محمد قائد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
محمد قائد، آبان 90، شیراز


محمد قائد شرفی یا م. قائد روزنامه‌نگار، نویسنده، مترجم، ویراستار، و روشنفکر ایرانی است. او متولد ۱۳۲۹ در شیراز است و تحصیلات عالیه خود را در رشته روانشناسی در دانشگاه پهلوی شیراز از ۱۳۴۸ تا ۱۳۵۲ به پایان رسانده است.

فعالیت فرهنگی و اجتماعی[ویرایش]

در دهه ۱۳۵۰ برای تعدادی از مجلات فرهنگی و روشنفکری مقاله می‌نوشت، تا سرانجام در روزنامه آیندگان به سردبیری صفحه فرهنگی رسید. در ۸ ماه پایانی عمر روزنامه آیندگان، قائد عضو شورای سردبیری روزنامه بود[۱] . پس از توقیف آیندگان در ۱۷ مرداد ۱۳۵۸، قائد در کتاب جمعه به سردبیری احمد شاملو به فعّالیت پرداخت، و تا شماره ۳۶ این هفته‌نامه قبل از توقیف در خرداد ۱۳۵۹، سرمقاله‌های آن را با امضا م.مراد می‌نوشت.

در دهه ۱۳۶۰ و ۱۳۷۰، قائد به همکاری با نشریات مستقلی همچون جامعه سالم، آدینه، مجله فیلم و صنعت حمل و نقل پرداخت تا آنکه در ۱۳۷۷ توانست صاحب‌امتیازی ماهنامه آموزشی‌فرهنگی «لوح» [۲] را بدست آورد. ۱۵ شماره از نشریه لوح به سردبیری قائد از تیر ۱۳۷۷ تا مهر ۱۳۸۲ منتشر گردید و پس از آن محمد قائد از ادامه انتشار لوح به دلایل نامعلوم خودداری ورزید و صرفا به همکاری منظم با ماهنامه تخصصی گردشگری سفر به عنوان سرمقاله نویس ادامه می‌دهد. از جمله مطالب نشریه لوح می‌توان به مجموعه «درباره انقلاب فرهنگی» اشاره کرد، که به بازبینی انتقادی انقلاب فرهنگی ایران از طریق مصاحبه با تعدادی از دست‌اندرکاران آن همچون عبدالکریم سروش و صادق زیباکلام و همچنین مرور مطبوعات وقت اختصاص داشت [۳].

محمد قائد در کنار تالیف به ترجمه نیز پرداخته‌است که از بین ترجمه‌هایش می‌توان به کتابهای «قدرت‌های جهان مطبوعات» مارتین واکر، "نخستین مسلمانان در اروپا" برنارد لوئیس و "مبارزه علیه وضع موجود: جنبش دانشجویی آلمان ۱۹۵۵-۸۵" سابینه فون دیرکه اشاره کرد[۱]. «نامه‌هایی از کرمان به دوبلین» مجموعه بیش از 50 نامه از «امیلی مولتیمر» همسر ایرلندی کنسول بریتانیا در کرمان به پدر و مادرش در عهد قاجار که قائد در موزه بریتانیا یافته، و «توپهای ماه اوت» نوشته باربارا تاکمن با موضوع جنگ جهانی اول و حمله آلمان به فرانسه و بلژیک دو ترجمه جدید قائد هستند که قرار است نشر ماهی به زودی انتشار دهد.[۴]

قائد به چیره دستی در سبک «مقاله» معروف است. وقار ادبی، نکته‌بینی و دید انتقادی همه‌جانبه از ویژگی‌های نثر قائد است. مجموعه‌ای از مقالاتش را نشر «طرح نو» در تهران با عنوان «دفترچه خاطرات و فراموشی» منتشر نموده‌است. مقالات و دیدگاه نوآورانه او در این کتاب از جنبه «روانشناسی اجتماعی» و ترکیب «جامعه‌شناسی، تاریخ و هنر» در ارزیابی مشاهدات با استقبال خوانندگان مواجه شده‌است، و علیرغم انتشار آنلاین، کتاب به چاپ چهارم رسیده است. قائد از نخستین کسانی است که واژه و مفهوم «خرده فرهنگ» را از ابتدای دهه 1380 وارد گفتمان روشنفکری ایران کرد و در آثار و مقالات خود تحولات اجتماعی قرن بیستم را از این منظر نیز آنالیز نموده است.[۵]

محمد قائد در سال ۱۳۸۰ به مدت یک سال به عنوان یکی از اعضای هیات دبیران دوره یازدهم کانون نویسندگان ایران انتخاب گردید [۶]. قائد از سال ۱۳۸۴ مقالات خود را در وبگاه شخصی اش[۲] منتشر می‌کند. آخرین کتاب در دست نگارش او "داستان آیندگان" است که به ماه‌های پایانی عمر پر تیراژترین روزنامه ایران در ماههای آغازین ۱۳۵۸ می‌پردازد[۷].

آثار[ویرایش]

ترجمه:

- کندی، پال، ظهور و سقوط قدرتهای بزرگ (تحولات اقتصادی و کشمکشهای نظامی در سالهای ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰)، انتشارات علمی و فرهنگی، 1369، چاپ سوم ، ۱۳۸۲

- واکر، مارتین،قدرتهای جهان مطبوعات (همراه با وقایع نگاری ِ یک شکست: بازتاب آخرین سالهای رژیم شاه در دوازده روزنامة بزرگ جهان)، ۳۵۲ صفحه، نشرمرکز، 1372، ویرایش دوم ۱۳۸۲

- لوئیس، برنارد، نخستین مسلمانان در اروپا، چاپ اول، ۴۲۶ صفحه، نشر مرکز، ۱۳۷۴، چاپ دوم، 474 صفحه، نشر كارنامه، آذر ۱۳۸۹

- فیلپ، مارک، تام پـِین، ۱۶۵ صفحه، انتشارات طرح نو، ۱۳۷۵

- رابرت اِکِلْشال، ریچارد جِی، وینست گِیگِن، ای‌یِن مَکِنزی، ریک ویلفورد (مدرسّان بخش علوم سیاسی دانشگاه کووینز، بلفاست) مایکل کِنی (مدرّس دانشگاه شفیلد)،مقدمه ای برایدئولوژیهای سیاسی، ۱۳۷۵، نشر مرکز، چاپ دوم، با حروفچینی و صفحه آرایی جدید، ۳۵۶ صفحه، چاپ دوم ۱۳۸۵

- وُردِن، ج. ویلیام،رنج و التیام در سوگواری و داغدیدگی، ۲۵۳ صفحه، انتشارات طرح نو، ۱۳۷۷

- فون دیرکه، سابینه، مبارزه علیه وضع موجود: جنبش دانشجویی آلمان (۱۹۸۵-۱۹۵۵) ، ۲۵۸ صفحه، انتشارات طرح نو، ۱۳۸۱، چاپ دوم ۱۳۸۹


تالیف:

- قائد، محمد، عشقی: سیمای نجیب یک آنارشیست، ۱۳۷۷، ۳۵۶ صفحه، انتشارات طرح نو، چاپ دوم ۱۳۸۰

- قائد، محمد، دفترچهٔ خاطرات و فراموشی و مقالات دیگر، ۳۳۲ صفحه، انتشارات طرح نو، ۱۳۸۰، تهران، چاپ چهارم ۱۳۸۹

- قائد، محمد، ظلم، جهل و برزخیان زمین: نجوا و فریاد در برخورد فرهنگها، انتشارات طرح نو، 397 صفحه، چاپ دوم ۱۳۸۹

منابع[ویرایش]

  1. حسین کهنه کار، «تصحیح یا تخریب»، آرشیو ایران امروز، دوشنبه ۱۷ شهریور ۱۳۸۲،http://archiv.iran-emrooz.net/maqal/1382/ayandeg820617.html
  2. بانک اطلاعات نشریات کشور، شناسنامه نشریه،http://www.magiran.com/maginfo.asp?mgID=1163
  3. زیباکلام، صادق، رسماً و علناً حلالیّت می‌طلبم، ماهنامه تحلیلی-آموزشی لوح، شمارة پنجم، مرداد ۱۳۷۸ http://www.mghaed.com/lawh/interviews/int.Ziba.htm
  4. نامه‌های همسر ایرلندی کنسول بریتانیا در کرمان در دست محمد قائد، 4 دی 1389، سایت خبری تحلیلی شفاف، http://www.shafaf.ir/fa/pages/?cid=39004
  5. رادیو بین المللی فرانسه RFI، "خرده فرهنگ ها " و تحّکم دینی، یکشنبه 30 مه 2010- مصاحبه ناصر اعتمادی در برنامه هفتگی زمینه ها و زمانه ها، http://www.persian.rfi.fr/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/20100530-%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%AA%D8%AD%D9%91%DA%A9%D9%85-%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C?quicktabs_2=0
  6. کاظم کردوانی، «برای سخن نگفتن، ادامهٔ سکوت بهتر بود تا...(بررسی کتابِ فرج سرکوهی)، نشریه فرهنگی-سیاسی و اجتماعی آرش، چاپ فرانسه، http://www.arashmag.com/content/view/427/47/1/1/
  7. اعتماد، روزنامه خبری- تحلیلی صبح ایران، دوشنبه ۲۳ آذر ۱۳۸۸ - شماره ۲۱۲۶، فعالیت‌های جدید نویسنده و روزنامه نگار: انتشار اثری تالیفی و ترجمه چند کتاب دیگر از محمد قائد، http://www.etemaad.ir/Released/88-09-23/151.htm#168558