جرج یکم بریتانیای کبیر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
جرج یکم
پادشاه بریتانیای کبیر و ایرلند
King George I by Sir Godfrey Kneller, Bt (3).jpg
دوران ۱۷۱۴-۱۷۲۷
نام کامل جرج لوئیز
زادروز ۲۸ مهٔ ۱۶۶۰(۱۶۶۰-خطای عبارت: نویسه نقطه‌گذاری شناخته نشده «�»-۲۸)
زادگاه اوسنابروک، هانوور، آلمان
مرگ ۱۱ ژوئن ۱۷۲۷ میلادی (۶۷)
محل مرگ اوسنابروک، آلمان
پیش از جرج دوم
پس از آن
همسر سوفیا دوروتی زل
دودمان خاندان هانوور
پدر ارنست آگوستوس
مادر سوفیای پالاتینیتی
فرزندان جیمز دوم
سوفیا، ملکهٔ پروس[۱]
دین پروتستان
امضا George I Signature.svg

جرج یکم با نام کامل جرج لوئیز (به انگلیسی: George Louis) یا در آلمانی گئورگ لودویگ (به آلمانی: Georg Ludwig) (زادهٔ ۲۸ مه ۱۶۶۰ - درگذشتهٔ ۱۱ ژوئن ۱۷۲۷) پادشاه بریتانیای کبیر و ایرلند از ۱۷۱۴ تا ۱۷۲۷ و نخستین نفر از شاهان هانووری انگلستان بود.[۱] او همچنین فرمانروای هانوور از ۱۶۹۸ تا ۱۷۲۷ بود.

زندگینامه[ویرایش]

سال‌های آغازین[ویرایش]

جرج یکم فرزند ارنست آگوستوس، اِلِکتورِ هانوور و سوفیای پالاتینیتی، نوهٔ شاه جیمز یکم انگلستان بود.[۱] او در ۱۶۸۲ با دخترعمه‌اش شاهدخت سوفیا دوروتی زل[۲] ازدواج کرد اما در ۱۶۹۴ او را به خیانت متهم نمود و پس از طلاق، او را در قلعهٔ آهلدن زندانی کرد.[۱] دوروتی ۳۲ سال در آنجا زندانی بود[۱] و در ۱۷۲۶ در همانجا درگذشت.[۲]

جرج در ۱۶۹۸ و پس از مرگ پدرش حکمران هانوور شد.[۲] او در عین حال سومین نفر برای رسیدن به تاج و تخت انگلستان پس از شاهدخت آن (ملکه از ۱۷۰۲-۱۴) و مادر خودش به‌شمار می‌رفت زیرا پارلمان خواهان حفظ قدرت در دست پروتستان‌ها بود و با جانشینی جیمز ادوارد، پسر تبعیدی جیمز دوم، شاه برکنار شده کاتولیک‌مذهب انگلستان مخالفت می‌کرد.[۱]

پادشاهی بریتانیای کبیر[ویرایش]

دولت‌های اروپایی از ۱۷۰۱ تا ۱۷۱۴ درگیر جنگ جانشینی در اسپانیا بودند و جرج در این نبرد با برتری تمام علیه فرانسه جنگید. این موضوع باعث جلب نظر مثبت حزب ویگ در پارلمان انگلستان شد هرچند هنوز هم بسیاری از اعضای حزب توری به جیمز ادوارد وفادار بودند.[۱] جرج پس از درگذشت مادرش در ۸ ژوئن ۱۷۱۴ به ولیعهدی ملکه آن رسید، اما ملکه نیز در یکم اوت همان سال درگذشت و ویگ‌ها که به‌تازگی اداراهٔ دولت را در دست گرفته بودند جرج را بر تخت پادشاهی انگلستان نشاندند.[۱]

دوران حکومت[ویرایش]

با این حال جرج در داخل انگلستان از محبوبیت زیادی برخوردار نبود. انتشار شایعاتی زشت در ارتباط با چگونگی رفتار او با همسر پیشینش و آزمندی دو معشوقهٔ آلمانی‌اش نام او را خدشه‌دار کرده بود و حتی سرکوب شورش جاکوبایت‌ها در حمایت از جیمز دوم در ۱۷۱۵ و ۱۷۱۹ نیز نتیجه‌ای در تغییر نظر مردم نسبت به او نداشت.[۱] جرج سعی کرد تا آنجا که می‌تواند به خوبی از عهدهٔ انجام کارها در پادشاهی جدیدش برآید اما به‌دلیل ندانستن انگلیسی مجبور بود با مقاماتش به فرانسوی گفتگو کند.[۱]

جرج پس از چندی از حضور در جلسات کابینه خودداری کرد و هرچند با وزرای شاخص خود به‌طور خصوصی دیدار می‌کرد اما این کار او باعث تزلزل کابینه‌ای شد که ادارهٔ بیشتر امور دولتی را در زمان ملکه آن برعهده داشت. زیرکی جرج یکم او را به اتحاد با فرانسه در ۱۷۱۷ تا ۱۷۱۸ کشاند اما در انجام سیاستگزاری‌های داخلی ناتوان بود، بویژه که وزرای قدرتمندی همچون رابرت والپول، جیمز استنهوپ و ویسکونت چارلز تاونشند نیز در برابرش قرار داشتند.[۱] در فاصلهٔ ۱۷۱۶ تا ۱۷۱۷ والپول و تاونشند در اعتراض به کارهای استنهوپ که در تلاش بود تا سیاست خارجی انگلستان را به سود منافع هانووریایی جرج تغییر دهد از دولت خارج شدند و به شاهزادهٔ ویلز، پسر جرج یکم و بعدتر شاه جرج دوم پیوستند. این اتفاقات سبب شد تا جنبش اپوزیسیون تأثیرگذاری در داخل حزب ویگ شکل گیرد.[۱]

رسوایی شرکت دریای جنوب[ویرایش]

در ۱۷۲۰ شرکت دریای جنوب دچار فروپاشی مالی شد و در رسوایی پس از آن معلوم گردید که جرج و معشوقه‌هایش در یک سری گردش‌های مالی غیرقانونی در آن نقش داشته‌اند. با این حال رابرت والپول که به‌عنوان نخستین نخست‌وزیر بریتانیا به‌کار بازگشته بود با درایت خود توانست پادشاه را از این بی‌آبرویی نجات دهد.[۱] در مقابل او جرج را مجبور کرد تا دست او و تاونشند را در امور مربوط به وزارت باز بگذارد. آنها تنی چند از دوستان پادشاه را از کار دولتی برکنار کردند و تا آنجا پیش رفتند که تا ۱۷۴۲ جرج کاملاً متکی به قضاوت‌های آنان شده بود.[۱]

سال‌های پایانی و مرگ[ویرایش]

جرج که دیگر نقش زیادی در دولت نداشت بیشتر وقتش را در هانوور می‌گذراند.[۲] او در طی یکی از این سفرهایش به هانوور در راه دچار ایست قلبی شد و در ۱۷۲۷ درگذشت.[۱] پس از او پسرش با عنوان جرج دوم پادشاه بریتانیا شد.

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰۰ ۱٫۰۱ ۱٫۰۲ ۱٫۰۳ ۱٫۰۴ ۱٫۰۵ ۱٫۰۶ ۱٫۰۷ ۱٫۰۸ ۱٫۰۹ ۱٫۱۰ ۱٫۱۱ ۱٫۱۲ ۱٫۱۳ ۱٫۱۴ «George I»(انگلیسی)‎. Britannica Online Encyclopedia. بازبینی‌شده در ۲۶ نوامبر ۲۰۱۰. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ David Crystal. The Cambridge Biographical Encyclopedia. ویرایش Second edition. Cambridge University Press، 1995. p.371. ISBN 0-521-43421-1.