جوکندان

جوکندان
جوکندان °۴۸٫۸۹۸۱شرقی °۳۷٫۹۶۹۰شمالی / ۴۸٫۸۹۸۱;۳۷٫۹۶۹۰ تصویری از جوکندان
اطلاعات کلی
کشور	ایران
استان	گیلان
شهرستان	تالش
بخش	مرکزی
نام(های) دیگر	جوکندان بزرگ
مردم
جمعیت	۲۴۵۴۹
زبان‌ گفتاری	تالشی، ترکی آذربایجانی
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا	۲۴ متر
اطلاعات شهری
پیش‌شماره تلفنی	435-0182

دهستان جوكندان از سمت شمال در 12 كيلومتري شهر ليسار و از جنوب در 7 كيلومتري شهرستان تالش قراد دارد و از سمت شرق به درياي خزر از غرب به ييلاقات تالش و آذربايجان متصل است. دهستان جوكندان بر اساس آمار كارگاهي آبان ماه 1381 تعداد 5153 خانوار و 24549 نفر جمعيت دارد. دهستان جوکندان با 32 روستا بزرگترین دهستان شهرستان تالش می باشد. بازار انوش محله با جمیعت 2500 نفر بزرگترین روستای این دهستان است. اين دهستان داراي زيارتگاه بقعه قديمي " جد "، سيد فضل اله و سيد صلاح الدين كه بناي آن قدمتي نزديك به 500 سال دارد، از بغداد وارد اين ديار شده اند و شجره هاي بزرگواران ميرفضلي ها مي باشند. ييلاقات بسيار جالب و ديدني اسبومار، كلونگي بير، و رنگينه هوني با گلهاي بسيار زيبا كه چشم هر بيننده اي را به خود جلب مي كند. جوكندانيها، جوكندان را « جوكندان بزرگ » نام نهاده اند و اين باور كردني است زيرا كه شخصيت بزرگوار و با گذشتي چون شادروان « انوش فرح بخش طولي » در اين محل زندگي ميكرد. شخصيت و گذشت چنين انساني را نمي توان به قلم آورد. روحش شاد و يادش گرامي باد. با توجه به وسعت و جمیعت اهالی خواهان ارتقاء این دهستان به بخش و شهر را دارند.

جمعیت

دهستان ساحلي جوکندان از نظر موقعيت جغرافيايي بين عرضهاي 37 درجه و 48 دقيقه تا 37 درجه و 55 دقيقه شمالي و طولهاي 48 درجه و 51 دقيقه تا 48 درجه و 58 دقيقه شرقي در شمال غرب استان گيلان قرار گرفته است.مساحت اين دهستان 112.5 كيلومتر مربع و تراكم نسبي جمعيت آن 163 نفر در كيلومتر مربع مي باشد. بر اساس آمار کارگاهی آبان ماه ۱۳۸۱ تعداد ۵۱۵۳ خانوار و ۲۴۵۴۹ نفر جمعیت دارد.

بقعه و مساجد

این دهستان دارای زیارتگاه بقعه قدیمی " قوشه جد "، سید فضل اله (رح)از نوادگان شیخ صفی الدین اردبیلی (رح) که بنای آن قدمتی نزدیک به ۵۰۰ سال دارد.مسجد جامع سید جمیل میرشهابی(رح)، مسجد جامع انوش محله، مسجد جامع ترک محله، مسجد ابوالفضل بازار جوکندان و مسجد امام حسین چلونصر از مساجد بزرگ این دهستان می باشد . جوکندان دارای 20 مسجد می باشد که 7 مسجد برای اهل تسنن است.

ییلاقات و مناطق دیدنی

ییلاقات بسیار جالب و دیدنی آسبومار، کرورنگی بیر، بوبناپشت، قازيو هونيو، رنگینه هونی که آرامگاه فیروز شاه زرین کلاه در این ییلاق می باشد، با گلهای بسیار زیبا که چشم هر بیننده‌ای را به خود جلب می‌کند.تالاب جوکندان بخشی از منطقه حفاظت شده لیسار محسوب می شود.این تالاب جزو تالاب های دریایی ساحلی است و یکی از تالاب های نادر در استان گیلان محسوب می شود. در کنار این تالاب چشم اندازهای زیبایی همچون جنگل های جلگه ای هیرکانی و جنگل های کوهستانی هیرکانی را می توان مشاهده کرد. مساحت این تالاب 238 هکتار است و در 7 کیلومتری شمال شهر تالش واقع شده است. ساحل قرق یکی از مناطق زیبای ساحلی شمال در این دهستان واقع است. ساحل جوکندان که همه ساله مسافرانی زیادی به آنجا می آیند مسیر بسیار زیبای ترک محله به دیگولی برای کوهنوردی بسیار عالی است.

شخصیت‌ها

1. سید روح الله میر مسعودی از نوادگان شیخ صفی الدین اردبیلی جهت مطالعه بیشتر به وبگاه دکتر علی عبدلی "www.aliabdoli.com " مراجعه شود.
2. اسدالله میرمسعودی : فرزند سید روح الله میرمسعودی، شهردار تالش و رقیب انتخاباتی هلاکو رامبد در زمان قبل از انقلاب می‌باشد.
3. حضرت سیّد جمیل میرشهابی (رح): از مشاهیر بزرگ مذهبی تالش که اولین نماز جمعه در استان توسط ایشان برگزار گردید و بیش از نیم قرن امام جمعه جوکندان بودند و قریب به یک قرن از عمر پربار خویش را مصروف راه دین نمودند .
4. و جناب آقای انوش فرح بخش طولي: شخصیت بزرگوار ،خیر و تأثیر گذار در جوکندان که شرح بزرگواری و گذشت ایشان زبانزد اهالی منطقه است. به پاسداشت نام ایشان بازار اول جوکندان انوش محله خوانده می‌شود.

وجه تسمیه یا علت نامگذاری جوکندان

1. جوکندان به معنی جون کندون به زبان تالش حاکی از مشقتهای مردم در آبادانی این منطقه
2. جوی کندان بعلت تغییر مسیر رودخانه پی سرا جهت عبوراز زمینهای خان منطقه
3. به روایتی دیگر مشهور است که جوکندان از کلمه "جانی کَنْدی" حاصل شده‌است که جانی (جانعلی) پدر بزرگ "انوش فرح بخش طولي" و پدر "آلش فرح بخش" می‌باشد که به مرور زمان به "جوکندان" مشهور شده‌است. و ساکنان امروزی "انوش محله جوکندان" عمدتاً از نوادگان "جانی فرح بخش" می‌باشند.

اولين معلم در جوكندان

خانم شمس الملوك ملقب به شازده خانم از طايفه و تبار قاجار در بندر انزلي سكونت داشت به سيد روح ا... مير مسعودي معرفي مي گردد خانم مذكور يك زن با سواد بوده كه دختري خانمي بنام صغري ثاقب عرفاني كه منشي مرحوم بود بعداز ازدواج به اتفاق شازده خانم و منشي او عازم جوكندان مي شوند در عمارت ترك محله سكونت مي نمانيد صغري خانوم منشي او نيز يك زن باسواد بود كه سيد روح اله دختر خانوم مذكور را براي تدريس فرزندانش انتخاب مي نمايد . و خانم صغري ثاقب عرفاني نيز با مرحوم حاج لطف اله عباسي جوكندان ازدواج مي نمايد باا ين حساب شادروان صغري كه يك زن صالحه و مومنه بود اولين معلم ومدرس در جوكندان بزرگ در قبل از نود سال پيش بحساب مي آيد كه روح پاك اين معلمه محترمه شاد و يادش هميشه گرامي باد .

جاده

یکی از خطرناکترین و پرحادثه‌ترین جاده‌های اصلی کشور بین آستارا و تالش از این دهستان می‌گذرد و هر ساله در منطقه میانکیل (مایکل)حد واسط روستای تره تا چلونصر تصادفات شدیدی رخ داده و خسارتهای مالی وجانی فراوانی وارد می‌شود. كه در حال حاضر اين جاده در حال تعريض شدن است و يه بصورت اتوبان بين تالش تا آستارا مورد بهره برداري خواهد شد.

محصولات کشاورزی

محصولات کشاورزی معروف جوکندان ازگیل، گیلاس، آلوچه، توتون، ترب، سیر، کیوی و برنج می‌باشد.که در سال 89 در حدود3000 تن معادل 20 میلیارد ریال فروش کیوی داشته که در سطح کشور یکی از مرغوبترین کیوی ها در منطقه جوکندان به عمل می آید.

فيلم هايي كه در جوكندان ساخته شده است

جوکندان در سالهای گذشته پذیرای بازیگران بزرگ کشور بوده که در قالب فیلم تاریخی وزیبای پس از باران هنر نمایی کردند؛که این فیلم بارها از صداسیمای ایران پخش شد که پس از آن نیز دربسیاری از کشور ها از جمله آلمان به تصویر کشیده شد؛پس از باران پای کارگردانان بزرگ زیادی را به جوکندان باز کرد که حاصل ان ساخت تعداد زیادی از فیلم های کوتاه شد که به جشنوارهای گوناگونی فرستاده شد.مکان های بازی این فیلم در خا نه های دو تا از خان های سابق جوکندان در ترک محله جوکندان بودکه دریاچه ی پشت کوه گرد کوه نیز یکی از سکان س های بازی بود که راه رشت را در فیلم نشان می دادوهمچنین قبرستان شیخ تربه نیزیکی از محل های بازی این فیلم بود.که این فیلم پس از باران باعث شد که گوشه ای از زیباییهای جوکندان در دید عموم مردم ایران قرار بگیرد.و فيلم ديگر فيلم گلنار بود در دهه 60 در ساحل جوكندان براي كودكان و نوجوانان تهيه شد. فستمهايي ديگري از فيلمهاي آلما ، به رنگ خدا ، مريم مقدس و ...

غذاهاي محلي جوكندان

چغرتما: مرغ + پیاز + تخم‌مرغ + آب لیمو یا آب نارنج

لونگی: ماهی (معمولاً سفید) + مغز گردو + سبزی جعفری + سیرتر یا خشک + پیاز + خاویار ماهی

واویشکا: دل + جگر + قلوه + پیاز + گوجه‌فرنگی + دانه انار (گاهی تخم مرغ)

انواع کوکو: کوکوی اشبل، کوکوی گردو، كوكي سيب زميني و شامي يا كوكي گوشت چرخ كرده و...

میرزا قاسمی: بادنجان، گوجه فرنگی، سیر، تخم مرغ، ادویه و رب گوجه فرنگی...

مرغ محلي ، بوقلمون محلي و ماهي سفيد بصورت شكم پر يكي از غذاهاي اصلي اهالي جوكندان است كه براي مهمانيها تدارك مي بينند.

تورش تره( پته) :سبزی (جعفری، گشنیز، اسفناج، تره، چغندر)، برنج، سیرخام، ترشی (آب نارنج یا آب انار)، آلوچه سبز، تخم مرغ، ادویه.

انواع چاشنی: بورانی بادمجان، بورانی اسفناج، زیتون پرورده، اشپل (خاویار ماهی)، ماهی شور، ماهی دودی ، كولي ، سياه كولي و شاه كولي ...

منبع

1. کتاب تالش سرزمینی در شمال ایران نوشته مارسل بازن
2. کتاب ۱۱۸ تالش - چاپ ۱۳۸۵ هجری خورشیدی
3. كتاب گيلان
4. تالشی ها کیستند نوشته علی عبدلی
5. گزارش جهاد کشاورزی شهرستان تالش