آنری لوفور

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
آنری لوفِوْر
Henri Lefebvre 1971.jpg
زادروز۱۶ ژوئن ۱۹۰۱
اژتمو، لاند، فرانسه
درگذشت۲۹ ژوئن ۱۹۹۱ (۹۰ سال)
ناوارنس، فرانسه
همسر(ها)الیزه سرتو کارمون لوفور
فرزندانرولان ژان کارمون
دورهفلسفهٔ قرن بیستم
حیطهفلسفه غربی
مکتبمارکسیسم
علایق اصلی
زندگی روزمره • دیالکتیکازخودبیگانگی • رازوارگی • فضای اجتماعی • شهرنشینیروستاییتمدرنیتهادبیاتتاریخ
ایده‌های چشمگیر
نقد زندگی روزمره • نظریهٔ اوقات • ریتم‌آنالیز

آنری لوفِوْر (به فرانسوی: Henri Lefebvre) (زادهٔ ۱۶ ژوئن ۱۹۰۱ در اژتمو، لاند – درگذشتهٔ ۲۹ ژوئن ۱۹۹۱ در ناوارنس، فرانسه) جامعه‌شناس، روشن‌فکر مارکسیست و فیلسوف فرانسوی است. او بیشتر برای کارهایش روی دیالکتیک، مارکسیسم، زندگی روزمره، شهرها و فضاهای اجتماعی شناخته می‌شود. ابداع اصطلاح حق شهر از اوست.

زندگی[ویرایش]

آنری لوفور در ۱۹۰۱ در جنوب فرانسه متولد شد. وی در منزلش در شهر قدیمی «ناوارنس» در سال ۱۹۹۱ درگذشت.[۱]

وی دانشگاه سوربن، در دهه ۱۹۲۰ درس خواند و جذب جنبش‌های آوانگارد آن زمان شد.

دیدگاه‌ها[ویرایش]

لوفور در طول حیاتش مساعدت‌هایی به حیات روشنفکری جامعه فرانسه انجام داد. تحلیل لوفور از فضامندی و زندگی روزمره، بزرگ‌ترین دستاورد و میراث او برای نحلهٔ مارکسیستی بود.[۲]

این فیلسوف فرانسوی تقریباً نزدیک به یک قرن زندگی کرد و در این یک قرن، هم به عنوان فیلسوف، هم به عنوان جامعه‌شناس و هم نظریه‌پرداز حوزه‌های جغرافیا و امر شهر، تحلیل ریتم در زندگی، موسیقی و دیالکتیک مطرح بود.[۳]

آنری لوفور جزو معدود کسانی است که تا سال ۱۹۹۱ سال مرگش مارکسیست باقی‌ماند.

زندگی روزمره[ویرایش]

آنری لوفور با همراهی وضعیت‌گراها که جوان‌تر از خودش بودند، به نقد یکی از مهم‌ترین ارکان سرمایه‌داری در نیمهٔ دوم سدهٔ بیستم پرداخت: زندگی روزمره. زندگی روزمرهٔ مدرن و شهری یکی از فضاهایی بود که سیستم‌سازی سرمایه‌دار بر آن سیطره داشت. از این رو گاهی او را نظریه‌پرداز جنبش دانشجویی-کارگری مه ۱۹۶۸ فرانسه می‌دانند، که به نوعی شورش علیه بورژوازی پدران بود.[۴]

او به‌طور فزاینده‌ای در دهه ۱۹۶۰ و به‌ویژه در پی حوادث ۱۹۶۸ به اهمیت شرایط زندگی روزمره به مثابه مرکزیت در تکامل احساسات و سیاست‌های انقلابی واقف شد. تحلیل لوفور از فضامندی و زندگی روزمره، از برجسته‌ترین دستاورد او برای نحله مارکسیستی بود.

تحلیل فضا[ویرایش]

لوفور دیالکتیک را بر اساس یکی از آموزه‌های کارل مارکس (یعنی زمین)، با افزودن عنصری مدرن‌تر معادل آن، یعنی فضا، از شکل دیا (دوتایی) به صورت تریا (سه‌تایی) درآورد؛ بنابراین، عنصر زمان و فضا–مکان را که هر دو از جمله مقوله‌های مطرح‌شده در سدهٔ بیستم‌اند، در روند دیالکتیک وارد کرد. مفسران از این نظریهٔ لوفور به عنوان (به فرانسوی: Tridialectics) یاد می‌کنند.[۵]

تأثیر و تأثر[ویرایش]

در دهه ۱۹۲۰ با سوررئالیست‌ها دمخور بود، یکی از دوستان او آندره برتون بود. همان زمان عضو حزب کمونیست نیز بوده‌است.[۶]

به عقیده برخی لوفور پدر معنوی جنبش آوانگارد ۶۸ بوده‌است.

بودریار یکی از شاگردان او بوده.

آثار ترجمه‌شده به فارسی[ویرایش]

لوفور تا سال ۱۹۹۱ حدود ۷۰ کتاب نوشت. برخی از کتاب‌های او و نیز برخی آثار دربارهٔ او به فارسی برگردانده شده‌اند:

  • تولید فضا، ترجمهٔ محمود عبدالله‌زاده (مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران)
  • ماتریالیسم دیالکتیکی، هانری لوفور، آیدین ترکمه (مترجم)، ناشر: تیسا، ۱۳۹۳، ۱۳۹۶ (چاپ دوم).[۷]
  • بقای سرمایه‌داری، هانری لوفور، آیدین ترکمه (مترجم)، ناشر: تیسا، ۱۳۹۵، ۱۳۹۶ (چاپ دوم).[۸]
  • ضرب‌آهنگ‌کاوی: فضا، زمان و زندگی روزمره، هانری لوفور، آیدین ترکمه و آتوسا مدیری (مترجم)، ناشر: رخداد نو، ۱۳۹۳.
  • درآمدی بر تولید فضای هانری لوفور، گردآوری و ترجمهٔ آیدین ترکمه، ناشر: تیسا، ۱۳۹۵، ۱۳۹۶ (چاپ دوم.[۹]
  • فضا و نظریه‌ی اجتماعی، آندری ژلنیتس، آیدین ترکمه (مترجم)، ناشر: علمی و فرهنگی، ۱۳۹۶.
  • فضا، تفاوت و زندگی روزمره: خوانش هانری لوفور، ترجمهٔ افشین خاکباز و محمد فاضلی
  • آنری لوفور، مجموعه فلسفه، سیاست، شهر، ایمان واقفی، همن حاجی میرزایی، آیدین ترکمه، نریمان جهانزاد،انتشارات کتابکده کسری،1398.[۱۰]

مقالات ترجمه‌شده به فارسی (درباره‌ی هانری لوفور)[ویرایش]

به سوی شناخت‌شناسی جدید اوربان؟ کریستین اشمید و نیل برنر، آیدین ترکمه (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک.[۱۱]

تولید اجتماعی فضای شهری، مارک گاتدینر، آیدین ترکمه (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک.[۱۲]

نظریه‌پردازی روابط اجتماعی‌فضایی، باب جسوپ، مارتین جونز و نیل برنر، آیدین ترکمه (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک.[۱۳]

ماتریالیسم دیالکتیکی، استفان کیپفِر، آیدین ترکمه (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک.[۱۴]

شهرگراییِ بورس‌بازانه و ایجاد شهر جهانیِ بعدی، مایکل گلدمن، آیدین ترکمه (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک.[۱۵]

نظریه‌ی شهریِ انتقادی چیست؟ نیل برنر، آیدین ترکمه (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک.[۱۶]

تبدیل‌شدنِ شهر به جهان: نانسی، لوفور و تصور جهانی-شهری، دیوید مدن، نریمان جهانزاد (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک.[۱۷]

سیتی‌ها یا اوربانیزاسیون؟ دیوید هاروی، آیدین ترکمه (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک.[۱۸]

جهانی‌گرایی جدید، شهرگرایی جدید: اعیانی‌سازی به‌سان راهبردِ شهریِ جهانی، نیل اسمیت، آیدین ترکمه (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک.[۱۹]

حق(حقوق) چه کسی به چه شهری؟ پیتر مارکوزه، آیدین ترکمه (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک.[۲۰]

آنری لوفور، راب شیلدز، همن حاجی‌میرزایی (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک.[۲۱]

تأملی در نظریات متقدم آنری لوفور، آدام دیوید مورتن و استوارت الدن، همن حاجی‌میرزایی (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک.[۲۲]

شهر گشوده یا حق به شهر؟ نیل برنر، همن حاجی‌میرزایی (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک.[۲۳]

نظریه‌ی رانت/اجاره‌ی زمین و جامعه‌شناسی روستایی، آنری لوفور، همن حاجی‌میرزایی (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک. (http://dialecticalspace.com/the-theory-of-ground-rent-and-rural-sociology%e2%80%8e/)
اوربان (امرشهری) در دنیای معاصر چیست؟ روبرتو لویس مونته-مور، همن حاجی‌میرزایی (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک. (http://dialecticalspace.com/what-is-urban-in-the-contemporary-world/)

تبدیل‌شدن به اوربان: طبق کدام معیار؟ جان فریدمن، همن حاجی‌میرزایی (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک.[۲۴]

فضا، استوارت الدن، همن حاجی‌میرزایی (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک.[۲۵]

دگردیسی سیاره‌ای شهر و اضمحلال آن، آنری لوفور، امیر طهرانی (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک. (http://dialecticalspace.com/dissolving-city-planetary-metamorphosis%e2%80%8e/)

تأملاتی در باب سیاست فضا، آنری لوفور، ایمان واقفی (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک. (http://dialecticalspace.com/reflections-on-the-politics-of-space/)

امر روزمره و روزمره‌گی، آنری لوفور، امیر طهرانی (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک. (http://dialecticalspace.com/everyday-and-eveydayness/)


پی‌نوشت[ویرایش]

  1. "هنری لوفور" کیست؟
  2. روزنامه اعتماد ملی۸۷/۱۱/۲۳: لوفور، شهر و جنسیت
  3. تجلی، «فیلسوف زندگی روزمره»، روزنامهٔ شرق، ۱۰.
  4. تجلی، «فیلسوف زندگی روزمره»، روزنامهٔ شرق، ۱۰.
  5. تجلی، «فیلسوف زندگی روزمره»، روزنامهٔ شرق، ۱۰.
  6. ویستا
  7. http://teesa.ir/Books/Book?id=11429
  8. http://teesa.ir/Books/Book?id=8367
  9. http://teesa.ir/Books/Book?id=8390
  10. http://kasrapublishing.ir/product/%d8%a2%d9%86%d8%b1%db%8c-%d9%84%d9%88%d9%81%d9%88%d8%b1-%d9%81%d9%84%d8%b3%d9%81%d9%87%d8%8c-%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%d8%aa%d8%8c-%d8%b4%d9%87%d8%b1-%db%b1/
  11. http://dialecticalspace.com/towards-a-new-epistemology-of-the-urban/
  12. dialecticalspace.com/the-social-production-of-urban-space
  13. dialecticalspace.com/theorizing-sociospatial-relations
  14. dialecticalspace.com/dialectical-materialism1
  15. dialecticalspace.com/speculative-urbanism
  16. dialecticalspace.com/what-is-critical-urban-theory
  17. http://dialecticalspace.com/city-becoming-world/
  18. dialecticalspace.com/cities-or-urbanization
  19. dialecticalspace.com/newglobalism-newurbanism-gentrification
  20. dialecticalspace.com/whose-rights-to-what-city
  21. dialecticalspace.com/henri-lefevbre
  22. dialecticalspace.com/thinking-past-henri-lefebvre
  23. dialecticalspace.com/open-city-or-the-right-to-the-city
  24. dialecticalspace.com/becoming-urban-on-whose-term1
  25. dialecticalspace.com/space1

منابع[ویرایش]

  • لوفور، آنری (۱۳۹۱). تولید فضا. ترجمهٔ محمود عبدالله‌زاده، علی میرآخورلی. تهران: انتشارات مرکز مطالعات برنامه‌ریزی شهرداری تهران. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۶۰۸۰-۰۱-۶ مقدار |شابک= را بررسی کنید: checksum (کمک).
  • عبدالله‌زاده، محمود (۱۳۸۹). «فضای بزرگ لوفور». روزنامهٔ شرق. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ مرداد ۱۳۹۱. از پارامتر ناشناخته |ماه= صرف‌نظر شد (کمک)
  • تجلی، تانیا (۱۳۹۰). «فیلسوف زندگی روزمره». روزنامهٔ شرق (۱۴۲۲). بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۱۶ مرداد ۱۳۹۱. از پارامتر ناشناخته |ماه= صرف‌نظر شد (کمک)