پلاسمای غنی از پلاکت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
پلاسمای غنی از پلاکت
مداخله درمانی
سمپ D053657

پلاسمای غنی از پلاکت(به انگلیسی: Platelet-rich plasma)(با نماد اختصاری PRP) پلاسمای غلیظ شده خون است که دارای مقادیر فراوان پلاکت می‌باشد. از این پلاسما که از خود بیمار تهیه می‌شود در بعضی مراکز برای درمان صدمات غضروفی و تاندونها و سایر صدمات بافت نرم، استفاده می‌شود. موارد استفاده از آن براین پایه استوار است که مواد پروتئینی مانند سیتوکین‌ها و دیگر فاکتورهای رشد*[۱] که در این محلول وجود دارد می‌تواند به پدیده ترمیم در بافت‌های بدن ، کمک کند.[۱][۲]


پیشینه[ویرایش]

اثرات ترمیمی و رشد که در صدمات و ضایعات بافت‌های مختلف بدن توسط عوامل رشد کنترل و هدایت می‌شوند باعث بروز این فرضیه شده است که مقادیر غنی شده پلاکت‌ها که دارای این فاکتورها هستند، می‌توانند باعث تحریک و تشدید پدیده ترمیم در این صدمات شوند. گروه زیادی از عوامل رشد مانند سیتوکین‌ها، اینترلوکین‌ها، فاکتور رشد پلاکتی*[۲]، عامل رشد شبه انسولین*[۳] ، عامل رشد فیبروبلاست*[۴] و دیگر عوامل در کنترل پدیده ترمیم ضایعات و صدمات بافتهای بدن شرکت دارند. از پلاکت‌ها بیش از ۷ نوع از این عوامل رشد ترشح می‌گردد. [۱][۳]

روش تهیه[ویرایش]

از خون محیطی بیمار مقداری که لازم است تهیه و بوسیله سانتریفوژ مخصوص سلولهای سرخ خون و گلبول‌ها جدا می‌گردد و از پلاکت‌ها استفاده می‌شود. مقدار پلاکت‌ها که در خون انسان حدود ۲۵۰۰۰۰ در هر میلی‌لیتر است، در پلاسمای پی‌آرپی مقدار آن به ۴ الی ۵ برابر رسانده می شود.

روش‌های تهیه در بانک‌های خون دقیق‌تر بوده و در درمانگاهها از کیت‌های آماده برای تهیه آن استفاده می‌شود. مطالعات علمی نشان داده است که روش تهیه، در موثر بودن درمان بسیار اهمیت دارد. [۳][۴][۵]

موارد استفاده[ویرایش]

موارد استفاده وسیعی از پی‌آرپی در کمک به درمان بیماری‌ها و صدمات تاندون‌ها و مفاصل گزارش شده است. مهمترین موارد مصرف آن در ترمیم پارگی‌های رباط‌های زانو، ترمیم تاندون‌ها، ترمیم رباط گرداننده شانه و نیز تزریق داخل مفصلی در بیماران دچار آرتروز است. تنها در کشور آمریکا سالانه بیش از ۸۶۰۰۰ تزریق انجام می‌شود که مصرف آن بطور عمده در ورزشکاران است. [۶] [۳]

اثربخشی بالینی[ویرایش]

نتایج قطعی استفاده از این روش در درمان بیماران هنوز بطور کامل مشخص نیست. تاکنون هیچ کارآزمایی بالینی مشخصی مفید بودن این روش را اثبات نکرده است. با توجه به اینکه عوارض این روش اندک است، موارد استفاده آن در رشته‌های مختلف اعم از پزشکی، دندانپزشکی و طب ورزشی روزبروز گسترش بیشتری پیدا می‌کند. در گزارش‌های علمی که نتایج موفقیت آمیز نداشته‌اند، علت عمده را به روش غلط عمل‌آوری پلاسمای غنی شده در کلینیک‌ها نسبت می‌دهند. [۳][۷][۸][۹]

یادداشت[ویرایش]

  • ^ Growth Factors
  • ^ PDGF
  • ^ Insulin like Growth Factor
  • ^ Fibroblast Growth Factors

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ Marx، Robert E. [http://www.falloplastica.net/fp/pdf/prp05.pdf «Platelet-Rich Plasma: Evidence to Support Its Use»]. J Oral Maxillofac Surg. 
  2. . OrthoInfo، sep 2011. http://orthoinfo.aaos.org/topic.cfm?topic=A00648. بازبینی‌شده در 15 Jan 2014. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ Yuan، Ting. [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3838322/pdf/139-149.pdf «Augmenting tendon and ligament repair with platelet-rich plasma (PRP)»]. Muscles, Ligaments and Tendons Journal، March 2013. 
  4. Arora NS. «Platelet-rich plasma: a literature review». Implant Dent.، Aug 2009. 
  5. Gonshor A. «Technique for producing platelet-rich plasma and platelet concentrate: background and process». Implant Dent.، Dec 2002. 
  6. «Platelet Rich Plasma (PRP) Guidelines». International Cellular Medicine Society، 2011. 
  7. Griffin XL. «Platelet rich therapies for long bone healing in adults.». Cochrane Database Syst Rev، Jul 2012. 
  8. Hsu WK,. «Platelet-rich plasma in orthopaedic applications: evidence-based recommendations for treatment.». J Am Acad Orthop Surg.، Dec 2013. 
  9. Sheth U. «Efficacy of autologous platelet-rich plasma use for orthopaedic indications: a meta-analysis.». J Bone Joint Surg Am.، Feb 2012.