ابوالقاسم بختیار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ابوالقاسم بختیار
رضاشاه و ابوالقاسم بختیار در آیین گشایش دانشکده پزشکی دانشگاه تهران.

ابوالقاسم بختیار (۱۲۵۰ در بروجن - ۱۹ دی ماه ۱۳۴۹ هجری شمسی توس، مشهد) اولین پزشک ایرانی که دکترای خود را از دانشگاه سیراکیوس ایالات متحده آمریکا اخذ نمود. وی بنیانگذار دانشکده پزشکی، دانشگاه تهران و از اساتید دانشگاه بود، ریاست بخش جراحی بیمارستان شرکت نفت از افتخارات ایشان بوده است.

زندگی‌نامه[ویرایش]

ابوالقاسم بختیار در خانواده‌ای بختیاری در شهر بروجن (استان چهارمحال بختیاری) در ایران به دنیا آمد. وی هنگام تولد مادر خود را از دست داد. در دوران کودکی، به کارهای زیادی همچون، پینه دوزی، کشاورزی، دست‌فروشی و … پرداخت و به موازات آن کسب علم و دانش را هیچگاه رها نکرد. وی در مکتب خانه تعلیمات مقدماتی را فرا گرفت تا آنجا که به معلمی (مکتب‌داری) فراخوانده شد.[۱] در وجود ابوالقاسم نیروئی برای جستجو و مطالعه جهت پیشرفت وجود داشت، که منجر به این شد تا از محدوده بروجن پا فراتر گذارده و به اصفهان و سپس تهران نقل مکان نماید. مدتی در اصفهان بود، تا با بی بی ماه بیگم بختیاری همسر مرتضی‌قلی خان صمصام آخرین ایلخانی بختیاری آشنا شدند. مسئولیت تعلیم و تربیت فرزندان مرتضی قلی خان صمصام به ابوالقاسم سپرده شد و این گام بلندی بود برای بروزرسانی معلومات ابوالقاسم و از طرف دیگر آشنائی با کالج آمریکائی‌های (البرز) که مدیریت آن به عهده دکتر سامویل مارتین جردن بود.

در سال ۱۲۸۹ هجری خورشیدی در سی و نه سالگی دانش آموز کالج آمریکایی تهران (دبیرستان البرز) شد. دکتر جردن از پنجره دفتر کارش می‌دید که هر روز جوانی قوی هیکل چند دانش آموز را به مدرسه می‌آورد.

یکروز که این جوان در شکستن و انبار کردن چوب به خدمتگذار مدرسه کمک کرد، دکتر جردن از کار او خوشش آمد و او را به دفتر فرا خواند و از او پرسید که چرا ادامه تحصیل نمی‌دهد؟ جوان، (ابولقاسم بختیار) گفت که بعلت سن بالا و نداشتن هزینه تحصیل و همچنین با داشتن سه فرزند قادر به این کار نیست.

دکتر جردن پذیرفت که خود شخصاً آموزش او را در زمانی که باید منتظر بچه‌های مرتضی‌قلی خان صمصام باشد بر عهده بگیرد. ابوالقاسم بعلت استعداد بالا ظرف چند سال موفق به اخذ دیپلم شد و با کمک دکتر جردن برای ادامه تحصیل به آمریکا رفت.

ابوالقاسم بختیار راهی آمریکا شد و در دانشگاه‌های سیراکیوس، کلمبیا، آیووا و داکوتای جنوبی به آموختن پرداخت و سرانجام در پنجاه و پنج سالگی آموختن پزشکی را به اتمام رساند.[۲]

دکتر ابوالقاسم بختیار در سال ۱۳۰۹ هجری خورشیدی به دعوت رضا شاه پهلوی با همسر اول خود هلن جفری به ایران مراجعت نمود. مأموریت اول ایشان احداث دانشکده پزشکی، دانشگاه تهران بود و سپس معاونت دانشگاه تهران را بر عهده داشت.

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • هدایتی، سید جواد. تاریخ پزشکی معاصر ایران از تأسیس دارالفنون تا انقلاب اسلامی. تهران: دانشگاه علوم پزشکی ایران، ۱۳۸۱. 
  • موحدی، محمدمهدی. زندگینامه پزشکان نام‌آور معاصر ایران. ج. ۱. تهران: موسسه نشر علوم و فنون، ۱۳۷۱. 
  • Bakhtiar.org