هاله اسفندیاری

برای دیگر کاربردها، اسفندیاری (ابهام‌زدایی) را ببینید.

هاله اسفندیاری

هاله اسفندیاری (متولد ۱۹۴۰) پژوهشگر ایرانی-آمریکایی و مدیر بخش مطالعات خاورمیانه موسسه غیر دولتی وودرو ویلسون در شهر واشنگتن است. از ۸ مه ۲۰۰۷ در زندان اوین و در بازداشت رسمی وزارت اطلاعات بسر می‌بُرد. وی نهایتا در تاریخ ۲۱ اوت ۲۰۰۷ از زندان اوین به طور موقت و با قرار وثیقه ۳۰۰ میلیون تومانی آزاد شد.

در بیانیه وزارت اطلاعات آمده‌است که وی به تلاش برای براندازی نظام «اعتراف» کرده است. ، اما شائول بخاش، همسر وی این اتهامات را بشدت تکذیب می‌کند.

منابع خارج از ایران گفته‌اند که وی برای دیدار با مادر خویش به ایران سفر کرده بود دلیل بازداشت وی در ایران تأسیس و مدیریت برنامه خاورمیانه مرکز «ویلسون» درآمریکا که مقامات ایران آن را مرتبط با بنیاد «سوروس» می‌دانند ذکر شده‌است.

زندگینامه

وی دکترای تخصصی خود را از دانشگاه وین در کشور اتریش اخذ کرده است.

واکنش‌ها در آمریکا

• کنگره آمریکا خواستار آزادی هاله اسفندیاری شد. چهارصد و یازده عضو مجلس نمایندگان آمریکا با صدور قطعنامه‌ای از دولت ایران خواسته اند هاله اسفندیاری را به سرعت آزاد کند، مدارک مسافرتش را به وی تحویل دهد، به آزار و اذیت او خاتمه دهد و از وی عذرخواهی کند.

• تام کیسی سخنگوی وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا، در واکنشی به اتهام وارد شده به هاله اسفندیاری، مبنی بر تلاش برای براندازی نرم را رد کرده و آنها را «بی معنا» و «نامعقول» خواند.

• کاندولیزا رایس وزیرخارجه ایالات متحده آمریکا گفت که هاله اسفندیاری باید بلافاصله آزاد شود. وی افزود که بازداشت این پژوهشگر، «طینت رژیم جمهوری اسلامی را نشان می‌دهد و این دیدگاه را تقویت می‌کند که این رژیم علاوه بر همه مشکلاتی که در سطح بین‌المللی ایجاد می‌کند، با مردم خود و در این مورد خاص، با شهروندی که تابعیت دوگانه دارد، چندان خوب رفتار نمی‌کند».«

• نوام چامسکی استاد دانشگاه ام آی تی با صدور بیانیه‌ای نسبت به بازداشت اسفندیاری ابراز «تاسف» کرده و هشدار داده اقدام وزارت اطلاعات ایران هدیه‌ای است برای سیاستگذاران آمریکایی که به دنبال حمله نظامی آمریکا به ایران هستند. نوام چامسکی در بیانیه خود تاکید کرده این برخورد غیرقابل تحمل با محققی بسیار محترم تلاش‌های کسانیکه به‌دنبال صلح، عدالت و آزادی در منطقه خاورمیانه و جهان هستند را به شدت تضعیف می‌کند.

• سناتور باراک اوباما از چهره‌های کلیدی حزب دمکرات آمریکا در بیانیه‌ای زندانی شدن هاله اسفندیاری، توسط مقامات ایران را محکوم کرد و خواستار آزادی فوری وی شد.
• سناتور هیلاری کلینتون یکی از چهره‌های اصلی حزب دموکرات آمریکا در بیانیه‌ای از نقش مهم هاله اسفندیاری در مطالعات بین المللی درباره زنان و مسایل سیاسی ایران گفت: «این حبس با ماهیت کار هاله اسفندیاری در تضاد است، چرا که او در راستای دموکراسی و آزادی برای مردمی کار می‌کند که تحت سلطه حکومت‌های مستبد زندگی می‌کنند. من از دولت ایران می خواهم که دکتر اسفندیاری را هر چه سریعتر آزاد کند.»

• حوان کول استاد خاورمیانه در دانشگاه میشیگان و منتقد شدید سیاست‌های جورج بوش نیز در وبلاگ خود نوشت که سفرش به ایران برای شرکت در یک کنفرانس را به‌دنبال زندانی کردن اسفندیاری لغو کرده و از سایر دانشگاهیان نیز خواسته است چنین کنند. وی از افراد دانشگاهی و سایرین خواسته است در مقابل دفاتر نمایندگی جمهوری اسلامی ایران اعتراض کنند

فیلم اعترافات

روز ۲۷ تیر ۱۳۸۶ فیلم اعترافات هاله اسفندیاری، کیان تاجبخش و رامین جهانبگلو از شبکه یک صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش شد. همسر اسفندیاری درباره این اعترافات می گوید:اعترافاتی اینچنینی که در پی بیش از ۷۰ روز بازداشت انفرادی «با تهدیدهای شدید و آن وحشتی که چنین وضعی به وجود می‌آورد» ادا شده است..

دو سال بعد محمود احمدی‌نژاد در توضیحی درباره علت برکناری محسنی اژه‌ای در روزهای پایانی دولت نهم پس از انتخابات ریاست جمهوری، در جمعی از دبیران تشکل‌های دانشجویی به این موضوع اشاره کرد و گفت:

«در موضوع هاله اسفندیاری هم خوب عمل نکرد و من به او گفتم که چرا رفتاری می‌کنید که مورد تمسخر واقع شوید؟، یک پیرزن ۷۰ ساله را گرفته‌اید می‌گویید می خواهد انقلاب مخملی راه بیندازد در حالی‌که عاملان انقلاب مخملی کسان دیگری هستند و باید آنها به مردم معرفی شوند»

کتاب زندان من، خانه من

هاله اسفندیاری در اکتبر سال ۲۰۰۹ کتابی با عنوان خانه من، زندان من؛ روایت اسارت یک زن در ایران منتشر کرده که در آن به شرح هشت ماه بازداشت در زندان‌های ایران و بازجویی هایی وزارت اطلاعات از خود پرداخته است.

پیوندهای دیگر

• «سخنگوی قوه قضاییه: «هاله اسفندیاری» به اتهام امنیتی بازداشت شد». خبرگزاری جمهوری اسلامی، ۸۶/۰۲/۲۵‬. بازبینی‌شده در ۸۶/۰۲/۲۵‬. 
• «محقق ایرانی-آمریکایی با تهدید روبروست». دیدبان حقوق بشر، دوازدهم می ۲۰۰۷. بازبینی‌شده در ۲۳:۱۱، ۲۲ مه ۲۰۰۷ (UTC). 

منابع

• ویکی‌پدیای انگلیسی
• بی‌بی‌سی فارسی
• گزارشی در مورد هاله اسفندیاری (رجا نیوز)