محمدجواد انصاری همدانی

عالم مسلمان
محمدجواد انصاری همدانی
نام:	محمدجواد انصاری همدانی
عنوان:	آیت الله
زادروز:	۱۲۸۱
درگذشت:	۱۹ اردیبهشت ۱۳۳۹
مذهب:	شیعه دوازده‌امامی
زمینه‌های فعالیت:	فقه و اصول، عرفان
استاد(ها):	شیخ عبدالکریم حائری، آیت الله میرزاعلی خلخالی، حاج سیدعرب، حاج آقاعلی شهیدی
شاگرد(ها):	سید عبدالحسین دستغیب، حسنعلی نجابت، محمد اسماعیل دولابی کریم محمودحقیقی

محمدجواد انصاری همدانی (۱۲۸۱ - ۱۹ اردیبهشت ۱۳۳۹) فقیه و عارف معاصر شیعه بود. فرزند ملا فتحعلی همدانی در شهر همدان و در خانواده‌ای مذهبی بدنیا آمد.

تحصیل

از سن هفت سالگی آموختن دروس حوزوی را با صرف و نحو در کنار پدر آغاز کرد. از دوازده سالگی که مقارن با فوت پدر بود، فقه و اصول و برخی از کتب فلسفی را نزد علمای همدان همچون آیت الله میرزاعلی خلخالی، حاج سیدعرب، آقاعلی شهیدی، آقامحمداسماعیل عمادالاسلام و رشته‌های طب خمسه یونانی و زکریای رازی و علم معرفةالنفس و درس اخلاق را در محضر میرزا حسین کوثر همدانی برادر رضا واعظ معروف طی نمود. در جوانی صاحب قوه استنباط شد و در ۲۴ سالگی به درجه اجتهاد رسید که مورد تأیید علمای قم همچون حاج شیخ عبدالکریم حائری، آقا سیدابوالحسن اصفهانی، محمدتقی خوانساری و قمی بروجردی قرار گرفت.

گرایش به عرفان

وی در ابتدا گرایشی به عرفان نداشت، روزی در دوران طلبگی در همدان می‌شنود که عارفی در لباس اهل علم به همدان آمده و عده‌ای دور وی جمع شده‌اند. وی به قصد ارشاد او هوادارنش وارد جلسه می‌شود و حدود ۲ ساعت سخنرانی می‌کند که «غیر از راه شرع راه دیگری نیست و اگر باشد انحراف محض است.» عارف در پایان سخنان وی نگاهی به او کرده و بهه او می‌گوید : «به زودی تو خود آتشی به دل سوختگان عالم خواهی زد!» پس از این رویداد تحولی در درون وی ایجاد می‌شود و برای یافتن پیر و مرشد و راهنمایی در مسیر عشق الهی عموما از مردم کناره گرفته بارها برای دعا و تضرع در سرما و گرما راهی بیابان می‌شود و یا به زیارت حرم حضرت فاطمه معصومه به قم می‌رفت که نهایتا پس از توسلات مکرر فتح بابی از توسل به پیامبر اسلام برای وی حاصل می‌گردد و به درجه‌ای می‌رسد که علی قاضی درباره وی می‌گوید: «ایشان در این راه استادی نداشته و توحید را مستقیما از خدا گرفته‌است.»

حالات و سوز و گداز عرفانی‌اش سبب شد تا از سوی برخی تکفیر شود، شیخ عبدالکریم حائری (استادش) به وی توصیه می‌کرد که حالاتش را کتمان کند. این دوران که از حدود ۲۸ سالگی وی آغاز می‌شود با بی‌قراری و التهاب تا حدود ۴۰ سالگی‌اش ادامه می‌یابد تا به آرامش می‌رسد.

اساتید

اساتید فقه و اصول

• میرزا علی خلخالی
• سید علی عرب
• حاج آقا علی شهیدی
• محمد اسماعیل عماد الاسلام
• محمدکاظم شیرازی

سایر اساتید

• مولی فتحعلی انصاری همدانی (صرف و نحو-پدر وی)
• حاج میرزا حسین کوثر همدانی (طب، علم معرفت نفس و اخلاق)
• شیخ عبدالکریم حائری یزدی

شاگردان

• هادی ابهری
• شیخ حسنعلی نجابت شیرازی
• آیت الله سید حسین آقای یعقوبی قاینی
• آیت‌الله سید عبدالحسین دستغیب
• حضرت آیت‌الله سید علی‌محمد دستغیب (خواهرزاده شهید دستغیب)
• علامه سید محمدحسین حسینی طهرانی
• مرحوم حجه الاسلام سید عبدالله فاطمی شیرازی
• حاج اسماعیل دولابی
• مرحوم سید جلال تناوش (داماد وی)
• حاج آقا افراسیابی (داماد وی)
• حاج حسن شرکت
• حاج آقا اسلامیه (داماد وی)
• کریم محمودحقیقی

منابع

سایت صالحین

• دایرةالمعارف تشیع/ جلد۱/ صفحه ۵۵۸
• درکوی بی نشان ها/ مصطفی کرمس نژاد/ انتشارات نهاوندی
• سوخته/ موسسه شمس‌الشموس