گرگان‌پارس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

گرگان‌پارس یکی از محله‌های قدیمی شهر گرگان در استان گلستان ایران می‌باشد. گرگان‌پارس خیابان‌هایی نسبتا پهن و پردرخت دارد و در دهه‌های ۴۰ تا ۸۰ خورشیدی از محلات اعیان‌نشین شهر گرگان به‌شمار می‌آمد.

گرگان‌پارس در امتداد شرق خیابان شالیکوبی (ولی‌عصر) و در جنوب شرقی میدان کاخ واقع شده‌است. خیابان‌های اصلی این محله دی و مهر نام دارند و میدانی به نام میدان گرگان‌پارس نیز خیابان عدالت ۳۶ را به ولی‌عصر وصل می‌کند. کوچه‌های گرگان‌پارس نیز با نام‌های ماه‌های سال و شماری دیگر به صورت عدالت ۲۴، ۲۶، ۲۸... نام‌گذاری شده‌اند. در نزدیکی گرگان‌پارس و غرب این محله پارکی به نام پارک چاله‌باغ قرار دارد.

کمی شمالی‌تر از گرگان‌پارس در حدود عدالت ۱۷ محله شالیکوبی قرار دارد که در قدیم در آن کارگاه‌های شالیکوبی قرار داشت و اکنون پارکینگ‌هایی در محل این کارگاه‌ها ساخته شده‌است.

پیشینه[ویرایش]

یکی از کارخانه‌های بزرگ و مهم استراباد در گذشته، شالیکوبی متعلق به رضاشاه بود که بالاتر از سینما کاپری امروزی قرار داشت و سوخت آن از پوست شالی همان کارخانه تامین می‌شد و موتور آن نیز با استفاده از نیروی بخار کار می‌کرد. به‌علاوه در مسیر رودخانه خاصه‌رود (زیارت)‌ که از ناهارخوران به داخل شهر می‌رسید، آسیاب‌ها و آب‌دنگ‌های فراوانی وجود داشت که همگی با استفاده از نیروی آب این رودخانه کار می‌کردند و شالیکوبی‌های واقع در مقابل مدرسه سجادیه فعلی، مابین ضلع شرقی پاساژ لاله‌زاری وپیچ ستاد و نیز جنب سوپر میلاد در مسیر ناهارخوران از معروفترین آنها بودند.

پس از اینکه ساخت اولین خیابان اصلی شهر یعنی خیابان شهرداری (امام خمینی فعلی) از میدان عباسعلی به فلکه شهرداری با خراب کردن خانه‌های مسیر در سال ۱۳۱۱ آغاز و در سال ۱۳۱۴ به پایان رسید خیابان‌های سرپیر (شهدا)، مولن روژ (پنج آذر)، سرخواجه و در سال ۱۳۱۵ خورشیدی، خیابان شالیکوبی از کاخ به سوی مسیر ناهارخوران احداث و به‌جهت آن کارخانه‌ها و کارگاه‌های شالیکوبی، این نام بر آن در گفتار مردم اطلاق شد.

در دوسوی خیابان مذکور درختان بسیار و بوته‌های تمشک، ولیک، کندس و آلوجنگلی قرار داشت. خیابان شالیکوبی در حدود سال۱۳۳۰ سنگفرش شد و سپس بلافاصله بعد از مدتی این خیابان آسفالت شد. از همان سالها بود که با تسهیل عبور و مرور از طریق این خیابان به ناهارخوران، کم‌کم تفریحگاه گرگانی‌ها از سبزه‌میدان که از فلکه کاخ شروع و تا مولن‌روژ ادامه داشت به ناهارخوران منتقل شد.

از آغاز دهه ۱۳۴۰ که جمعیت شهر گرگان با شتابی بیش از پیش رو به فزونی گذاشت و سیل مهاجران از روستاهای اطراف شهر و از مناطق دور و نزدیک مانند سمنان و دامغان و شاهرود و یا خراسان و سیستان و بلوچستان، و سایر نقاط به منطقه و شهر گرگان هجوم آورد نیاز به توسعه شهر و احداث محله‌ها و خیابان‌های جدید به شدت افزایش یافت.

شماری از خانواده‌های گرگانی به محله‌های جدید در ناحیه‌های موسوم به گرگانپارس و شالیکوبی و خیابان ناهارخوران کوچ کردند و ساختمان‌های ویلایی جدیدتر به سبک امروزی ساختند. این محلات در مسیر شهر به سوی جنگل‌های کوهستانی و منطقه تفریحی ناهارخوران قرار دارد و در آغاز نسبت به بقیه شهر فضای بازتر و هوای بهتری داشت.

پیتزا فلکه گرگانپارس در ابتدای خیابان دی یکی از نخستین پیتزافروشی‌های گرگان بود که به رواج این نوع غذا در شهر کمک کرد.


منابع[ویرایش]

  • مهیمنی، عبدالناصر، پژوهشی در شناخت یک خانواده: آشنایی با خانواده مهیمنی در گرگان، پاییز ۱۳۸۹، گرگان.
  • نقشه‌های شهر گرگان.