هیدج
مختصات: ۱۱٫۹۵″ ۸′ ۴۹°شرقی ۲۶٫۲۳″ ۱۵′ ۳۶°شمالی / ۴۹٫۱۳۶۶۵۲۸غرب ۳۶٫۲۵۷۲۸۶۱جنوب
| هیدج هیه |
|
|---|---|
| اطلاعات کلی | |
| کشور |  ایران |
| استان | زنجان |
| شهرستان | ابهر |
| مردم | |
| زبان گفتاری | ترکی آذری |
| مذهب | شیعه اثنی عشری |
 |
در متن این مقاله از هیچ منبع و مأخذی نام برده نشدهاست. شما میتوانید با افزودن منابع برطبق اصول اثباتپذیری و شیوهنامهٔ ارجاع به منابع، به ویکیپدیا کمک کنید. مطالب بیمنبع احتمالاً در آینده حذف خواهند شد. |
هیدج یکی از شهرهای استان زنجان است که در حدود ۷۰ کیلومتری شهر زنجان قرار دارد. این شهر زادگاه حکیم هیدجی (حکیم و فیلسوف) است. زبان مردم این شهر ترکی آذربایجانی با لهجهای خاص هیدج است. بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵، جمعیت این شهر برابر با۲۵۰۰۰ نفر بودهاست. این شهر دارای حوزه علمیه با قدمت بالای یک قرن میباشد، که بزرگانی چون فخیم ابهری، حکیم هیدجی، استاد بلاغت نیا در آن علمآموزی نموده اند.این شهر دارای ادبا و شاعرانی مانند ملا محمد علی معروف به حکیم هیدجی، عوضعلی صالحی معروف به رهگذر هیدجی و شاعران دیگر از جمله علی کیانی (کیان)، حمیده صالحی (غریبه)، نعیمه مرسلی (ن.م.رها) و دیگران را نام برد [۱].
در گذشته مردمان آن را «هیه» مینامیدند که در آن دروازه و کاروانسرا برای استراحت کاروان بوده، نام هیدج از هودج یا محمل گرفته شده که در زمانهای گذشته برای حمل بزرگان استفاده میشده، قدمت این شهر به زمانهای دور برمی گردد ولی از زمانی که دختر شاه خدابنده سلطان محمد خدابنده که مقبره آن در گنبد سلطانیه است، هنگام عبور از آن شهر که آن زمان روستایی دور بوده، دخترش دچار بیماری شدیدی شده و بعد از مداوا در همان مکان فوت میکند از آنجا که این منطقه آب و هوایی بسیار مطبوع داشته در همانجا دخترش را دفن و مقبرهای زیبا از سنگ مرمر سفید و کمیاب برایش میسازد که مقبره به حی مردان معروف بود که در سال ۱۳۵۲ توسط تاراجگران هویت ربوده شد. این شهر دارای حوزه ی علمّیه ی دینی است كه قدمت بنای آن به بیش از یك ونیم قرن می رسد و در دوران فعالیت خود منشا خیر و بركت فراوان بوده و مردان فاضل و ادبای فر هیخته ای را در دامان خود پرورده است كه از جمله ی آنان می توان به مرحوم حكیم هیدجی، مرحوم ملا غلامرضا اصولی، مرحوم ملا نظر علی هیدجی، مرحوم حاج ملا محمد حسین فخیمی (معروف به حاج آخوند) مرحوم حاج شیخ عبدالرحمان محمدی، مرحوم حاج شیخ فضایل فاضلی و ... اشاره كرد.
و سابقه شهری آن به سالهای دهه40 برمی گردد این شهر در بین شانزده شهر استان رتبه پنجم جمعیتی بعد از مراكز شهرستانهای زنجان، ابهر، خرمدره وقیدار(خدابنده)در رتبه چهارم به لحاظ محدوده خدماتی
و قانونی و بزرگتراز قیدار (خدابنده) می باشد. در سالهای دهه ای 60-70جمعیت آن از خدابنده نیز بیشتر بوده است متاسفانه در سه دهه اخیر به دلیل تغییرات سیاسی اداری در منطقه و عدم سرمایه گذاری در بخش های مختلف ا قتصادی، اجتماعی، فرهنگی وعمرانی این شهر و توجه خاص به شهرهای دیگر، هیدج رونق وجایگاه خودش را به تدریج از دست داد.
جمعیت هیدج درسال 1345 درحدود (4700نفر )در سال 1355(6212نفر ) درسال1365 (9107نفر ) در سال 1375(10727نفر) بوده است و نسبت جمعیت شهری هیدج نسبت به شهرستان به ترتیب 15درصد ، 10 درصد ، 9در صد بوده است كه یك سیر نزولی داشته است.هم اکنون جمعیت این شهر حدود 30 هزار نفر می باشد
مساحت این شهر در حدود5كیلومتر مربع و ارتفاع آن از سطح دریا 1600متر می باشد . به دلیل وجود شیبب و كوههای شمالی و جنوبی این شهر دارای منابع آب غنی و رودخانه های متعددی می باشد وبه دلیل وجود منابع آب سطحی و زیر زمینی فعالیت های كشاورزی رونق زیادی دارد و به لحاظ آب هوایی جزءاقلیم خیلی سرد .معتدل می باشد.
این شهر به لحاظ تقسیمات سیاسی اداری در دهه های گذشته دچار تحولاتی گردیده، به طوری كه از سال1357جزء شهرستان ابهر بوده و با تغییراتی كه در سال1376در تقسیمات سیاسی اداری شهرستان رخ دادخرمدره از ابهر منتزع و با الحاق شهر هیدج و روستا ههای همجوار شهرستان جدیدی بدون لحاظ كردن ویزگی های طبیعی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی شكل گرفت بار دیگر در سال 1378 این شهر از شهرستان خرمدره منتزع وبه شهرستان ابهر الحاق گردید.
بابه وجود آمدناین تغییر و تحولات در تقسیمات سیاسی اداری منطقه و تغییر مرزها و رقابت بین شهرهای منطقه بویژه مراكز این دو شهرستان، هیدج به دلیل شرایط ذكر شده دچار دستخوش تغییرات و مشكلات و عقب ماندگی هایی در خصوص زیر ساخت های اقتصادی، احتماعی و فرهنگی گردید. به طوری كه شهر هیدج از قدیم الایام به عنوان مركز تجاری و خدماتی و فرهنگی منطقه عمل می نمود و حوزه نفوذ آن نه تنها شهرها و روستا ههای همجوار بلكه مناطق خدابنده، سلطانیه و طارم را نیز شا مل می شد.[نیازمند منبع]
[ویرایش] اقتصاد
مهمترین محصولات کشاورزی هیدج شامل گندم و جو، لوبیا، سیب زمینی، زردآلو، آلو، سنجد، سیب و انگور است. تولیدی کفش بچه گانه صنعت بومی شهر است.شهر هیدج یک آموزشگاه موسیقی بسیار فعال دارد و همینطور دارای یک دانشگاه (آزاد)میباشد و همچنین مهمانسرای شهرداری هیدج یکی از زیبا ترین مهمانسراهای کشور میباشد که همه ساله مهمانان زیادی را از سراسر کشور پذیراست . شهر هیدج از نظر صنعتی نیز از شهر های مهم استان به شمار میرود.لارم به توضیح است که شرکتهای بوجاری وبسته بندی مستقر در این شهر که از مهمترین انها میتوان شرکت ارغوان هیدج وشرکت میهن هیدج را نام برد در کشور حرف اول بسته بندی حبوبات وتولید جوپوست کنده وجوپرک و...را میزنندومحصولات کشاورزی این شهر برای مصرف به کل کشور وبعضی اوقات به کشورهای خارجی نیز صادر میشود.
[ویرایش] منابع
- انجمن شعرا، نسیمی از ابهر رود.. چاپ دوم تهران: نشر۲، ۱۳۷۵.
- انتشارات قم،، ملا محمد علی عسگری، دیوان اشعار. تهران: نشر، ۱۳۷۰.
- عوضعلی صالحی، دیوان رهگذر هیدجی جلد اول و دوم، . فایل در فایل. چاپ دوم تهران: نشرسلسال۱۳۸۶،
- نسیمی از ابهررود، انجمن شعرا ۱۳۷۰، ص ۱-۲
- دیوان حکیم هیدجی، انتشارات قم ۱۳۶۵
- دیوان رهگذر هیدجی، عوضعلی صالحی۱۳۸۶
 |
این یک نوشتار خُرد پیرامون ایران است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |
