

اعدام علنی در ایران یک مجازات قانونی است.[۲۹]

کویت

[ویرایش]

در کویت نیز گاهی اعدام‌ها به‌صورت علنی انجام شده است. زندانیان به پای چوبه دار برده می‌شوند و پس از تأیید حکم توسط مقام ارشد پلیس، مجازات اجرا می‌شود.[۳۳]

عربستان سعودی

[ویرایش]

اعدام‌های علنی در عربستان سعودی تا سال ۲۰۲۲ به‌طور گسترده رایج بود؛ اما از آن زمان، اعدام‌ها در خفا انجام می‌شوند.[۳۴] میدان «دیره» در ریاض که پیش‌تر یکی از شناخته‌شده‌ترین مکان‌های اعدام علنی بود، از سال ۲۰۱۹ دیگر برای این منظور استفاده نشد.[۳۵]

کره شمالی

[ویرایش]
اعدام در ملاء عامِ یک زن بوسیله طالبان در ورزشگاه غازی در کابل, افغانستان (۱۶ نوامبر ۱۹۹۹)[۳۶]

اعدام علنی در کره شمالی، یک مجازات قانونی است.[۲۹]

پانویس

[ویرایش]
  1. Hood, Roger. "Capital punishment". Encyclopedia Britannica. Encyclopedia Britannica, Inc. Retrieved 3 October 2018.
  2. Blum, Steven A. (Winter 1992). "Public Executions: Understand the "Cruel and Unusual Punishments" Clause" (PDF). Hastings Constitutional Law Quarterly. 19 (2): 415. Archived from the original (PDF) on 2014-03-26.
  3. "Public execution". Wikipedia (به انگلیسی). 2025-08-15.
  4. Tonry, Michael H. (2000). The Handbook of Crime & Punishment (به انگلیسی). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-514060-6.
  5. Ward, Richard (2015), Ward, Richard (ed.), "Introduction: A Global History of Execution and the Criminal Corpse", A Global History of Execution and the Criminal Corpse, Wellcome Trust–Funded Monographs and Book Chapters, Basingstoke (UK): Palgrave Macmillan, ISBN 978-1-137-44401-1, PMID 27559562, retrieved 2022-09-19
  6. Garland, David. Meranze, Michael. McGowen, Randall (2011). America's death penalty : between past and present. New York University Press. ISBN 978-0-8147-3266-3. OCLC 630468201.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (link)
  7. McKenzie, Andrea Katherine (2007). Tyburn's martyrs : execution in England, 1675-1775. Hambledon Continuum. ISBN 978-1-84725-171-8. OCLC 255621799.
  8. Cawthorne, Nigel (2006). Public Executions: From Ancient Rome to the Present Day. Chartwell Books. pp. 6–7. ISBN 978-0-7858-2119-9.
  9. Cawthorne, Nigel (2006). Public Executions: From Ancient Rome to the Present Day. Chartwell Books. pp. 6–7. ISBN 978-0-7858-2119-9.
  10. Garland, David. Meranze, Michael. McGowen, Randall (2011). America's death penalty : between past and present. New York University Press. ISBN 978-0-8147-3266-3. OCLC 630468201.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (link)
  11. Ward, Richard (2015), Ward, Richard (ed.), "Introduction: A Global History of Execution and the Criminal Corpse", A Global History of Execution and the Criminal Corpse, Wellcome Trust–Funded Monographs and Book Chapters, Basingstoke (UK): Palgrave Macmillan, ISBN 978-1-137-44401-1, PMID 27559562, retrieved 2022-09-19
  12. Ward, Richard (2015), Ward, Richard (ed.), "Introduction: A Global History of Execution and the Criminal Corpse", A Global History of Execution and the Criminal Corpse, Wellcome Trust–Funded Monographs and Book Chapters, Basingstoke (UK): Palgrave Macmillan, ISBN 978-1-137-44401-1, PMID 27559562, retrieved 2022-09-19
  13. Maestro, Marcello (1973). "A Pioneer for the Abolition of Capital Punishment: Cesare Beccaria". Journal of the History of Ideas. 34 (3): 463–468. doi:10.2307/2708966. ISSN 0022-5037. JSTOR 2708966.
  14. Ward, Richard (2015), Ward, Richard (ed.), "Introduction: A Global History of Execution and the Criminal Corpse", A Global History of Execution and the Criminal Corpse, Wellcome Trust–Funded Monographs and Book Chapters, Basingstoke (UK): Palgrave Macmillan, ISBN 978-1-137-44401-1, PMID 27559562, retrieved 2022-09-19
  15. Bedau, Hugo (1983-01-01). "Bentham's Utilitarian Critique of the Death Penalty". Journal of Criminal Law and Criminology. 74 (3): 1033–1065. doi:10.2307/1143143. JSTOR 1143143.
  16. Marland, Hilary; Richardson, Ruth (February 1990). "Death, Dissection, and the Destitute". The American Historical Review. 95 (1): 119–120. doi:10.2307/2163011. ISSN 0002-8762. JSTOR 2163011. PMC 5379396.
  17. BANNER, STUART (2009-06-30). The Death Penalty. Harvard University Press. doi:10.2307/j.ctvjght8w. ISBN 978-0-674-02051-1.
  18. Ward, Richard (2015), Ward, Richard (ed.), "Introduction: A Global History of Execution and the Criminal Corpse", A Global History of Execution and the Criminal Corpse, Wellcome Trust–Funded Monographs and Book Chapters, Basingstoke (UK): Palgrave Macmillan, ISBN 978-1-137-44401-1, PMID 27559562, retrieved 2022-09-19
  19. William J. Chambliss (2011). Corrections. SAGE Publications. pp. 4–5. ISBN 978-1452266435.
  20. Chambliss, William J. (2011-05-03). Corrections (به انگلیسی). SAGE Publications. ISBN 978-1-4522-6643-5.
  21. William J. Chambliss (2011). Corrections. SAGE Publications. pp. 4–5. ISBN 978-1452266435.
  22. Steiker, Carol S.; Steiker, Jordan M. (2019). Comparative Capital Punishment (به انگلیسی). Edward Elgar Publishing. p. 167. ISBN 978-1-78643-325-1.
  23. Dandō, Shigemitsu (1997). The Criminal Law of Japan: The General Part (به انگلیسی). F.B. Rothman. ISBN 978-0-8377-0653-5.
  24. "Executions in York: History of York". www.historyofyork.org.uk. Retrieved 2020-04-13.
  25. William J. Chambliss (2011). Corrections. SAGE Publications. pp. 4–5. ISBN 978-1452266435.
  26. "Scotlands Last execution". BBC News.
  27. "John Logue | Lisburn.com". lisburn.com.
  28. van der Kraaij, Fred. "The Maryland Ritual Murders: After the Hanging". Liberia Past and Present. Retrieved 29 September 2024.
  29. 1 2 3 Rogers, Simon; Chalabi, Mona (2013-12-13). "Death penalty statistics, country by country". The Guardian. Retrieved 2015-12-13.
  30. "ISIS extremist reportedly kills his mother in public execution in Syria". Fox News. 2016-01-08. Retrieved 2016-05-30.
  31. "ISIS Fast Facts". Cable News Network. Turner Broadcasting System, Inc. 3 September 2018. Retrieved 9 October 2018.
  32. "Video: Taliban shoot woman 9 times in public execution as men cheer". CNN. 2012-07-09. Retrieved 2016-05-30.
  33. "Kuwait executes three for murder (WARNING GRAPHIC IMAGES)". 2 April 2013. Retrieved 2024-02-08.
  34. Hawley, Caroline (2023-01-31). "Secretive Saudi executions leave families in the dark" (به انگلیسی). Retrieved 2025-03-23.
  35. Kalin, Stephen (December 9, 2019). "Amid flurry of Saudi reforms, mocktails on order in execution square". Reuters. Retrieved 2025-03-24.
  36. "Who Was the Afghan Mom Executed by Taliban?". ABC News. 2 October 2002.