کاروانسرای شاه‌عباسی (کرج)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۵°۴۸′۳۶″ شمالی ۵۱°۰۰′۰۴″ شرقی / ۳۵.۸۰۹۹۶۳° شمالی ۵۱.۰۰۱۱۰۷° شرقی / 35.809963; 51.001107

کاروانسرای شاه‌عباسی (کرج)
Caravansarai Karaj.jpg
نام کاروانسرای شاه‌عباسی (کرج)
کشور  ایران
استان البرز
شهرستان کرج
اطلاعات اثر
نوع بنا کاروانسرا
سال‌های مرمت ۱۳۸۸
دیرینگی صفویه
دورهٔ ساخت اثر صفویه
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۳۶۸
تاریخ ثبت ملی ۲۲/۰۱/۱۳۵۶

کاروانسرای شاه‌عباسی کرج بنایی سنگی-آجری و دارای بیش از ۳۰۰۰ متر مربع مساحت است. این کاروانسرا متعلق به دوران صفویه بوده و بین سال‌های ۱۰۷۸ تا ۱۱۰۹ در زمان شاه سلیمان صفوی ساخته شده‌است.[۱][۲] کاروانسرای شاه عباسی کرج را میتوان یکی از ارزشمندترین آثار دوره صفویه دانست که در شاهراه ابریشم قرار داشته است.[۳] این بنا در بخش مرکزی شهرستان کرج در استان البرز و در سمت جنوب شرقی میدان توحید و تقاطع خیابان‌های شهدای محراب و قدس قرار گرفته‌است.[۴]

تصویری قدیمی از کاروانسرا متعلق به دههٔ ۳۰ شمسی که نمای راهرو ورودی و گوشهٔ شمال‌غربی را نشان می‌دهد.

این کاروانسرا در ابتدای ساخت برای کاروان‌ها و مرکب‌هایشان به عنوان مکان استراحت بوده و در اوایل دوران قاجاریه تبدیل به پادگان یا قلعه نظامی شد و در اواخر دوران قاجار نیز به عنوان مدرسه (موسوم به فلاحت) از آن استفاده می‌شده‌است.[۱][۵]


مساحت کل بنا ۳ هزار متر مربع و مساحت حیاط میانی ۹۰۰ متر مربع است. ورودی کاروانسرا نیز از ایوان شمالی است. پیرامون حیاط میانی آن ۲۱ حجره ایوان‌دار برای استراحت مسافران و پنج بارانداز برای نگهداری کالا و جایگزینی همراهان و نگهبانان کاروان‌ها در نظر گرفته شده‌است در ساخت این بنا از سنگ، آجر، چوب و کاهگل استفاده شده‌است.[۱] کاروانسرای شاه‌عباسی کرج در ۲۲ فروردین ماه سال ۱۳۵۶ با شماره ۱۳۶۸ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد.[۶][۴]

جستارهای وابسته[ویرایش]


منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ کاروانسرای شاه عباسی کرج به مدت ۱۷ سال واگذار شد(فارسی). . خبر گزاری اجتماعی و فرهنگی میراث اریا، ۲۰ مرداد ۱۳۸۷.  بازیابی‌شده در ۱۹ ژانویهٔ ۲۰۱۰.
  2. عبدالله جعفرعلی جاسبی. کرج سرزمینی تاریخی(فارسی). . روزنامه آفرینش.  بازیابی‌شده در ۲۰ ژانویهٔ ۲۰۱۰.
  3. «کاروانسرای شاه عباسی ، تیشینه». 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ «دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران. بازبینی‌شده در ۱۹/۵/۲۰۱۱. 
  5. ۷۰ درصد مرمت کاروانسرای شاه عباسی به پایان رسید(فارسی). . خبرگزاری مهر.  بازیابی‌شده در ۲۰ ژانویهٔ ۲۰۱۰.
  6. ثبت کاروانسرای شاه‌عباسی کرج در آثار ملی(فارسی). . وزارت فرهنگ و هنر - اداره کل حفظ آثار باستانی و بناهای تاریخی ایران و دانشنامه تاریخ معماری و شهرسازی ایران‌زمین.  بازیابی‌شده در ۲۰ ژانویهٔ ۲۰۱۰.



پیوند به بیرون[ویرایش]