هیدج

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
هیدج
کشور  ایران
استان زنجان
شهرستان ابهر
بخش مرکزی
مردم
جمعیت ۱۳٬۰۰۳ نفر
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱٬۶۲۷ متر[۱]
اطلاعات شهری
شهردار علی‌اکبر ملک‌محمدی[۳]
تاسیس شهرداری ۱۳۶۱[۴]
پیش‌شماره تلفنی ۰۲۴[۲]
شناسهٔ ملی خودرو  ایران

هیدج یکی از شهرهای استان زنجان است که در حدود ۷۰ کیلومتری شهر زنجان قرار دارد.

زبان مردم این شهر ترکی با لهجهٔ خاص هیدج است. این شهر زادگاه حکیم هیدجی است.

جمعیت[ویرایش]

این شهر واقع در بخش مرکزی شهرستان ابهر، بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیتی بالغ بر ۱۳٬۰۰۳ نفر، متشکل از ۶٬۶۶۱ مرد و ۶٬۳۴۲ زن در قالب ۳٬۷۶۴ خانوار داشته است.[۵]

پیشینه - وضعیت[ویرایش]

این شهر دارای حوزه علمیه با قدمت بیش از ۱۷۰ سال می‌باشد، که اشخاصی چون فخیم ابهری، حکیم هیدجی، حاج آخوند هیدجی و غیره در آن علم‌آموزی نموده‌اند. این شهر دارای ادبا و شاعرانی مانند ملا محمد علی معروف به حکیم هیدجی، عوضعلی صالحی معروف به رهگذر هیدجی می‌باشد.[نیازمند منبع]

در گذشته مردمان آن را «هیه» می‌نامیدند که در آن دروازه و کاروانسرا برای استراحت کاروان بوده، نام هیدج از هودج یا محمل گرفته شده که در زمان‌های گذشته برای حمل بزرگان استفاده می‌شده، قدمت این شهر به زمان‌های دور برمی گردد ولی از زمانی که دختر شاه خدابنده سلطان محمد خدابنده که مقبره آن در گنبد سلطانیه است، هنگام عبور از آن شهر که آن زمان روستایی دور بوده، دخترش دچار بیماری شدیدی شده و بعد از مداوا در همان مکان فوت می‌کند. از آنجا که این منطقه آب و هوایی بسیار مطبوع داشته در همانجا دخترش را دفن و مقبره‌ای زیبا از سنگ مرمر سفید برایش می‌سازد که اکنون اثری از آن نیست.

این شهر دارای حوزهٔ علمّیهٔ دینی است که قدمت بنای آن به بیش از یک ونیم قرن می‌رسد.[نیازمند منبع]

جمعیت هیدج درسال ۱۳۴۵ درحدود (۴۷۰۰ نفر) در سال ۱۳۵۵(۶۲۱۲ نفر) درسال ۱۳۶۵ (۹۱۰۷نفر) در سال ۱۳۷۵ (۱۰۷۲۷ نفر) بوده‌است[نیازمند منبع] و نسبت جمعیت شهری هیدج نسبت به شهرستان به ترتیب ۱۵درصد، ۱۰ درصد، ۹در صد بوده‌است که یک سیر نزولی داشته‌است.[نیازمند منبع]

مساحت این شهر در حدود ۵ کیلومتر مربع و ارتفاع آن از سطح دریا ۱٬۶۲۷ متر می‌باشد. به دلیل وجود شیبب و کوه‌های شمالی و جنوبی این شهر دارای منابع آب زیادی می‌باشد و به دلیل وجود منابع آب سطحی و زیر زمینی فعالیت‌های کشاورزی رونق زیادی دارد و به لحاظ آب هوایی جزءاقلیم خیلی سرد. معتدل می‌باشد.

این شهر به لحاظ تقسیمات سیاسی اداری در دهه‌های گذشته دچار تحولاتی گردیده، به طوری که از سال۱۳۵۷جزء شهرستان ابهر بوده و با تغییراتی که در سال۱۳۷۶در تقسیمات سیاسی اداری شهرستان رخ داد خرمدره از ابهر منتزع و با الحاق شهر هیدج و روستاهای همجوار، شهرستان جدیدی بدون لحاظ کردن ویزگی‌های طبیعی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی شکل گرفت بار دیگر در سال ۱۳۷۸ این شهر از شهرستان خرمدره منتزع وبه شهرستان ابهر الحاق گردید.[نیازمند منبع]

با به وجود آمدن این تغییرات در تقسیمات سیاسی اداری منطقه و تغییر مرزها و رقابت بین شهرهای منطقه بویژه مراکز این دو شهرستان، هیدج به دلیل شرایط ذکر شده دچار دستخوش تغییراتی در خصوص زیر ساخت‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی گردید. به طوری که شهر هیدج از قدیم‌الایام به عنوان مرکز تجاری و خدماتی و فرهنگی منطقه عمل می‌نمود و حوزه نفوذ آن نه تنها شهرها و روستاه‌های همجوار بلکه مناطق خدابنده، سلطانیه و طارم را نیز شامل می‌شد.[نیازمند منبع]

منابع[ویرایش]

  1. «پایگاه جستجوی نامهای جغرافیایی». ۱۹۰۱-۰۳-۱۵. بازبینی‌شده در ۲۰۱۴-۱۰-۳۱. 
  2. «جدول هم کد سازی تلفن ثابت کشور». پرتال مخابرات گیلان. بازبینی‌شده در ۲۰۱۴-۱۰-۲۹. 
  3. «شهردار هیدج: اجرای طرح نهضت آسفالت در هیدج». فارس‌نیوز. ۲۰۱۴-۰۹-۰۱. بازبینی‌شده در ۲۰۱۴-۱۰-۳۱. 
  4. «بانک اطلاعات تقسیمات کشوری». ۱۹۰۱-۰۳-۱۵. بازبینی‌شده در ۲۰۱۴-۱۰-۳۱. 
  5. «نتایج سرشماری ۱۳۹۰» (اکسل). درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۱ آبان ۱۳۹۲. 
  • انتشارات قم، ملا محمد علی عسگری، دیوان اشعار. تهران: نشر، ۱۳۷۰.
  • عوضی صالحی، دیوان رهگذر هیدجی جلد اول و دوم، فایل در فایل. چاپ دوم تهران: نشرسلسال۱۳۸۶،
  • نسیمی از ابهررود، انجمن شعرا ۱۳۷۰، ص ۱-۲
  • دیوان حکیم هیدجی، انتشارات قم ۱۳۶۵
  • دیوان رهگذر هیدجی، عوضعلی صالحی۱۳۸۶