شیرین نشاط

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
شیرین نشاط
Viennale talk (2), Shirin Neshat.jpg
زمینه فعالیت عکاس و فیلمساز
تولد ۱۳۳۶
۲۶ مارس ۱۹۵۷ (سن:۵۷ سال)
قزوین، ایران
محل زندگی نیویورک
ملیت ایرانی
صفحه در وب‌گاه IMDb

شیرین نشاط (زاده ۶ فروردین ۱۳۳۶ در قزوین)، هنرمند عکاس و فیلمساز ایرانی معاصر است.

او برندهٔ تندیس شیر نقره‌ای جشنواره فیلم ونیز به عنوان بهترین کارگردان به‌خاطر فیلم زنان بدون مردان است. شیرین نشاط هم اکنون در نیویورک زندگی می‌کند.

زندگی نامه[ویرایش]

شیرین نشاط در ۶ فروردین ۱۳۳۶ (۲۶ مارس ۱۹۵۷) در قزوین زاده شد. در سال ۱۹۷۴ (۱۳۵۳) برای ادامه تحصیل به آمریکا رفت و در دانشگاه کالیفرنیای برکلی به تحصیل هنر پرداخت. او در طول دهه ۸۰ میلادی مدیر شرکت نمایشگاه هنر و معماری نیویورک بود. در این دوره او راه برگزاری نمایشگاه‌هایی مانند Werchitecture، عکس‌های ساختمان‌های آسیب‌دیده در سارایوو یا Queer Space به تحلیل نقش جنسیت در تعیین فضاها (و برعکس) معناهای فضای فیزیکی پرداخت، موضوعی که به همهٔ فیلم‌های او راه یافت.

او در سال ۱۹۹۰ که برای نخستین بار به ایران بازگشت، تحت تاثیر تغییرات بنیادی در کشورش تصمیم گرفت به ثبت دریافت‌هایش از این تغییرات، به‌ویژه دربارهٔ وضع زنان بپردازد. او رشته‌عکس‌های زنان الله (women of Allah) را به این علت تهیه کرد. او در این عکس‌ها که خود در آن‌ها نقش‌آفرینی می‌کرد، با کنار گذاشتن کلیشه‌های رایج دربارهٔ زن مسلمان، به بررسی موضوع شهادت در اسلام پرداخت. در سال‌های بعد او سه چیدمان ویدیوِِیی سیاه و سفید ساخت: عصیانگر (Turbulent-1998)، جذبه (Rapture- 1999) و اشتیاق (Fever - 2000). این سه‌گانه به موضوع پویایی رابطهٔ زن و مرد در جوامع اسلامی می‌پردازد. او به گفتهٔ خودش در این فیلم‌ها با قرار دادن موضوع در بافتی جدید و درون بافتی فلسفی و شاعرانه، به واسازی آن می‌پردازد.

در سال ۲۰۰۱ فیلیپ گلاس (Philip Glass) آهنگساز معاصر آمریکایی از او خواست فیلمی بسازد که او برای آن آهنگ بسازد. شیرین نشاط تحت تاثیر مشاهده تصاویر تلویزیونی برخوردهای فلسطینی‌ها و سربازان اسرائیلی، فیلم رنگی یازده و نیم دقیقه‌ای گذرگاه خمیده (passage)، را ساخت که با موسیقی گلاس همراه شد. در همین سال او چیدمان سیاه و سفید ویدیویی دیوانه (possessed) را دربارهٔ جدایی و شور، و نبض (Pulse) را دربارهٔ هویت‌های خصوصی و عمومی ساخت. از آثار دیگر او می‌توان از یک اثر تلفیقی بر مبنای مثنوی منطق‌الطیر عطار نام برد.

آثار نشاط دارای ریشه بومی از زندگی و جامعه ایران است و به‌ویژه آثار فراوانی پیرامون زندگی و موقعیت زنان ایرانی خلق کرده‌است.[۱] او در آثار خود از نقوش زنانه که زنان ایرانی با آن‌ها تأثرات روحی‌شان را به صورت شعر بر کف دست و پای خود نقش می‌کنند استفاده می‌کند[۲].

بخصوص در آلمان چهره شناخته شده‌ای است. وی، پس از پرستو فروهر، دومین زن ایرانی است که آثارش توانسته به موزه هنرهای معاصر برلین راه یابد. این در حالی است که بسیاری از سرشناس ترین نقاشان و هنرمندان اروپا و آمریکا هنوز در این کار موفق نشده‌اند[نیازمند منبع].[۳]

جوایز[ویرایش]

  • شیرین نشاط در سال ۱۹۹۹ برنده جایزه بین‌المللی ۴۸امین دوسالانه ونیز (یک شیر طلایی) شد.[۲][۴]
  • شیرین نشاط برای کارگردانی فیلم زنان بدون مردان، در سال ۲۰۰۹ میلادی در شصت و ششمین جشنواره بین‌المللی سینمایی ونیز تندیس شیر نقره‌ای بهترین کارگردانی را برد.[۵] فیلم زنان بدون مردان بر پایه رمانی به همین نام از شهرنوش پارسی‌پور، نویسنده ایرانی ساخته شده است.[۶]
  • در جلسه سال ۲۰۱۴ مجمع جهانی اقتصاد وی به عنوان یکی از سه راهبر فرهنگی اثرگذار سال به سخنرانی پرداخت.[۷].[۸] در این سخنرانی وی خطاب به رئیس جمهور وقت ایران، حسن روحانی، پیامی در حمایت ارتقای جایگاه فرهنگی ایران و هنرمندان قرائت کرد.[۹]

او هم‌اکنون در حال ساخت فیلمی درباره زندگی ام کلثوم، خواننده نامدار عرب، است. فیلمبرداری فیلم او در پاییز سال ۲۰۱۳ میلادی در مصر آغاز خواهد شد. نشاط به عنوان کارگردان امیدوار است که بودجه فیلم از کشورهای عربی خاورمیانه تأمین شود.[۱۰]

آثار[ویرایش]

فیلم‌ها[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. iranian visual art
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ فرخزاد، پوران
  3. نمایشگاه شیرین نشاط در موزه هنرهای معاصر برلین
  4. «LA BIENNALE DI VENEZIA 1999». Artnews.org. بازبینی‌شده در ۸ فوریه ۲۰۱۳. 
  5. رادیو زمانه، شیرین نشاط برنده شیر نقره‌ای ونیز شد، تاریخ انتشار ۲۲ شهریور ۱۳۸۸، بازدید: سپتامبر ۲۰۰۹.
  6. همان.
  7. «Crystal Awards Mark Opening of the World Economic Forum Annual Meeting 2014». بازبینی‌شده در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. 
  8. «Crystal Awards». بازبینی‌شده در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. 
  9. همان.
  10. علی امینی نجفی. «شیرین نشاط زندگی «ام کلثوم» را به روی پرده می‌آورد». بی‌بی‌سی فارسی، ۱۷ بهمن ۱۳۹۱. 
  11. «زنان بدون مردان» در جشنواره ونیز, رادیو زمانه

منابع[ویرایش]

مدیر مسئول و سردبیر/ فرخنده حاجی زاده

پیوند به بیرون[ویرایش]