عباس‌آباد (خداآفرین)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Abbasabad
عباس‌آباد
—  village  —
نمایی از روستا در زمستان ۲۰۱۴
عباس‌آباد (خداآفرین) در Iran واقع شده‌است
Abbasabad
مختصات: ۳۸°۵۵′۱۵″ شمالی ۴۶°۴۹′۳۰″ شرقی / ۳۸.۹۲۰۸۳° شمالی ۴۶.۸۲۵۰۰° شرقی / 38.92083; 46.82500مختصات: ۳۸°۵۵′۱۵″ شمالی ۴۶°۴۹′۳۰″ شرقی / ۳۸.۹۲۰۸۳° شمالی ۴۶.۸۲۵۰۰° شرقی / 38.92083; 46.82500
روستا در بهار ۲۰۱۱
روستا در تابستان ۲۰۰۶
روستا در تابستان ۲۰۱۳
نمایی دوراز روستا در پاییز ۲۰۱۳
قره قات؛ میوه بومی جنگلهای ارسباران بوفور در عباس آباد یافت میشود.
ازگیل؛ میوه بومی جنگلهای ارسباران بوفور در عباس آباد یافت میشود.
تصویر ۲۲ سالگی عاشیق رسول قربانی که در سال ۱۳۳۴ گرفته شده است.

عباس‌آباد (Abbasabad) یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان منجوان غربی شهرستان خداآفرین واقع شده‌است .[۱] بنا به گفته اهالی مسن، این روستا حدود صد سال پیش توسط شخصی‌ "کربلایی عباس" نام، از طایفه قاضیلی،(ایل کرد پسیانلو) تاسیس شده است. با این‌حال، وجود قبرستانی، به ظاهر بس قدیمی، در خارج ده‌‌‌ بر مسکون بودن محل در گذشته‌ای دور دلالت دارد. نخستین اشاره مکتوب به "روستای عباس آباد" در جلد چهارم "فرهنگ جغرافیایی ایران"، چاپ سال ۱۳۲۸، انجام گرفته است.[نیازمند منبع]

قشلاق این ایل کرد زمانهای گذشته دور روستای پسیان و ییلاقشان در دیزمار خاوری پشت اطراف روستای کرینگاه وچشمه معروف قاضیلی بلاغلی وچراگاهای معروف قاضیلی یوردی،قدی یردوی و نوشادره (عباس آباد) اتراق می کردند . روستای عباس آباد در دره‌ای قرار گرفته که از سه طرف توسط کوه‌های بلند احاطه شده است. دامنه کوه‌ها، مخصوصا کوههای جنوبی و شرقی، پوشش درختی نسبتاً متراکمی دارد، ولی قسمتهای مرتفع مرتع هستند. مرتع سمت جنوب شرقی، به نام چپرلی، سکونتگاه ییلاقی دامداران اهل دریلو است. مرتع آقداش در جنوب روستا نیز یکی‌ از ییلاق های اصلی‌ عشایر ارسباران بود.نزدیکی‌ به مراتع عامل اصلی‌ کشمکش دائمی اهالی با ایلات کوچنشین بوده است. ضروررت مقابله موثر با این شر همیشگی موجب شده که اهالی روستا نسبت به ساکنین دهات دیگر منطقه سیاس تر باشند.

در طی سالهای ۱۹۴۰-۱۹۸۰ عباس آباد به علت استقرار شعبه ثبت اسناد رسمی (متعلق به روحانی مقتدر محمد ذاکری) و سکونت عاشیق پیشکسوت، عاشیق رسول قربانی، مرکز غیر رسمی بخش خدا آفرین (شهرستان خداآفرین کنونی) بشمار می‌آمد. بعلاوه، فئودال عمده ایل محمد خانلو، حسین خان لیثی، سالهای آخر زندگی خود را در عباس آباد گذراند و بهمین دلیل روستا "خان نشین" بود.[۲] با وقوع انقلاب اسلامی افول تدریجی روستا، که شش سال قبلتر با مهاجرت عاشیق رسول قربانی شروع شده بود، شدت گرفت؛ دفتر ثبت اسناد به خمارلو منتقل شد، و حاجی محمد ذاکری در سال ۱۳۷۰ در گذشت. نتیجه آنکه جمعیت از ۴۰ خانواده با ۲۶۱ سکنه در سال ۱۳۲۸ [۳] به ۱۲ خانواده با ۶۰ سکنه در۱۳۸۵ رسید[۴]. با اینحال، بعد از سال ۲۰۰۵ عده‌‌ای از مهاجرین سابق، به ظن احتمال ارزش پیدا کردن زمین در آینده، بر گشته و ویلا‌های مدرنی‌ بنا کردند. اینکار مانع تخلیه محتوم روستا شد. یک آمارگیری اخیر جمعیت را ۶۸ نفر در ۱۷ خانوار اعلام کرده است..[۵] آشکارا، علیرغم افزایش تعداد خانوار، جمعیت به تناسب افزایش پیدا نکرده است. دلیل آن است که خانواده‌های جدید افراد بازنشسته هستند. به علت نبود فرصتی‌های شغلی برای جوانان، ترکیب جمعیّت کاملا نامتقارن است و به قول محسن رضایی، روستاها به خانه سالمندان تبدیل شده است[۶].

نتیجه تراژیک پیری جمعیّت در افت تعداد دانش آموزان مشهود است. دبستان ابتدایی روستا در سال ۱۳۵۱ با تلاش یک عضو سپاه دانش، به نام مسعود ارشادی، تاسیس شد و با ۲۴ دانش آموز پایه اول و دوم شروع به فعالیت کرد. تا سال ۱۳۵۷ تعداد پایه‌های درسی به پنج رسیده بود و تعداد محصلین بالای بیست بود. بعد از انقلاب اسلامی دبستان را "شیخ محمد خیابانی" نامیدند و ادعا کردند که در سال ۱۳۵۹ تاسیس شده است! تعداد دانش آموزان در سال ۱۳۹۲ به چهار نفر کاهش یافته است و یک معلم نصف هفته را در الهرد و نصف دیگر را در عباس آباد تدریس میکند.

جنگل‌های سمت جنوب شرقی عباس آباد جز آخرین بخش‌های دست نخورده جنگلهای ارسباران است. ویژگی‌ عمده این جنگلها وفور درختان میوه‌ای می‌باشد. درخت قره قات در جاهای دیگر ارسباران منقرض شده و در حال حاضر اختصاصی عباس آباد است. درختان گردو سالمند هنوز در بستر دور رود "قاننی دره" و "شور بلاغ" دوام آورده اند. این دو رود از کوههای جنوبی ده‌‌ سر چشمه گرفته و، بعد از به هم پیوستن در نزدیک روستا، در شمال به ارس میریزند. تراکم درختان گردو، به ویژه، در دره بزرگ واقع در اراضی‌ مشترک با روستا‌های الهرد و یوسفلو فرصت مناسبی را برای استفاده تجاری از منابع جنگل را فراهم میکند. در فصل پاییز ازگیل در سراسر اراضی‌ روستا پیدا میشود.


  • عاشیق رسول قربانی که اکنون با عنوان "دده" در بین عاشق‌ها شناخته می شود، در سال ۱۳۱۲ به دنیا آمد. وی فعالیت در عرصه موسیقی عاشیقی را از سال 1330 آغاز کرد و از سال 1343 در رادیو به اجرای موسیقی پرداخت. رسول از سال 1364 در جشنواره‌های مختلف موسیقی محلی داخلی حضور یافته و همچنین در فستيوال‌هاي خارجي در بيش از 15 كشور جهان (فرانسه، آلمان، هلند، انگلستان، ژاپن، چين، چك، اسلواكي، اتريش، استراليا، جمهوري آذربايجان (باكو)، مجارستان، يوگسلاوي، تركيه و...) روی صحنه رفته است.[۷] [۸] عاشیق رسول نشان هنری تبریز را دریافت کرده است. [۹] قرار است جشن بزرگدشت هشتاد سالگی رسول در فرهنگسری نیاوران برگزار شود.[۱۰]

منابع[ویرایش]