میرزا مسیح مجتهد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
میرزا مسیح مجتهد استرآبادی
شناسنامه
نام کامل میرزا مسیح استرآبادی
تاریخ تولد ۱۱۹۴ ق
زادگاه تهران  ایران
محل زندگی تهران،نجف
محل مرگ ۱۲۶۳ قمری نجف
مدفن نجف یكی از حجره‌های طرف بالاسر صحن علی بن ابیطالب
اطلاعات علمی

میرزا مسیح استرآبادی معروف به به میرزا مسیح مجتهد (۱۱۹۴ ق تهران) از علمای بنام قرن سیزدهم است.وی فرزند محمد سعید و نسب او از استرآباد است.[۱]

تحصیلات[ویرایش]

وی پس از تحصیلات مقدماتی برای ادامه تحصیل عازم عتبات شد و پس از تکمیل و رسیدن به درجه اجتهاد به تهران بازگشت.[۲]

اساتید[ویرایش]

شاگردان[ویرایش]

  • حاج میرزا نصرالله مشهدی (تربتی)
  • حاج میرزا احمد ساوجی
  • مولانا عبدالرحمن شیخ الاسلام


فعالیت ها[ویرایش]

در رجب ۱۲۴۳ قمری پاسکویچ ژنرال فاتح جنگ های دوم ایران و روس خواهر زاده خود الکساندر گریبایدوف را که عضو لژهای فراماسونری بود به عنوان سفیر روسیه به ایران فرستاد.[۳] مطابق مفاد عهدنامه ترکمانچای گریبایدوف ماموریت داشت مردان و زنان گرجی را که بعد از دو جنگ ایران و روس اسیر شده بودند و ساکن ایران شده بوند را در صورت تمایل خودشان به روسیه بازگرداند.[۴][۵] ماموران گریبایدوف با این بهانه و بدون اجازه افراد؛ به شناسایی ارمنی ها و گرجی های مقیم تهران و به ویژه زنان برآمدند و آنها را با وجود اینکه به عقد مسلمانان درآمده بودند و دارای چندین فرزند بودند؛ به سفارت روسیه می بردند.[۶] و آنان را مجبور به ترک اسلام می کردند.[۷] ورود بی اجازه ماموران ماموران وی به منازل مردم به بهانه یافتن زنانی که سابقا در مناطق جدا شده از ایران زندگی می کردند؛ خشم مردم را برانگیخت.

حاج میرزا حسن حسینی فسایی می‌نویسد:

«...(گریبایدوف) اسرای گرجستان و ارمنستان را كه از زمان قدیم در حرمسرای دولت و ارباب شوكت صاحب اولاد بودند از فرط غرور مطالبه می‌نمود»[۸]

جهانگیر میرزا هم در تاریخ خود آورده است كه گریبایدوف زنان اهل اسلام را به زور و با حالتی توأم با ضرب و جرح به خانه خود برده، شب‌ها نگهداری می‌كرد؛ كه این اعمال او در نظر اهل اسلام ناپسند آمد.[۹] به دنبال اسارت دو نفر از زنان گرجی مسلمان شده در سفارت روسیه؛ میرزا مسیح مجتهد با ارسال نمایندگانی به سفارت روسیه درصدد بازگشت آنها برآمد.این نمایندگان با برخورد زننده گریبایبدوف روبرو شدند. گریبایدوف همچنین ۲۰۰ محافظ در اطراف خانه اش مستقر کرد.[۱۰] سرانجام میرزا مسیح مجتهد فتوا داد که نجات زنان مسلمان از چنگال کافران مجاز است. یک روز پس از صدور فتوا، بازار تهران بسته شد و گروهی از مردم به طرف خانه گریبایدوف حرکت کردند. سفارت روسیه محاصره شد و با قتل پسر بچه ای ۱۴ ساله توسط محافظان سفارت؛ مردم به درون سفارت ریختند و گریبایدوف را به قتل رساندند.[۱۱] دولت روسیه به دلیل درگیری در بالکان با عثمانی تمایلی به درگیری مجدد با ایران نداشت؛ لذا با پذیرفتن هیئت ایرانی قضیه قتل گریبایدوف خاتمه یافت.[۱۲]


درگذشت[ویرایش]

وی به خاطر مخالفت با ظلم و جور گریبایدوف و کارهای خلاف شرع او که منجر به قتل گریبایدوف شد؛ به عتبات تبعید شد و ۱۸ سال در تبعید بود و سپس به تهران (در سال ۱۲۴۵ قمری) بازگشت. وی در سن ۷۰ سالگی در سال ۱۲۶۳ قمری در حالی که مجددا به عراق بازگشته بود؛ درگذشت و در نجف به خاک سپرده شد.[۱۳] ‍‍‍‍‍‍

آثار[ویرایش]

  • قواعد الاصولیه
  • شرح كتاب المعاطاه
  • شرح قواعد الاحكام فی معرفه الحلال والحرام
  • شرح مختصر النافع
  • رساله فی احكام النیابه و جواب الأسئله الفقهیه
  • رساله عملیه «المصباح الطریق الفلاح»
  • المصباح
  • كشف النقاب فی شرح لمعه الدمشقیه

منابع[ویرایش]

  1. شرح حال رجال ایران، جلد۴،صفحه ۱۰۰
  2. در مشروطه چه گذشت؟، جلد اول، موسسه فرهنگی هنری قدر ولایت،چاپ اول، ۱۳۸۹، ص ۶۴۸
  3. موسی نجفی و موسی فقیه حقانی، تاریخ تحولات سیاسی ایران، موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، چا‍پ ششم،۱۳۸۸،صفحه ۱۰۶
  4. تاریخ سیاسی و دیپلماسی ایران، علی‌اكبر بینا، ص ۲۵۰
  5. در مشروطه چه گذشت؟، جلد اول، موسسه فرهنگی هنری قدر ولایت،چاپ اول، ۱۳۸۹، ص ۶۴۹
  6. ایران و جهان از قاجاریه تا پایان عهد ناصری، عبدالحسین نوایی، ج ۲، ص ۲۷۲
  7. ناسخ التواریخ، جزء دوم، سلاطین قاجاریه، ص ۲۷
  8. فارسنامه ناصری، حاج میرزا حسن حسینی فسایی، تصحیح و تحشیه منصور رستگار فسایی، ج ۲، ص ۷۳۷
  9. تاریخ نو، حهانگیر میرزا، ص ۱۲۱
  10. در مشروطه چه گذشت؟، جلد اول، موسسه فرهنگی هنری قدر ولایت،چاپ اول، ۱۳۸۹، ص ۶۴۹
  11. آگرانتوسكی و...،تاریخ ایران از ابتدای قرن نوزدهم تا سال ۱۸۵۸ میلادی،ترجمه كیخسرو كشاورز، ص ۲۳۷
  12. موسی نجفی و موسی فقیه حقانی، تاریخ معاصر ایران،نشر آرما، چا‍پ اول،۱۳۹۰،صفحه ۶۳
  13. تاریخ علمای خراسان، ص ۲۰۸و ۲۰۹