نشانچی

نشانچی (به ترکی استانبولی: Nişancı)‏ مقام بلند‌پایه‌ای در دیوان‌سالاری امپراتوری عثمانی بود. «نشانچی» در واژه به چم خوشنویس دربار یا مُهردار بوده و مسئولیت مهر کردن فرمانهای شاهانه را داشته است.

تاریخ

مقام خوشنویس دربار در دوران حکومت اورخان یکم (۱۳۲۴-۱۳۶۱ میلادی) بوجود آمد ولی نام «نشانچی» برای نخستین بار در زمان مراد دوم (۱۴۲۱-۱۴۵۱ میلادی) مورد استفاده قرار گرفت. بر طبق قانون سلطان محمد فاتح (۱۴۵۱-۱۴۸۱ میلادی)، نشانچی هموند دیوان بوده است. این مقام از میانه‌های سده ۱۸ میلادی اهمیت پیشین خود را از دست داد و در ۱۸۳۶ میلادی منسوخ گردید.

وظیفه

نشانچی مسئولیت مهر کردن فرمانهای سلطان و صدراعظم را داشته است. او همچنین به بایگانیهای دیوان رسیدگی میکرده و اسناد ثبت سامانه‌ی تیمار را نگهداری مینموده است. «تیمار» زمینهایی بوده که سلطان عثمانی به دیوانسالاران و سپاهی‌یان در مقابل خدمتهای آنان می‌بخشیده است. تا سده ۱۷ میلادی مقام نشانچی همچنین هم‌ارز وزیر امور خارجه بود. ولی در طول حکومت محمد چهارم (۱۶۴۸-۱۶۸۷ میلادی) رییس الکتاب (سر‌منشی) که پیش از آن زیردست نشانچی بود، مقام وزارت خارجه را گرفت.

صدراعظم‌های نشانچی

صدراعظم‌‌هایی که پیش‌تر مقام نشانچی را داشتند عبارت بوده‌اند از:

کارامانلی (قهرمانلی؟) محمد پاشا (۱۴۷۷-۱۴۸۱ میلادی)

آیاشلی اسماعیل پاشا (۱۶۸۸-۱۶۸۸ میلادی)

الماس محمد پاشا (۱۶۹۵-۱۶۹۷ میلادی)

نشانچی احمد پاشا (۱۷۴۰-۱۷۴۲ میلادی)

مرجع

Wikipedia, the free encyclopedia →Nisanci (بازدید: ۲۷ دسامبر ۲۰۱۱)