آسیب هیدروژنی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

آسیب هیدروژنی آسیبی‌ست که در اثر واکنش هیدروژن با یک فلز رخ می‌دهد.

هیدروژن به روش‌های گوناگونی می‌تواند روی سطح یک فلز ایجاد شود و بدلیل کوچکی اندازه‌اش به آسانی می‌تواند به درون فلز نفوذ کند. این پدیده بیشتر در فولادها نمایان است.

تردی هیدروژنی[ویرایش]

تردی هیدروژنی (به انگلیسی: Hydrogen Embrittlement) پدیده‌ای است که در فولادهای با استحکام بالا دیده می‌شود و در اثر آن استحکام کششی فولاد کاهش زیادی می‌یابد.

سازوکار[ویرایش]

حلالیت هیدروژن در ساختار بلوری رخ‌مرکزدار (FCC) بیشتر از هسته‌مرکزدار (BCC) است. ازینرو اگر بدلیلی مانند جوشکاری یا عملیات گرمایی، فولاد وارد منطقه آستنیت که ساختارش رخ‌مرکزدار (FCC) شود، هیدروژن زیادی می‌تواند در آن حل شود و پس از سرمایش و تبدیل ساخار به هسته‌مرکزدار (BCC)، هیدروژن بایستی از حلالیت برون شود و به مرزدانه برود که این در فولاد تردی ایجاد می کند.

هیدروژن در مرزدانه، تمرکز تنش ایجاد می کند. عنصرهای آلیاژی نیز می‌توانند با هیدروژن در مرزدانه ترکیب شده و فاز ترد ایجاد کنند.

تاول‌زدگی هیدروژنی[ویرایش]

تاول‌زدگی هیدروژنی (به انگلیسی: Hydrogen Blistering) بدلیل نفوذ هیدروژن اتمی به درون فضاهای خالی فلز مانند حفره‌های شکل‌گرفته هنگام انجماد، فضای بین ناخالصی و زمینه یا هرگونه فضای دیگری نفوذ کند و با ترکیب با یک اتم دیگر هیدروژن، مولکول شود و اندازه آن افزایش یابد و در فلز بادکردگی و تمرکز تنش ایجاد کند. اگر این رویداد نزدیک رویهٔ فلز باشد، رویه تاول می‌زند و با ترکیدن آن، فلز تخریب می‌شود.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منبع[ویرایش]

Mars G. Fontana, Corrosion Engineering, McGraw-Hill, 1987.