چرگر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۶°۲۵′۱۶″ شمالی ۴۹°۰۲′۴۱″ شرقی / ۳۶.۴۲۱۰۸° شمالی ۴۹.۰۴۴۷۶° شرقی / 36.42108; 49.04476[۱]

چرگر یکی از کهن ترین روستاهای شهرستان ابهر در استان زنجان است و در حدفاصل شهرهای ابهر و زنجان در بخش منطقه ای دهستان صائین‌قلعه قرار دارد. کوه سندان که یکی از مرتفع ترین کوههای استانهای قزوین و زنجان است در نزدیکی چرگر قراردارد. سد خاکی چرگر که در دهه 1370 احداث شده است یکی از اماکن دیدنی این روستا است. گفته می شود که چرگر در سالیان گذشته تا هزار خانوار ساکن داشته است. اکنون حدود سیصد خانوار در چرگر ساکنند.

آثار تاریخی[ویرایش]

چرگر روستایی بسیار قدیمی است و شاهد این مدعا آثار تاریخی آن است که در فهرست آثار ملی نیز ثبت شده اند. این آثار عبارتند از: جیران تپه، تپه زرنگول 1 و تپه زرنگول 3 همگی از عصر آهن و تپه قانچی خرابه سی مربوط به دوره های ایلخانی و صفوی.

مقدم ها: ساکنان چرگر[ویرایش]

اصالت ساکنان چرگر به ایل بزرگ مقدم برمی گردد که تنه اصلی آن در شهرستان مراغه ساکن است. گفته می شود که مقدم ها در دوره صفویه و یا قبل از آن با نام ایل اتوزایکی درحوزه قراباغ زندگی می -کردند و پس از تشکیل دولت صفویه به شهرسنان مراغه کوچ کرده و بخشی از آنان هم از مراغه به استان زنجان آمده اند. البته در کتاب مراَه البلدان هم از ایل مقدم مراغه و هم از ایل مقدم زنجان نام برده شده است. گفته شده که نامگذاری ایشان هم با عنوان ایل مقدم به این خاطر بوده که در لشکرکشی ها، مقدم و جلودار سپاه بودند. خالقی مقدم، محمد

مقدم ها علاوه بر چرگر در دیگر روستاهای زنجان مانند ذاکر و بویون (در شمال سلطانیه) و الوند، خراسانلو، حسین آباد، قلعه حسینیه، جداقیا، نصیرآباد، پیرسقا و غیره نیز ساکن شده اند. در این بین آبادی چرگر موقعیت ممتاز و ویژه ای داشته است به این دلیل که محل اقامت خوانین مقدم بوده است. چرگر ظاهراً قدمت بیشتری نیز دارد. چنان که متون تاریخی ذکر شده که دوره ایلخانان، خواجه رشیدالدین فضل اله در ده چرگر کشته شد. همچنین مرآه البلدان در دوره قاجاریه به دو ده چرگر و جداقیا اشاره کرده است و نوشته که به خوانین مقدم چرگرمتعلق بوده است.[۲]

ناصرالدین شاه نیز در سفرنامه خود به فرنگ از دهات خوانین مقدم یعنی چرگر، الوند، خراسانلو، قلعه حسینیه، نصیر آباد، حسین آباد، پیرسقا و غیره نام برده[۳] کتاب های تاریخی منتظم ناصری و منتخب التواریخ هم به فوج نظامی مقدم در دولت قاجاریه اشاره دارد.

مقدم،مقدم سلیمی، مقدم رستمی و مقدم میرشکار اسامی برخی از خاندان های چرگرند.

منابع[ویرایش]

  1. کمیته تخصصی نام‌نگاری و یکسان‌سازی نام‌های جغرافیایی ایران، سازمان نقشه‌برداری کشور
  2. مرآت البلدان، صص 2187 و 2178
  3. ناصرالدین شاه، سفرنامه فرنگ، صص 267و270و271و360و375و388و 352و354