راینر ورنر فاسبیندر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
راینر ورنر فاسبیندر
Rainer Werner Fassbinder.jpg
زاده ۱۹۴۵
باد وریسهوفن، بایرن
درگذشته ۱۹۸۲ (۳۷ سالگی)
مونیخ،  آلمان غربی
نام دیگر Rainer Werner Maria Fassbinder
ملیت آلمانی
زمینه فعالیت کارگردان و بازیگر
سال‌های فعالیت ۱۹۶۵–۱۹۸۲
صفحه در وب‌گاه IMDb


راینر ورنر فاسبیندر (به آلمانی: Rainer Werner Fassbinder) کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس و بازیگر آلمانی بود. او یکی از کلیدی‌ترین فیلمسازان سینمای آلمان پس از جنگ جهانی دوم به شمار می‌رود.[۱]

زندگینامه[ویرایش]

راینر ورنر فاسبیندر در ۳۱ مه ۱۹۴۵ در شهر باد وریسهوفن از شهرهای ایالت بایرن به‌دنیا آمد. او تنها فرزند پدری پزشک به نام هلموت و مادری مترجم به اسم لایزولاته بود. فاسبیندر شش ساله بود که پدر و مادرش از هم جدا شدند و به این ترتیب وی مدتی نزد مادرش زندگی کرد. فاسبیندر در شهر مونیخ به دبیرستان رفت. شانزده ساله بود که تحصیل در دبیرستان را رها کرد و دو سال در دفتر پدرش کار کرد.[۲] در سال‌های پایانی دههٔ پنجاه مدام به سینما می‌رفت و همزمان با شرکت در کلاس‌های آموزش بازیگری، نخستین فیلم‌های کوتاهش را به‌نام‌های خیابان‌گرد در سال ۱۹۶۵ و هرج و مرج کوچک در سال ۱۹۶۶ ساخت.[۳]
فاسبیندر در اواخر عمرش به طرز روزافزونی به الکل و مخدر روی آورد و سرانجام در تاریخ ۱۰ ژوئن ۱۹۸۲ و در ۳۷ سالگی درگذشت.

فعالیت سینمایی[ویرایش]

در حدود اندکی بیش از یک دهه فعالیت سینمایی‌اش یعنی در فاصله سال‌های ۱۹۶۹ تا ۱۹۸۲ او بیش از ۴۰ فیلم کارگردانی کرد، ضمن آن که همزمان در تئاتر و موسیقی نیز فعال بود. فعالیت حرفه‌ای را با تئاتر (یا در واقع «ضدتئاتر») شروع کرد. فاسبیندر در آغاز متأثر از تجربه تئاتری‌اش و نیز فیلمسازان موج نو، سبکی سرد و کمینه‌گرا به وجود آورد که نمونه‌هایش را در «عشق سردتر از مرگ است»، «کاتزلماخر» (۱۹۶۹)و یا وایتی می‌توان دید. سپس با توجه‌اش به «داگلاس سیرک»، ملودرامهای آمریکایی به عنوان منبع الهام او قرار گرفت و دایره مخاطبین‌اش را گسترده کرد. تاجر چهارفصل (۱۹۷۲) و «علی: ترس روح را می‌خورد» (۱۹۷۴) محصول این دوران‌اند.
فیلم وایتی یکی دیگر از فیلم‌های این کارگردان است که در آن به نژاد پرستی، بایسکشوالیته و وجود رذیلت در تمام انسان‌ها می‌پردازد در فیلم وایتی عناصر ضد تئاتری به وضوح دیده می‌شود این کارگردان با اینکه نقش کلیدی ای در سینمای آلمان داشت اما جایگاهی درخور فیلمهایش کسب نکرد و به او و آثارش بی‌توجهی شد البته در بین مردم آلمان او بیش‌تر به سبب آثار تلویزیونی‌اش (از جمله «برلین آلگزاندر پلاتز») و سبک زندگی و شخصیت «متفاوت» اش شناخته شده بود.

مضامین اصلی[ویرایش]

بحران‌های عمیق دو جانبه روانی/اجتماعی به ویژه در ارتباط با جنسیت و اقلیت‌ها و اغلب تلفیق آن‌ها با هم در لابه‌لای زندگی روزمره در آثارش به وفور به چشم می‌خورند، اما هم جنس گرایی و اقلیت‌های جنسی در چهار فیلم از آثار او به ویژه بدل به مضمونی روشن می‌شود. «اشک‌های تلخ پترا فون کانت» (۱۹۷۲) که به زندگی یک طراح مُد و رابطه او با دستیارش می‌پردازد، «فاکس و دوستانش» (۱۹۷۴) که صریح‌ترین بیان هم جنس گرایی در جامعه معاصر را با بازی خود فیلمساز به تصویر می‌کشد. «در سالی با ۱۳ ماه» (۱۹۷۸) درباره یک ترنس و سرگردانی او بین دو جنس است؛ و سرانجام «کرل» (۱۹۸۲) اقتباسی دیدنی از نمایش «ژان ژنه» به همین نام. فاسبیندر احتمالاً دوجنس گرا (بایسکشوال) بوده؛ او دو بار ازدواج کرد و در بین مردانی که با او بودند مهاجرین و سیاه پوستان نقش مهمی در زندگی‌اش ایفا کردند. دو تن از ایشان خودکشی کردند.

بخشی از فیلمشناسی[ویرایش]

  • «عشق سردتر از مرگ است» یا «کاتزلماخر» (۱۹۶۹)
  • تاجر چهارفصل (۱۹۷۲)
  • «علی: ترس روح را می‌خورد» (۱۹۷۴)
  • «برلین آلگزاندر پلاتز» (تلویزیونی)
  • «اشک‌های تلخ پترا فون کانت» (۱۹۷۲)
  • «فاکس و دوستانش» (۱۹۷۴)
  • «در سالی با ۱۳ ماه» (۱۹۷۸)
  • «کرل» (۱۹۸۲)
  • «وایتی»

پانویس[ویرایش]

  1. «نمایش 'بعل' پس از ۴۴ سال، فیلم نابغه‌های جوان سینمای آلمان». بی‌بی‌سی فارسی، ۲۵ اسفند ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۴. 
  2. «فاسبیندر؛ منتقد جامعهٔ آلمان». رادیو زمانه، ۳ تیر ۱۳۸۶. بازبینی‌شده در ۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۴. 
  3. نیما حسین‌پور. «نگاهی به زندگی و آثار راینر ورنر فاسبیندر». اثر. بازبینی‌شده در ۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۴. 

منابع[ویرایش]