الکساندر گروتندیک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
الکساندر گروتندیک
Alexander Grothendieck
الکساندر گروتندیک در مونترال، ۱۹۷۰
متولد ۲۸ مارس ۱۹۲۸(1928-03-28) ‏(۸۶ سال)
برلین, پروس, آلمان
ساکن پیرنه فرانسه
ملیت هیچ (بی ملیت)
زمینه فعالیت ریاضی
سازمان Institut des Hautes Études Scientifiques
محل تحصیل دانشگاه مونپلیه
دانشگاه نانسی
استاد راهنما Laurent Schwartz و Jean Dieudonné
دانشجوهای دکتری Pierre Berthelot
پیر دلین
Michel Demazure
Pierre Gabriel
Jean Giraud
Luc Illusie
Michel Raynaud
Jean-Louis Verdier
جوایز مدال فیلدز (۱۹۶۶)
جایزه کرافورد (۱۹۸۸)، رد کرد

الکساندر گروتندیک (Alexander Grothendieck) (آلمانی: [ˈgro:tn̩di:k]; فرانسوی: [gʁɔtɛndik]; زاده ۲۸ مارس ۱۹۲۸-۱۳ نوامبر 2014[۱]) ریاضیدان بی ملیت زاده آلمان و بزرگ شده فرانسه بود. وی چهره اصلی در ایجاد نظریه مدرن هندسه جبری است. برنامهٔ پژوهشی او در این حوزه شدیداً گسترده است.

یکی از بزرگترین دستاوردهای او کشف اولین نظریه کوهومولوژی وایل حسابی است.

دیر زمانی پس از رفتن او از ریاضی، شیوه اندیشیدن گروتندیک بر نسل‌هایی از ریاضیدانان اثر گذاشته است. اثر او بر نقش ویژگی‌های جهانی نظریه رده‌ها را به عنوان یک اصل سازماندهی مهم به جریان اصلی برگرداند.

گروتندیک Institut des Hautes Études Scientifiques را که در آن استاد بود و بزرگترین کار خود را در آن کرده بود، در پی مناقشه‌ای بر سر بودجه نظامی در ۱۹۷۰، به دلایل شخصی و سیاسی ترک کرد. در پی آن؛ فعالیت ریاضیاتی او متوقف شد. او در ۱۹۸۸ رسماً بازنشسته شد و چند سال بعد به پیرنه نقل مکان کرد و در آن در انزوا از جامعه زندگی می‌کند.

اوان زندگی[ویرایش]

گروتندیک از والدینی آنارشیست در ۱۹۲۸ در برلین بدنیا آمد. شاپیرو، پدر او اصالتاً حسیدی بود و در روسیه زندانی شده بود. تاناروف، مادرش از خانواده‌ای پروتستان از هامبورگ برخاسته بود. هردو در دوران نوجوانی پیوندهای خود را با پیش زمینه‌های خود قطع کرده بودند. در زمان تولد گروتندیک مادرش در ازدواج روزنامه نگاری به نام یوهانس راداتس بود و نام او در هنگام تولد هم ابتدائاً الکساندر راداتس ثبت شده بود. این ازدواج در ۱۹۲۹ به هم خورد و شاپیرو/تاناروف به رسمیت شناختند که والدین اویند ولی هرگز با هم ازدواج نکردند.

گروتندیک تا ۱۹۳۳ با والدینش زندگی کرد. آنان او را در مراقبت یک کشیش و معلم لوتری در هامبورگ گذاشتند و خود به هواداری از جنگ داخلی اسپانیا (ولی نه در عرصهٔ رزم) به آن کشور رفتند. در ۱۹۳۹ او و مادرش در اردوگاه‌های گوناگونی برای آوارگان زندگی کردند. پدرش دستگیر شد و پس از فرستاده شدن به اردوگاه آشویتس در سال ۱۹۴۲ درگذشت. او به فرانسوی، آلمانی و انگلیسی سخن می‌گفت.

سیاست و کناره گیری از فضای آکادمیک[ویرایش]

دیدگاه‌های سیاسی گروتندیک رادیکال و صلح خواهانه بود. در نتیجه او شدیداً مخالف مداخله آمریکا در ویتنام و توسعه طلبی نظامی شوروی بود. او هنگامی که هانوی زیر بمباران بود، برای مخالفت با جنگ ویتنام در جنگل‌های پیرامون هانوی درس‌هایی در زمینه نظریه رده‌ها ارائه می‌کرد. او پس از این که فهمید بخشی از بودجه نهاد محل کارش (IHÉS) نظامی است از زندگی علم بازنشسته شد. او چند سال بعدتر به عنوان استاد دانشگاه مونپلیه برگشت و تا بازنشستگی در ۱۹۸۸ در آنجا باقی ماند. در سال ۱۹۸۸ او و شاگردش پیر دلین برنده جایزه کرافورد شدند. نقد او از جامعه علمی، و خصوصاً چند محفل ریاضی، در نامه‌ای نوشته شده در ۱۹۸۸ آمده، که در آن او دلایل رد کردن جایزه کرافورد را برشمرده است. او این جایزه را به دلایل اخلاقی در نامه‌ای سرگشاده به رسانه‌ها رد کرد. در ۱۹۹۱ گروتندیک به مکانی نقل مکان کرد که کسانی که در جامعهٔ ریاضی با وی ارتباط داشتند نشانی آن را نمی‌دانستند. به نظر می رسیده که او در جایی در نزدیکی جنوب فرانسه و آندورا در انزوا می زیسته است.

منابع[ویرایش]

https://en.wikipedia.org/wiki/Alexander_Grothendieck