ویکیپدیا:شیوهنامه نوشتن زندگینامه
 |
این صفحه یکی از شیوهنامههای ویکیپدیا است و جزء رهنمودهای ویکیپدیا شمرده میشود. مفاد و توصیههای این صفحه، نمایانگر آن دسته از استانداردهای مقالهنویسی/ویرایش است که بسیاری از ویراستاران، با اصول بنیادی آنها موافقاند. با وجود اینکه پیروی از مفاد این صفحه توصیه میشود، این مفاد جزء سیاستها نیست. در ویرایش و بهروزرسانی این صفحه جسور باشید، ولی لطفاً پیش از انجام تغییرات عمده از صفحهٔ بحث برای مطرحکردن آن تغییرات و نظرخواهی در مورد آنها استفاده کنید. |
در بند آغازین باید اطلاعات زیر داده شود:
- نام(ها) و در صورت وجود، لقب(ها)
- تاریخ تولد و مرگ. (اگر دانستهاست)
- ملیت (در حالت عادی یعنی کشوری که شخص شهروند آن است یا هنگامی که به شهرت رسیدهاست شهروند آن بودهاست).
- کاری که انجام دادهاست.
- دلیل اهمیت.
برای نمونه:
این بخش از این نوشتار خُرد است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید.
همچنین پیشنهاد میشود که {{جعبه زندگینامه}} در بند اول استعمال شود.
محتویات |
نامها [ویرایش]
هرچند عنوان مقاله باید آنچیزی باشد که موضوع بیشتر بدان شناختهشدهاست، عنوان کامل (اگر دانستهاست) باید در همان بند آغازین آورده شود. در بسیاری از فرهنگها رسم بر این است که نام کامل شخص در اشارات روزمره به کار نمیرود. اما به هرحال مقاله باید با صورت کامل نام آغاز شود. برای نمونه:
این بخش از این نوشتار خُرد است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید.
گاهی اوقات افراد در طول حیات، نام خود را تغییر میدهند در این صورت ابتدا نام نخستین آنها ذکر میشود.
نام مستعار، تخلص و امثال آن [ویرایش]
برای افرادی که شهرتشان با نام مستعار یا تخلصشان است، نخست نام اصلیشان باید در بند آغازین بیاید و سپس تخلص یا نام مستعار. این شیوه را حتی اگر عنوان مقاله تخلص شخص باشد، دنبال کنید.
برای نمونه:
- مشرفالدین مصلح بن عبدالله متخلص به سعدی.
همیشه لازم نیست این نکته را خاطرنشان کنیم که چرا عنوان مقاله با نامی که بند آغارین با آن شروع میشود متفاوت است.
این بخش از این نوشتار خُرد است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید.
القاب احترامآمیز [ویرایش]
القاب یا وندهای احترامآمیزی چون جناب، عالیجناب، حضرت، اعلیحضرت، علیاحضرت، علیهالسلام، صلیالله، سلاماللهعلیها، رحمهاللهعلیه، قدسسره یا حتی (ع) نباید ذکر شوند همچنین باید از افعال سوم شخص مفرد به جای سوم شخص جمع (در صورتی که فرد یک نفر است) استفاده شود. مثلا:
- محمد به مدینه رفت.
- حضرت محمد (ص) به مدینه رفتند.
این سیاستنامه بر اساس بیطرفی ویکیپدیا تنظیم شدهاست.
لقبهای پادشاهی و اشرافی [ویرایش]
یک نکته پیرامون دستور خط [ویرایش]
توجه داشته باشید که خان در این موردها با فاصله مجازی نوشته میشود.[۱]
القاب و عنوانهای علمی-تحصیلی [ویرایش]
القاب حرفهای یا دانشگاهیای چون استاد، پرفسور، دکتر و مهندس نباید استفاده شوند (نه در جملات آغازین و نه در سایر بخشهای مقاله) ولی اگر عنوان یا لقب با نام فرد سخت عجین شدهاست، آنگاه با آن مانند تخلص برخورد میشود و پس از ذکر نام اصلی، نامی که با عنوان دانشگاهی عجین شدهاست ممکن است در متن نوشتار ذکر گردد و از تغییر مسیر استفاده شود.
- نمونه: دکتر مصدق یا دکتر شریعتی.
توجه داشته باشید که اگر لقبی دانشگاهی با نام فرد سخت عجین شده باشد دیگر نباید هنگام ذکر نام فرد به صلاحیت او برای کسب این لقب پرداخت. (یعنی مثلاً آیا فرد واقعاً مدرک دکتری دارد یا نه) البته در خود متن مقاله میتوان چنین کرد.
- نیز به این نکته دقت کنید که عدم ذکر عنوانهای دانشگاهی فرد هنگام اشاره به او منافاتی با اشاره به مدارک تحصیلی او در متن مقاله ندارد. بنابراین میتوان مثلاً اشاره کرد که «فلانکس دکتری خود را در فلسفه از فلاندانشگاه اخذ کرد» هرچند که در طول مقاله از او به عنوان دکتر فلانی یاد نمیشود.
القاب حوزوی-مذهبی [ویرایش]
با القابی مثل آیتالله، حجتالاسلام، آخوند، ملا، شیخ و... هم مانند دکتر برخورد میشود.
دیگر القاب [ویرایش]
حاجی یا حاج [ویرایش]
مثل: حاجی سیاح، حاج ابراهیم کلانتر
میرزا [ویرایش]
مثل میرزا کوچکخان جنگلی، میرزا محسن کوچهباغی تبریزی
این بخش از این نوشتار خُرد است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید.
موارد آتی ذکر نام فرد [ویرایش]
پس از آنکه نام فرد در جملههای آغازین به صورت کامل ذکر شد آنگاه میتوان در جملههای آتی تنها نام خانوادگی او را ذکر کرد یا اگر به لقبی خاص معروف است از آن لقب بهره برد. ولی توجه کنید که لقب را بیشاندازه زود به شخص ندهید. مثلاً اگر رضا مارمولک در سال ۱۳۰۰ ملقب به سوسمارالسلطنه شد تا پیش از رسیدن به سال ۱۳۰۰ در شرح زندگانی او، از لفظ مارمولک استفاده کنید.
لحن [ویرایش]
لحن مقاله همچون سایر مقالهها در ویکیپدیا باید بیطرفانه و دانشنامهای باشد. از تبعات آن میتوان به این اشاره کرد که از صیغهٔ احترام نباید استفاده شود یعنی مثلاً:
- نهادها و فعلها به صورت سوم شخص مفرد میآید نه سوم شخص جمع: «فلانکس در بهمانتاریخ به فلانجا رفت». (نه رفتند و از آن بدتر تشریففرما شد و از همه بدتر تشریففرما شدند.)
- کسی چیزی نمیفرماید بلکه چیزی میگوید و امثال آن. (چنانکه پیشتر اشاره شد.)
زمان افعال [ویرایش]
برای درگذشتگان همواره از صیغهٔ ماضی استفاده میشود. «فلانکس در فلانتاریخ فلان چیز را کشف کرد» نه کشف میکند.
مرگ [ویرایش]
- از واژه «شادروان» استفاده نمیشود. در صورت نیاز به اشاره به زنده نبودن شخص، «درگذشته» را میتوان به جای «مرحوم» به کاربرد مانند حسین گل گلاب با روحالله خالقی، هنرمند درگذشته همکاری داشت به جای حسین گل گلاب با مرحوم روح الله خالقی همکاری داشت.
- «به رحمت خدا رفت»، «به دیار باقی شتافت»، «دار فانی را وداع گفت»، «دعوت حق را لبیک گفت»، و از آن سو، «به هلاکت رسید»، «سَقط شد»، و «مُرد» استفاده نمیشود. «درگذشت» و «کشته شد» به عنوان فعل ماضی، «مرگ» به عنوان مصدر استفاده میشوند.
پانویس [ویرایش]
- ↑ این رسمالخط (گونه نوشتن) در بسیاری از کتابهای از جمله کتاب تاریخ دبیرستانهای ایران پیروی میشود.
