بستکیه
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
بَستَکیه (به عربی: البستکیة) نام محلهای بسیار قدیمی و تاریخی در امارت دبی ویکی از نقاط دیدنی امارات متحده عربی است. بنای این محله توسط ایرانیان مهاجر از شهرستان بستک استان هرمزگان (كه در آن زمان يكي از ولايات ايالت فارس بود)از سال 1890 به بعد صورت گرفته است. « محله قديمی بستکيه » در مجاور موزه دبی در منطقه ى بردبی و در خيابان فهيدی قرار دارد. خانه هايی با معماری قديمی، کوچههای باريک و بادگيرهای مرتفع، نشان از نوع زندگی مردم در دبی قديم دارند. اين بادگيرها فقط جنبه تزئينی نداشته اند. از آنها برای خنک کردن منازل (قبل از بهره گيری از انرژی الکتريکی) استفاده میشده است. حكومت دبی اکنون در حال مرمت اين محله میباشد تا از آن بعنوان يک دهکده توريستی استفاده نمايد.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] وسعت و محدوده بستكيه
وسعت اين محله در حدود شست هزار متر مربع مى باشد و داراى تعداد 52 خانه مسكونى قديمى مى باشد. خانهها باسبک خاصى ساخته شده است.
محله بستكيه درکنار «خور دبی» و در جنوب غربی خور در بر دبی» قرار دارد. اما منطقه «بر دیره» در مقابل محله بستکیه در سمت شمال خور واقع شدهاست. محله «بستکیه» در حدود ۳۰۰ متر در امتداد طول خور از مغرب رو به مشرق و ۲۰۰ متر عرض در عمق داخل شهر دبی ادامه یافتهاست. قسمت شمالی «محله بستکیه» در لب خور دبی قرار دارد. از شمال خور دبى، از جنوب فلكه بستكيه، از مغرب بازار و قلعه فهيدى، و از سمت مشرق به مقبره و خور محدود مى گردد.
[ویرایش] پیشینه تاریخی
محله بستکیه درسال ۱۸۹۰ میلادی تأسیس شدهاست. مصالح ساختمان خانههای محله بستکیه از سنگهای مرجانی که از دریا بیرون میآوردند وگچ و آهک بودهاست. همچنین در و پنجره آنها از چوبهای قیمتی «ساج» و «تیک» و دیگر چوبهای گران قیمت که از هند و مومباسا وارد میشد ساخته بودند، همچنین تزیینات و دیکورات دیواری از گچ و شیشههای رنگارنگ ساخته بودند. در بالای خانه شان برجهایی هوایی ساخته بودند برای تهویه خانهها که آن را «اَلبَراجـِیل» مینامند. که تلفظ عربی واژهٔ بادگیر فارسی است. در بيرون خانهها به هم چسپيده يا به هم نزديک هستند و كوچه هاى تنگ وباريک ميان خانهها فاصله انداخته است، بطور يكه در بيشتر اوقات روز اطراف خانهها سايه بندان است، كوچه هاى تنگ وباريک در سرعت افزودن باد نقش مهمى دارند در محله بستكيه. «محله بستکیه» يكى از مناطق مهم گردشگرى و تاريخى امارت دبى مى باشد. تمام ساختمان خانههای «محله بستکیه» با گچ سفید کاری شدهاست. در و پنجرهها از چوب والوارهایی که از خارج و بعضی هم که در محل خود ساختهاند به کار رفتهاست. نمای عمومی ساختمانها شکل عادی دارد و اغلب ساختمانها قیافه عادی داشته و بهم چسپیده ودر اطراف بعضی خانهها کوچههای تنگ و باریک بین آنها وجود دارد. اغلب خانهها دارای سردر مخصوص هستند بأین ترتیب که جلو در دو یا چهار ستون از سنگ و گچ ساخته و روی آن گنبد مخصوصی ساخته بودند و در طرف آن سکویی تعبیه میکردند که درجه شکوهمند و أبهت این سردر که در بعضی اوقات دارای مجسمههایی هم هست نشانه ثروت ومکنت صاحب خانهاست. در همه ساختمانها پنجرهها از کف اتاق پایه گذاری شدهاند. سقف اتاقها از تیر چوب که در اینجا بنام «چَندَل» معروف است که از هند و مومباسا میآوردند ساخته شده. روی چوبها یک نوعی از حصیر که «مَنگُور» نام داشت و همچنین از شاخه تراشیده نخل خرما که«گُردِنُه» یا سوند نام دارد و به شکل زیبایی تراشیده شده بودند استفاده شدهاست.
[ویرایش] نامگذاری
نامگذاری این محله به «محله بستکیه» از آنجاست که ثروتمندانی از دوران بسیار دور از شهر و شهرستان بستک ایران به اینجا مهاجرت کرده بودند و بنیانگذار این محله شدهاند. شهر بستک امروزه یکی شهرهای آباد استان هرمزگان ایران است. از ثروتمندان بستکیها که در محلیه «بستکیه» سکونت داشتهاند از چند تن از مشهورترین آنان در اینجا یاد میکنیم:
- حاج محمد عقیل آل عرشی بستکی.
- شیخ مصطفی بن عبداللطیف عباسی.
- حاج عبدالقادر عبدالله عباسی.
- حاج عباس عبد الله عباسی.
- حاج محمد فاروق.
- حاج محمد حاجي ميرزاابوالقاسم
- حاج عبدالله بهزاد.
- حاج محمد صالح فکری.
- حاج محمد عقیل کاظم.
- حاج ملا عبدالکریم واحدی.
- حاج محمد امین بن حاج محمد عقیل فکری
[ویرایش] نگارخانه
 قلعه الفهیدی، موزهٔ ملی دبی |
 حاج محمد عقیل آل عرشی البستکی |
 حاج مصطفی بن عبداللطیف العباسی البستکی |
[ویرایش] دبی در دوران قدیم
در دوران بسیار دور شهر دبی از ۳ منطقه تشکیل یافته بود:
خور دبی شهر دبی را به دو بخش «بر دیره» و «بر دبی» تقسیم کردهاست. محله «بستکیه» در قسمت شرقی بر دبی واقع است.
[ویرایش] قلعه فهیدی
در ۶۰ متری محله بستکیه سمت مغرب «قلعه الفهیدی» واقع شدهاست که امروزه موزه ملی است. این دژ درسال ۱۷۸۷ میلادی ساخته شدهاست. این دژ تا سال ۱۸۹۶ میلادی مقر حاکم و پس از آن دادگاه و دادستانی بودهاست. بعد از آن مدتی انبار مهمات بوده که بعداً هم به زندان تبدیل شدهاست. در سال ۱۹۷۱ میلادی بدستور «شیخ راشد بن سعید آل مکتوم» حاکم وقت به موزه ملی تبدیل شده است, قلعه فهیدی یکی از قدیمیترین ساختمانهایی است که تا به حال در دبی به حالت سالم باقی ماندهاست. دیوان حاکم حالی «مقر حکم» بین محله بستکیه و قلعه فهیدی واقع شدهاست که ساختمان آن بسیار زیبا و دیدنی است.
| نقاط دیدنی امارات متحده عربی |
| العین| جبل حفيت | مسجد شیخ زاید | قلعه مریجب | پارک خور | پارک صفا | پارک مشرف | پارک ساحلی جمیرا | پارک ممزر | باغ وحش دبی | بازار طلای دبی | بستکیه | خانه شیخ سعید | سواحل دبی | خانه وکیل | دهکده میراثی | دهکده غوص | کوه جیص | قلعة نايف | قلعة الفهيدى| مجلس غریفه | مسجد جمیرا | موزه دبی | جاذبه های ورزشی | شندغه | بازار بزرگ | بازار مرشد | میدان روله | موزه عجمان | جلفار | قلعه اوحله | قلعه بثنه | قلعه بن عيسى | قلعه فجیره |مسجد بديه | موزه فجيره | آبشار وريعه | وادى حام |دهکده میراثی فجیره |
[ویرایش] منابع
- رحمة، عبدالرحمن، عبدالله ، “ (الإمارات في ذاكرة أبنائها) “، جلد دوم. چاپ القراءة للجميع للنشر والتوزيع، ابوظبى: ، انتشار سال 1990 میلادی.
- خلفان، الروم، محمد ، “ (الحدائق و المتاحف في الإمارات) “، ج1. چاپ سوم، ابوظبى: “شركة ابوظبى للطباعة والنشر“،انتشار 1988 میلادی.
- محمدیان، کوخری، محمد ، “ (الإمارات عبر التاريخ) “، ج1. سال انتشار ۲۰۰8 میلادی به (عربى).
- العبودي، ناصر، بن حسين ، “ (الأماكن الأثرية فی الإمارات) “، ج 1 ـ 2 ، چاپ سوم، ابوظبی: “شرکة ابوظبی للطباعة والنشر“،انتشار ۱۹۸9 میلادی
