ارش (یکا)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

ذرع یا اَرش واحد طول (درازا) در ایام قدیم بوده است.

ذرع معمول و متدواول که تا این اواخر بین پارچه فروشان و بزاز های بازار متداول بود و میله ای نیز به همین نام داشته اند 104 سانتیمتر هست و هنوز هم معروف هست که هر ذرع 104 سانتیمتر می‌باشد.

البته ذرع قدیمی تری نیز در ایران بوده است که به گفته نجم الدوله در کتاب کفایت الحساب، معادل 45 سانتیمتر محاسبه شده است و در اصطلاح به آن ذرع شرعی می‌گویند. ذرع شرعی را معادل 2 وجب می دانستند و با احتساب اینکه هر وجب بیست و دو و نیم سانتیمتر هست، به عدد 45 سانتیمتر به ازای هر ذرع شرعی می‌رسیم.

در بخش مقیاسهای کتاب الاصفهان نوشته میر سید علی جناب، واحد دیگری به نام ذراع گفته شده که آن را معادل دو قدم دانسته اند. و در همین قسمت از کتاب مذکور ذکر شده که قدیمی ترین ذرع یا ارش مربوط به ایران باستان بوده است. سیاحان فرانسوی گفته اند سنگ مرمر سیاهی از خرابه‌های پرسپولیس یا همان تخت جمشید پیدا شده است که نام داریوش پسر هیستاسب بر آن حک شده است و براساس آن ارش یا ذرع باستانی ایران معادل پنجاه و چهار ممیز نیم سانتیمتر بوده است و هر قدم نیز معادل 32 سانتیمتر بوده است [۱]

منابع:[ویرایش]

  1. کتاب الاصفهان، نوشته میر سید علی جناب، چاپ 1303 هجری شمسی ، نمره 528 وزارت معارف و اوقاف و صنایع مستظرفه