ژان کلود ون دم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ژان کلود ون دام
Jean-Claude Van Damme 2012.jpg
ژان کلود ون دام، ۲۰۱۲
نام اصلی ژان-کلود کمیل فرانسوا ون ورنبرگ
زمینه فعالیت بازیگر
ورزشکار
تولد ۱۸ اکتبر ۱۹۶۰(۱۹۶۰-10-۱۸) ‏(۵۳ سال)
سنت آگاتا برخم، بروکسل، بلژیک
ملیت Flag of Belgium.svg بلژیک
همسر(ها) کاتلین تریدو
وب‌گاه رسمی www.jeanclaudevandamme.be
صفحه در وب‌گاه IMDb

ژان کلود وَن دام معروف به فرانکی با نام شناسنامه‌ای ژان-کلود کمیل فرانسوا ون ورنبرگ (متولد: ۱۸ اکتبر ۱۹۶۰ در بروکسل) بازیگر و رزمی‌کار بلژیکی است. او بیشتر بخاطر استعدادش در هنرهای رزمی و بازی در فیلم‌های اکشن شناخته شده‌است. از جمله مشهورترین فیلم‌های رزمی وی می‌توان به ورزش خون (۱۹۸۸)، کیک‌بوکسر (۱۹۸۹)، سرباز جهانی (۱۹۹۲)، هدف سخت (۱۹۹۳)، مبارز خیابانی (۱۹۹۴)، پلیس زمان (۱۹۹۴)، مرگ ناگهانی (۱۹۹۵) و جدیدترین فیلم وی، یک‌بارمصرف‌ها ۲ (۲۰۱۲) اشاره نمود.

هنرهای رزمی[ویرایش]

در سن ۱۱ سالگی ژان کلود به مرکز ملی کاراته در بلژیک پیوست. وی به مدت چهار سال در این رشته فعالیت کرد و تواسنت برای تیم کاراته بلژیک عناوینی را کسب کند. سپس فعالیت خود را به هنرهای رزمی دیگر همچون کیک‌بوکسینگ و فول‌کونتاکت کاراته گسترش داد.

فعالیت کاراته[ویرایش]

ون دام در سن ۱۵ سالگی شروع به شرکت در مسابقات کاراته کرد. وی توانست رکوردهای خوبی از خود بجای بگذارد که از ان جمله می‌توان به رکرود ۴۴ پیروزی و تنها ۴ شکست در مسابقاتش اشاره نمود.

ون دام در ۲۷ دسامبر ۱۹۷۹ موفق شد با عضویت در تیم کاراته بلژیک، قهرمانی مسابقات کاراته اروپا را بدست آورد.

همچنین در مسابقات قهرمانی دیگر، وی در یک‌سری مسابقات سه‌روزه موفق شد ۲۵ حریف خود را شکست دهد ولی به دلیل این‌که بازی آخر را باخت، به جایگاه دوم رتبه‌اش کاهش پیدا کرد.

کیک بوکسینگ و فول‌کونتاکت کاراته[ویرایش]

فعالیت وی در فول کونتاکت از سال ۱۹۷۷ شروع شد. از همین سال تا ۱۹۸۲ وی موفق شد رکورد ۱۸ پیروزی (ناک‌اوت) و یک شکست را ثبت کند. در طول فعالیت ۵ ساله او در این رشته، ون دام تنها یک‌بار شکست خورد. وی در سال ۱۹۸۲ خود را از مسابقات بازنشسته کرد.

ژان کلود ون دام قرار بود در سال ۲۰۰۹ با سامروک کامسینگ دارنده ۲ مدال المپیک کیک بوکس درسطح حرفه‌ای مسابقه دهد که این مسابقه بعد از بارها به تعویق افتادن هرگز بر‌گزار نشد.

عرصه بازیگری[ویرایش]

وی پیش از مهاجرت به آمریکا در سال ۱۹۸۱، به اعتبار داشتن کمربند مشکی شوتوکان کاراته و آشنایی کامل با ورزش‌هایی چون موی تای، کیک بوکسینگ و تکواندو، باشگاه ورزشی کالیفرنیا را دربروکسل تاسیس کرد و در آمریکا به مشاغلی چون رانندگی و پیتزا فروشی پرداخت. به سبب آشناییش با چاک نوریس (ستاره دهه ۶۰ و۷۰ سینمای اکشن) در فیلم اکشن موناکو تا ابد (۱۹۸۴) در نقشی کوتاه ظاهر شد و حرکات رزمی اش نظر تعدادی از تهیه کنندگان هالیوودی را به خود جلب کرد. بدن عضلانی، تبحرش درحرکات رزمی به همراه داشتن استعداد بازیگری سبب شد تا خیلی زود رشد کند. وی بعدها که ستاره شد در مصاحبه‌هایش مکرراً" این جمله را تکرار می‌کرد: «وقتی کوچک بودم می‌خواستم بروسلی باشم. دوست داشتم من هم ستاره سینما باشم. به پدرم می‌گفتم: پدر ممکنه من هم یک روز بازیگر شوم؟ پدرم می‌گفت :بروکسل شهر کوچکی است و تو موفق نمی‌شوی، این یک رویا است. از آن زمان خیلی می‌گذرد اما من الآن به این جایگاه رسیدم و سعی می‌کنم آن را حفظ کنم چون بابتش زحمات زیدی کشیده‌ام.» به این ترتیب، ون دام با بازی در فیلم‌های رینگ خونین(۱۹۸۷) و عقاب سیاه(۱۹۸۸) تبدیل به ستاره سینما شد. او در فیلم رینگ خونین نقش فرانک دوکس، قهرمان آن دوران در ورزش کیک بوکسینگ را بازی کرد، قهرمانی که به هنگ کنگ می‌رود و با مبارزاتی سخت و نفس گیر پیروز رقابت می‌شود. از همان زمان بود که ژان کلود ون دام در ایران به فرانکی مشهور شد. وی از زمانی که پا به عرصه سینما نهاد، موفق شد سینمای هالیوود را از کلیشه‌های تکراری هنرهای رزمی چینی که با درونمایه طنز و اغلب به گونه‌ای اغراق آمیز اجرا می‌شدند جدا کرده و آن را به سبکی اروپایی و منحصر به فرد تبدیل کند. ون دام با بازی در فیلم‌های ویرانگر(۱۹۸۹)، کیک بوکسر(۱۹۸۹) و شیردل(۱۹۹۰) از خود برای مردم کشورش یک بت ساخت و مردمش به خاطر محبوبیت و موفقیت جهانیش به اولقب «پادشاه بلژیکی‌ها» دادند. از همان جا بود که تهییه کنندگان هالیوود برای موفقیت در گیشه از حضور او در فیلم هایشان استفاده کردند، ون دام با بازی در فیلم‌های ضربه دوجانبه(۱۹۹۱)، سرباز جهانی به کارگردانی رولند امریش و هدف سخت(۱۹۹۳) به کارگردانی جان وو، از جایگاه ستاره هم فراتر رفت و خود را همپای سیلوستر استالونه و آرنولد شوارتزنگر یافت. او در اوج درخشش خود با سام ریمی، تهییه کننده مشهور و پیتر هیامز در فیلم پلیس زمان(۱۹۹۴) همکاری کرد و در فیلم مرگ ناگهانی (۱۹۹۵) بار دیگر توانایی‌هایش را ثابت کرد. وی موفقیتش را با فیلم‌های نهایت خطر(۱۹۹۶) و تیم دونفره(۱۹۹۷) ادامه داد. از همان زمان بسیاری از منتقدین بازی ون دام را کلیشه‌ای خواندند، بازیگری که همیشه در نقش مثبت ظاهر می‌شود و دشمنانش را به راحتی از پیش رو برمی دارد. ون دام سعی کرد از این کلیشه خارج شود به همین جهت در درام حماسی لژیونر(۱۹۹۸) ظاهر شد و فیلم، فیلم موفقی از کاردرآمد اما قسمت دوم سرباز جهانی(۱۹۹۹) و جهنم(۲۰۰۰) به شدت در گیشه شکست خوردند و همین باعث شد تا او هم مانند همتایان ابرستاره‌ای اش در سراشیبی قراربگیرد. علت آن هم پیشرفت تکنولوژی جلوه‌های ویژه بود، چون با وجود این تکنولوژی، صحنه سازی‌های بسیاری خلق می‌شد، ازهمین رو مخاطبین نسل جدید این تکنولوژی را پسندیده و کارگردانان، این تکنولوژی را بر بازیگر ارجح دانسته و ترجیحاً" ازاین تکنیک در فیلم هایشان استفاده کردند. ناگفته نماند که خود او هم در عدم موفقیتش دخیل بود. فیلم‌های ضعیفی چون: فرمان(۲۰۰۱) و حادثه ترن(۲۰۰۲) از فیلم‌های بی کیفیت وی می‌باشند. ون دام در این دهه برای بازگشت دوباره اش تلاش زیادی کرد و در اکشن‌های متفاوتی چون:بدل(۲۰۰۱)، درجهنم(۲۰۰۳)واکشن سطح بالای برخواسته از مرگ(۲۰۰۴) ظاهر شد. اما به هر حال منتقدین بازی‌هایش را نادیده گرفته و وی را ستاره‌ای رو به خاموشی توصیف کردند. در زمانی که ستارگانی چون: بروس ویلیس، مل گیبسون و تام کروز در اوج شهرتشان بودند، ون دام بعد از بازی در چند فیلم ناموفق، این بار با انتخابی سرسختانه در تریلرجنایی تاسرحد مرگ(۲۰۰۷) و اکشن درام ژان کلود ون دام(۲۰۰۸) بازی کرد. ون دام در فیلم تاسرحد مرگ، نقش یک افسر پلیس مبارزه با مواد مخدر را بازی می‌کند که دست بر قضا به هروئین هم معتاد است و کارهایش را لاپوشانی می‌کند. وی در فیلم ژان کلود ون دام(۲۰۰۸) که درواقع فراز و نشیب‌های زندگی خودش را به تصویر می‌کشید با گفتن دیالوگ‌های کوبنده و سنگین، رضایت همه‌جانبه منتقدان را به همراه آورد، این فیلم در جشنواره کن حضور یافت و در چند رشته از جمله بهترین کارگردانی، بهترین فیلمنامه و همچنین بهترین بازیگر نقش اول مرد، نامزد نخل طلا شد. ون دام که بعد از بازی در این فیلم، گزیده کاری را دربرنامه اش قرار داده بود پیشنهاد سیلوستراستالونه را برای بازی در اکشن بی‌مصرفها(۲۰۱۰) رد کرد و ترجیح داد در انیمیشن پاندای کنگ فوکار ۲ با گری اولدمن و داستین هافمن صداپیشگی را تجربه کند. در ادامه همان سال با ارنی باربارش که کارگردانی مکعب ۳ را در کارنامه داشت، دراکشن ترور رعدآسا(۲۰۱۱) همکاری کرد. درسال ۲۰۱۲ مردم بلژیک به افتخار نماینده کشورشان در هالیوود مجسمه یادبود وی را در بروکسل، یعنی محل تولدش بنا کردند. مهمترین پروژه ون دام در سال ۲۰۱۲ فیلم بی‌مصرفها ۲ بود که پس از درخواست دوباره استالونه و کارگردان فیلم یعنی سایمون وست، ون دام نقش منفی مقابل استالونه را به عهده گرفت. استالونه که فیلمنامه را نوشته بود مبارزه‌ای نفس گیر بین خودش و ژان کلود ون دام ترتیب داد. ون دام از این فرصت به خوبی بهره برد و بار دیگر تکنیک‌های رزمی اش را به نمایش گذاشت.

زندگی شخصی[ویرایش]

در اواسط دهه ۱۹۹۰ بود که به قول خود ون دام، استرس ناشی از بازی در فیلم‌ها، وی را به مصرف کوکائین معتاد کرد. این اعتیاد باعث شد که تا سال ۱۹۹۶ وی روزی ۱۰ گرم از این ماده مخدر مصرف کرده و مبلغی حدود ۱۰٫۰۰۰ دلار را هر هفته صرف خرید آن کند. وی در سال ۱۹۹۹ بخاطر رانندگی در حالت غیر عادی از سوی پلیس بازداشت شد. تلاش وی برای ترک اعتیاد موفق نبود و در همان سال به بیماری اختلال دوقطبی مبتلا شد. این شکت وی را مجبور به انتخاب روشی سخت کرد، ژان کلود ون دام بعد از مدتی کوتاه با ورزش و تمرینات سخت فیزیکی توانست اعتیاد را شکست دهد، هرچند که نتوانست آثار مخرب آن را از چهره اش پاک کند.

فیلم‌شناسی[ویرایش]

سال نام فیلم نقش نکات مهم
۱۹۸۴ بریکین Guy dancing in the background Uncredited
موناکو جاویدان مرد رزمی‌کار
۱۹۸۶ نه سازش، نه تسلیم Ivan Krushensky First film to appear as a villain
aka "Karate Tiger" (European)
۱۹۸۸ رینگ خونین Frank Dux Fight choreographer/Writer
عقاب سیاه آندری
۱۹۸۹ سایبورگ گیبسون ریکنباکر
کیک بوکسور tdgl]] Kurt Sloane Writer
۱۹۹۰ حکم مرگ Louis Burke
شیردل Lyon Gaultier Fight choreographer
۱۹۹۱ ضربه دوجانبه Alex Wagner/Chad Wagner Double role

جایزه سینمایی ام‌تی‌وی nomination for Most Desirable Male

۱۹۹۲ سرباز جهانی Luc Deveraux/GR44
۱۹۹۳ هدف سخت Chance Boudreaux MTV Movie Awards nomination for Most Desirable Male
راهی برای فرار نیست Sam Gillen MTV Movie Awards nomination for Most Desirable Male
آخرین حرکت قهرمان Himself Cameo
سیبورگ ۲ Gibson Rickenbacker Archive footage
۱۹۹۴ مبارز خیابانی Colonel William F. Guile Based on same-titled video game
پلیس زمان Max Walker Double role
کیک بوکسور ۴ Kurt Sloane Archive footage, uncredited
۱۹۹۵ مرگ ناگهانی Darren McCord
۱۹۹۶ نهایت خطر Alain Moreau/Mikhail Suverov Double role
جستجو Christopher Dubois Directional debut

Writer

۱۹۹۷ تیم دو نفره Jack Quinn Razzie Award for Worst Screen Couple (with دنیس رادمن)
۱۹۹۸ لژیونر Alain Lefevre Producer
Knock Off Marcus Ray
۱۹۹۹ سرباز جهانی: بازگشت Luc Devereaux Producer, last theatrical release until جی‌سی‌وی‌دی
جهنم Eddie Lomax aka "Desert Heat"
۲۰۰۱ فرمان Rudy Cafmeyer/Charles Le Vaillant Double role
بدل Edward "The Torch" Garrotte/Replicant Double role,
۲۰۰۲ Derailed Jacques Kristoff
۲۰۰۳ در جهنم Kyle LeBlanc
۲۰۰۴ بیداری مرگ Ben Archer
نارکو Jean's ghost by Lenny
۲۰۰۶ سپاه سخت Phillip Sauvage
دومین فرمانده Sam Keenan
امتحان Charles
۲۰۰۷ تا دم مرگ Anthony Stowe
۲۰۰۸ چوپان: گشت مرزی Jack Robideaux First work with اسکات ادکینز
جی‌سی‌وی‌دی JCVD Return to mainstream with limited theatrical release

2008: Toronto Film Critics Association Awards nomination for Best Actor

2009: Chlotrudis Awards nomination for Best Actor

۲۰۰۹ سرباز جهانی: احیا Luc Deveraux Limited theatrical release in Israel, Singapore, Philippines, Malaysia, United Arab Emirates, India, Jordan, Lebanon, Italy, Japan, Pakistan
۲۰۱۱ پاندای کونگ‌فوکار ۲ Master Croc First voice over in a theatrical release
بازی‌های ترور Vincent Brazil Limited theatrical release in US, Russia and Ukraine, Second work with اسکات ادکینز
Beur sur la ville Colonel Merot Wide theatrical release in France
۲۰۱۲ Rzhevskiy vs. Napoleon Himself[۱] Wide theatrical release in Russia and Ukraine
چشمان اژدها Jean-Luis Tiano Completed
سرباز جهانی: روز حساب Luc Deveraux Post-production, Third work with اسکات ادکینز
راه عقاب Frenchy Producer, Director, Writer and Editor
شش گلوله Samson Gaul Post-production, Theatrical release
بی رمصرف‌ها ۲ Jean Vilain (leader of an opposing team of mercenaries)[۲] Filming, Wide theatrical release, Fourth work with اسکات ادکینز
چشمان اژدها ۲: مشت اژدها Jean-Luis Tiano
یواف‌او
۲۰۱۳ دشمنان نزدیک‌تر
۲۰۱۳ گرمای کشنده
۲۰۱۴ به جنگل خوش آمدید

منابع[ویرایش]

  • ویکی‌پدیای انگلیسی

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ژان کلود ون دم موجود است.