ابوالحسن خانعلی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ابوالحسن خانعلی
Moalemazadehkhanali.png
زادروز ۱۳۱۱
روستای امامزاده داوود تهران
درگذشت ۱۳۴۰
تهران
آرامگاه قبرستان ابن بابویه
پیشه معلم

ابوالحسن خانعلی (زادهٔ ۱۳۱۱ - درگذشتهٔ ۱۲ اردیبهشت ۱۳۴۰) یک معلم ۲۹ ساله دروس فلسفه و زبان عربی بود که در روز ۱۲ اردیبهشت سال ۱۳۴۰ در تجمع صنفی اعتراض‌آمیز معلمان در میدان بهارستان با گلوله اسلحه رئیس کلانتری بهارستان، سرگرد ناصر شهرستانی کشته شد.[۱][۲]

زندگی‌نامه[ویرایش]

دکترابوالحسن خانعلی در روز سه شنبه چهارم اسفند 1311 در یک خانواده روحانی در روستای امامزاده داوود چشم به جهان گشود .  ابوالحسن خانعلی فرزند مهدی خانعلی  متولی امامزاده داوود بود.

او تحصیلات مقدماتی را نزد پدر و در مکتب خانه روستا گذراند و برای ادامه تحصیل به تهران مهاجرت نمود وبا هوش و استعداد سرشاری که داشت در کلاس ششم ابتدایی پذیرفته می‌شوند وبعد از اتمام تحصیلات دبیرستانی، در دانشکده علوم تهران به ادامه تحصیل پرداخت و در همان دانشگاه در کنکور دکتری شرکت می نماید و این پایه علمی دانشگاه را در رشته الهیات با موفقیت می گذراند. وی در مدارس و دیگر موسسات علمی به تدریس مشغول می‌شود دکتر در طول زندگی کوتاه خود ازهر کوششی در راه اعتلا فرهنگ و فرهنگیان بود دریغ نکرد. حقوق ماهانه خود را بیشتر در راه فقرا و مستمندان و یتیمان انفاق می نمود.ابوالحسن خانعلی در سیل عظیمی که در سال 1333 در امامزاده داوود رخ داد وخسارات زیادی رسانده بود با تلاش خود و همکاری اهل محل و با ارتباط با مراجع تقلید آن زمان وادارات دولتی به بازسازی آستان مقدس مبادرت نمود تا بار دیگر این بقعه مبارک احیا شود و زیارتگاه سوته دلان جهان باقی بماند. ایشان به زبانهای انگلیسی و فرانسه تسلط داشت و چند کتاب نیز در رابطه با ناهنجاری‌های جامعه آن زمان تالیف نمود،ظلم وبیدادی که رژیم شاه برمردم وکشور تحمیل کرده بود دکتر را رنج می داد ، اوضاع تعلیم و تربیت را بسیار آشفته می دید و خیل مشتاقان علم و تحصیل با آن همه استعدادها و هوش‌های فراوان که در فرزندان این مملکت بود با نبودن مراکز علمی مناسب هدر می رفت که همیشه دغدغه فکری دکتر بود،زمزمه‌هایی در سالهای 39 و40 در سطح مدارس کشور و آموزش و پرورش به گوش می رسید که برای سامان دهی وضع علمی جوانان در کشور باید کاری صورت بگیرد و ابوالحسن خانعلی نیز در این حماسه فرهنگی شرکت داشت، و در زمان نخست وزیری شریف امامی در 12 اردیبهشت 1340 معلیمن و دانش آموزان و دانشجویان و مردم دیگر شهرهای نزدیک به تهران در میدان بهارستان روبه روی مجلس شورای ملی آن زمان اجتماع نمودند،وخواسته‌های خود را از دولت وقت مطرح نمودند و ابوالحسن خانعلی در حین یک سخنرانی عمیق و گیرا هدف گلوله رییس کلانتری میدان بهارستان قرار میگیرند و به قتل میرسند تا در صف کشه شدگان کربلا قرار گرفته و میدان بهارستان را با خون پاکش رنگین می سازد و نیزعده‌ای از دانش آموزان و معلمین مجروح می‌شوند.

روز بعد علی‌رغم ممانعت رژیم تشییع جنازه بی سابقه‌ای از سرچشمه تهران تا چهار راه سیروس صورت می‌گیرد و همه می آیند.

پیکر پاک ابوالحسن خانعلی در ابن بابویه در جوار مرقد شیخ صدوق در نزدیک حرم حضرت عبد العظیم حسنی – آرام می‌گیرد، و تصویر برداران و خبرنگاران این حماسه معلمین را به ثبت می رسانند.

کشه شدن دکتر خانعلی دولت وقت را سرنگون کرده و مملکت را تکان می دهد و معلمین مدارس اروپایی در کلاس‌های درس خود دانش آموزان را به احترام شهادت دکتر خانعلی امر به دقایقی سکوت می نمایند .

با جان باختن ابوالحسن خانعلی اقداماتی به عمل می‌آید و تغییر وتحولاتی در آموزش و پرورش کشور صورت می‌گیرد وبا ایجاد سپاه دانش سواد آموزی ، علم به جای جای کشور راه پیدا کرده و از خون پاک وتاثیرگذار او ، ایران افراد با سواد و فرهیخته‌ای را به جامعه و جهان تقدیم می دارد.               

[۱][۲]

واقعه ۱۲ اردیبهشت[ویرایش]

مزار ابوالحسن خانعلی

شرایط معلمان در آن روزگار سخت بود و معلمین برای رسیدن به حقوق خود تجمعاتی در سراسر کشور برگزارمی کردند. در تهران روز ۱۲ اردیبهشت ۱۳۴۰ گروهی از معلمان در جلوی مجلس در میدان بهارستان تجمع کردند که خانعلی نیز در آن شرکت داشت.[۱]

شواهد نشان می‌دهد که او نه سخنران و نه هدایت‌کنندهٔ معلمان، بلکه یک معلم مانند هزاران معلمی بود که در اعتراض به کم بودن حقوق خود در آن تجمع شرکت کرده بودند. ناصر شهرستانی رئیس کلانتری که موقعیت خود را در خطر می‌دید، به سمت تجمع‌کنندگان شلیک کرد که گلوله‌ای به سر ابوالحسن خانعلی اصابت کرد و دو تیر دیگر هم دو نفر را مجروح کرد.

روز ۱۳ اردیبهشت پیکر خانعلی بر روی دست معلمان با شعار «کشتند یک معلم را» به بیمارستان بازرگانان منتقل شد، ولی اقدامات پزشکان مؤثر واقع نشد و وی جان باخت و در قبرستان ابن بابویه در شهر ری به خاک سپرده شد.[۱][۲]

پس از این حادثه رئیس کلانتری برکنار و مورد بازخواست قرار گرفت، شریف امامی نخست‌وزیر وقت استعفاء کرد، محمدرضا پهلوی استعفای او را پذیرفت و علی امینی را مأمور تشکیل کابینه جدید کرد. او قول مساعد به افزایش حقوق معلمان داد و سرانجام پس از «برابر شدن حقوق معلمین با حقوق مهندسین» تحصن یازده روزه معلمان پایان گرفت.[۱]

روز معلم[ویرایش]

پس از واقعه ۱۲ اردیبهشت، حکومت وقت برای دلجویی از معلمین روز ۱۲ اردیبهشت را به یاد مرگ خانعلی روز معلم نام‌گذاری کرد که پس از انقلاب اسلامی و ترور مرتضی مطهری در یازدهم اردیبهشت ۱۳۵۸، روز کشته شدن وی با یک روز تأخیر عنوان شد و دوازدهم اردیبهشت مجدداً به این مناسبت به نام روز معلم نام گرفت.[۱][۳][۴]

منابع[ویرایش]