آلکساندر هرتسن

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از الکساندر هرتسن)
پرش به: ناوبری، جستجو
آلکساندر هرتسن
Herzen ge.png
زادروز ۱ آوریل ۱۸۱۲(۱۸۱۲-04-0۱)
مسکو , امپراتوری روسیه
مرگ ۲۱ ژانویه ۱۸۷۰ میلادی (۵۷ سال)
پاریس , فرانسه
ملیت روسی
لقب پدر جامعه‌گرایی روسی
پیشه نویسنده , روزنامه نگار

الکساندر ایوانوویچ هرتسن (به روسی: Алекса́ндр Ива́нович Ге́рцен) (به انگلیسی: Aleksandr Ivanovich Herzen) (زاده ۶ آوریل (به گاه‌شماری یولیانی ۲۵ مارس) ۱۸۱۲ - درگذشته ۲۱ ژانویه (به گاه‌شماری یولیانی ۹ ژانویه) ۱۸۷۰) نویسنده‌ای انقلابی و متفکری برجسته در قرن نوزده بود. او به عنوان مبارزی اجتماعی که استعدادِ غریبش ملغمه‌ای از مخیله‌ی آتشین، توانایی مشاهده‌ی دقیق، شور اخلاقی و سرزندگی فکری به اضافه‌ی قریحه‌ی نویسندگی بود، همسنگی نداشت.[۱]

او نویسنده و متفکری غرب‌گرا بود و به عنوان «پدر سوسیالیسم روسی» و به عنوان یکی از پدران پوپولسم کشاورزی شناخته می‌شود.

آرمان هرتسن، آزادی فردی بود و همه‌ی زندگی‌اش را وقف شورش بر ضدِ همه‌ی اشکال ستم – اجتماعی، سیاسی، عمومی و خصوصی – کرد. او معتقد بود آزادی افراد در زمان و مکان معین، یک ارزش مطلق است؛ وجود حداقل فضای آزادی عمل برای همه‌ی مردمان ضرورت اخلاقی است و نباید زیرپا گذاشته شود، حتی به نامِ مفاهیم انتزاعی و اصول کلی، مثل رستگاری ابدی، یا تاریخ، یا بشریت، یا پیشرفت و مخصوصا دولت و کلیسا. هرتسن معتقد بود که این‌ها نام‌های کلی هستند که برای ارتکاب جور و ستم به آن‌ها استناد می‌کنند، یا افسون‌هایی که برای خفه کردن احساس و وجدان بشری ساخته و پرداخته شده‌اند.[۱]

هرتسن، از استقلال و تنوع و بازی آزادانه‌ی طبایع فردی لذت می‌برد. دلش می‌خواست خصائل شخصی تا سر حد امکان پرورش یابند، خودجوشی و استقامت و تمایز و غرور و شور و صداقت و رنگ و روش افراد آزاد را ارج می‌نهاد؛ و از خشونت بی‌دلیل و تسلیم بی‌جهت تنفر داشت و آرزومند عدالت اجتماعی و کفایت اقتصادی و ثبات سیاسی بود. با این همه، معتقد بود که این‌ها فرع دفاع از حیثیت انسانی و ارزش‌های تمدن و حمایت از افراد در برابر ظلم و تجاوز است.[۱]

هرتسن معتقد بود که هر جامعه‌ای که به هر دلیلی، نتواند جلو این‌گونه تجاسر به آزادی را بگیرد، و در را برای اهانت، بخصوص اهانت به آزادی های فردی، باز بگذارد محکوم است. هرتسن چنین جامعه‌ی ضعیفی را با همان خشمی محکوم می‌کند که کارامازوف هنگام رد کردن وعده‌ی سعادت ابدی به بهای شکنجه‌ی یک کودک بیگناه از خود نشان می‌دهد.[۱]

اندیشه‌های این متفکر قرنِ نوزده، نه در لحن و نه در مضمون هیچ تجانسی با نویسندگان و متفکرانِ متدین دوران خودش نداشت و درک آن به زمان‌های بسیار فراتری از دورانِ او رسیده است.[۱]

آثار[ویرایش]

داستانی[ویرایش]

  • افسانه (۱۸۳۶)
  • النا (۱۸۳۸)
  • نوشته‌هایی از یک مرد جوان (۱۸۴۰)
  • مقصر کیست؟ (۱۸۴۶)
  • سر راه (۱۸۴۶)
  • دکتر کروپوف (۱۸۴۷)
  • زاغچهٔ دزد (۱۸۴۸)

سیاسی[ویرایش]

  • دیلتانتیسم در علوم (۱۸۴۳)
  • مردم روسیه و سوسیالیسم (۱۸۴۸)
  • نامه‌هایی از فرانسه و ایتالیا (۱۸۵۲)

زندگی‌نامه[ویرایش]

  • گذشته و اندیشه‌ها (۱۸۶۸)

آثار به فارسی[ویرایش]

کتابها[ویرایش]

  • گناه از کیست (۱۸۴۶)
  • از کرانه دیگر (۱۸۵۰-۱۸۴۸)
  • اندیشه های من
  • نامه هایی از خیابان مارین یی

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ متفکران روس، آیزیا برلین، نجف دریابندری، خوارزمی، ۱۳۶۱
  • رمضانی، رمضانی. هزار نویسنده در یک کتاب. انتشارات اقلیدوس، ۱۳۷۹. شابک ‎۹۶۴-۹۱۲۰-۴-۸.