الفبای روسی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
الفبای روسی با حروف بزرگ

الفبای روسی (روسی: русский алфавит روسکیی الفاوِت) گونه‌ای از الفبای سیریلیک است که در سدهٔ دهم میلادی پدید آمد. الفبای امروزی روسی ۳۳ حرف دارد.

کارت یادبود جانوران شگونه (خوش‌یُمن) بازی‌های المپیک زمستانی ۲۰۱۴ به خط روسی

الفبا[ویرایش]

بررسی الفبای روسی الفبای روسی از ۳۳ حرف تشکیل شده است. شامل:
۱۰ مصوت (یعنی حروفی که برای تلفظشان از حنجره و تا حدودی لب‌ها کمک گرفته می‌شود.)[۱]
و ۲۱ صامت (یعنی حروفی که به کمک زبان با لب یا دندان یا کام ادا می‌شوند.) [۲]
و ۲ علامت دیگر به نام علامت نرمی و علامت سختی به ترتیب ь و ъ. ( به ترتیب «میاخْکی‌زْناک» و «تیوْیُردی‌زْناک» خوانده می‌شوند. )[۴]

مصوت‌ها عبارت اند از: а, о, у, е, ё, ю, я, и, й, ы


در برخی از کتب دستور زبان روسی й "نیم مصوت" نامیده می‌شود. [۳]
صامت‌ها عبارت اند از: б, в, г, д, ж, к, л, м, н, п, р, с, т, ф, х.
صامت‌ها و مصوت‌ها هرکدام به دو نوع تقسیم می‌شوند. همچنین علامت‌های ь و ъ دارای کاربردهای ویژه‌ای هستند.

در ادامه بیشتر با تصویر حروف و الفبای روسی (حروف چاپی و حالت دست‌نویس) آشنا می‌شویم:

حرف دست‌نویس نام مثال روسی آی‌پی‌آ مثال فارسی ردیف یونیکد (۱۶تایی)
Аа 01-Russian alphabet-А а.svg а
[a]
азъ
[as]
/a/ آزاد 1 U+0410 / U+۰۴۳۰
Бб 02-Russian alphabet-Б б.svg бэ
[bɛ]
буки
[ˈbukʲɪ] بوکی
/b/ یا /bʲ/ خواب U+0411 / U+0431
Вв 03-Russian alphabet-В в.svg вэ
[vɛ]
вѣди
[ˈvʲedʲɪ]
/v/ یا /vʲ/ واژه 2 U+0412 / U+۰۴۳۲
Гг 04-Russian alphabet-Г г.svg гэ
[ɡɛ]
глаголь
[ɡlɐˈɡolʲ]
/ɡ/ رگ 3 U+0413 / U+۰۴۳۳
Дд 05-Russian alphabet-Д д.svg дэ
[dɛ]
добро
[dɐˈbro]
/d/ یا /dʲ/ باد 4 U+0414 / U+۰۴۳۴
Ее 06-Russian alphabet-Е е.svg е
[je]
есть
[jesʲtʲ]
/je/ یا / ʲe/ پایه 5 U+0415 / U+۰۴۳۵
Ёё 07-Russian alphabet-Ё ё.svg ё
[jo]
/jo/ یا / ʲo/ yolk U+0401 / U+0451
Жж 08-Russian alphabet-Ж ж.svg жэ
[ʐɛ]
живѣте
[ʐɨˈvʲetʲɪ][۱]
/ʐ/ واژه U+0416 / U+0436
Зз 09-Russian alphabet-З з.svg зэ
[zɛ]
земля
[zʲɪˈmlʲa]
/z/ یا /zʲ/ باز 7 U+0417 / U+۰۴۳۷
Ии 10-Russian alphabet-И и.svg и
[i]
иже
[ˈiʐɨ]
/i/ یا / ʲi/ me 8 U+0418 / U+0438
Йй 11-Russian alphabet-Й й.svg и краткое
[i ˈkratkəɪ]
и съ краткой
[ɪ s ˈkratkəj]
/j/ یـال U+0419 / U+0439
Кк 12-Russian alphabet-К к.svg ка
[ka]
како
[ˈkakə]
/k/ یا /kʲ/ پاک 20 U+041A / U+043A
Лл 13-Russian alphabet-Л л.svg эл or эль
تلفظ روسی: [[en:WP:IPA for Russian|el]] or [elʲ]
люди
[ˈlʲʉdʲɪ]
/l/ یا /lʲ/ lamp 30 U+041B / U+043B
Мм 14-Russian alphabet-М м.svg эм
[ɛm]
мыслѣте
[mɨˈsʲlʲetʲɪ][۲]
/m/ یا /mʲ/ بام 40 U+041C / U+043C
Нн 15-Russian alphabet-Н н.svg эн
[ɛn]
нашъ
[naʂ]
/n/ یا /nʲ/ زن 50 U+041D / U+043D
Оо 16-Russian alphabet-О о.svg o
[o]
онъ
[on]
/o/ خـوردن 70 U+041E / U+043E
Пп 17-Russian alphabet-П п.svg пэ
[pɛ]
покой
[pɐˈkoj]
/p/ یا /pʲ/ لـپ 80 U+041F / U+043F
Рр 18-Russian alphabet-Р р.svg эр
[ɛr]
рцы
[rtsɨ]
/r/ یا /rʲ/ rolled r 100 U+0420 / U+0440
Сс 19-Russian alphabet-С с.svg эс
[ɛs]
слово
[ˈslovə]
/s/ یا /sʲ/ پاس 200 U+0421 / U+۰۴۴۱
Тт 20-Russian alphabet-Т т.svg тэ
[tɛ]
твердо
[ˈtvʲɛrdə]
/t/ یا /tʲ/ مات 300 U+0422 / U+۰۴۴۲
Уу 21-Russian alphabet-У у.svg у
[u]
укъ
[uk]
/u/ روز 400 U+0423 / U+۰۴۴۳
Фф 22-Russian alphabet-Ф ф.svg эф
[ɛf]
фертъ
[fʲɛrt]
/f/ یا /fʲ/ برف 500 U+0424 / U+۰۴۴۴
Хх 23-Russian alphabet-Х х.svg ха
[xa]
хѣръ
[xʲɛr]
/x/ شاخ (voiceless velar fricative) 600 U+0425 / U+0445
Цц 24-Russian alphabet-Ц ц.svg це
[tsɛ]
цы
[t͡sɨ]
/t͡s/ ع‍طس‍ه 900 U+0426 / U+۰۴۴۶
Чч 25-Russian alphabet-Ч ч.svg че
[tɕe]
червь
[t͡ɕɛrfʲ]
/t͡ɕ/ پی‍چ 90 U+0427 / U+۰۴۴۷
Шш 26-Russian alphabet-Ш ш.svg ша
[ʂa]
ша
[ʂa]
/ʂ/ کاش (voiceless retroflex fricative) U+0428 / U+0448
Щщ 27-Russian alphabet-Щ щ.svg ща
[ɕɕa]
ща
[ɕt͡ɕa]
/ɕɕ/ خروشْچ‍‍ف (گاهی instead pronounced as with fresh cheese) (a voiceless alveolo-palatal fricative) U+0429 / U+0449
Ъъ 28-Russian alphabet-ъ.svg твёрдый знак
[ˈtvʲordɨj znak]
еръ
[jer]
silent, prevents palatalization of the preceding consonant U+042A / U+044A
Ыы 29-Russian alphabet-ы.svg ы
[ɨ]
еры
[jɪˈrɨ]
[ɨ] roses یا silly (close central unrounded vowel) U+042B / U+044B
Ьь 30-Russian alphabet-ь.svg мягкий знак
[ˈmʲæxʲkʲɪj znak]
ерь
[jerʲ]
/ ʲ/ silent, slightly palatalises the preceding consonant U+042C / U+044C
Ээ 31-Russian alphabet-Э э.svg э
[ɛ]
э оборотное
[ˈɛ əbɐˈrotnəɪ]
/e/ met U+042D / U+044D
Юю 32-Russian alphabet-Ю ю.svg ю
[ju]
ю
[ju]
/ju/ یا / ʲu/ یوزپلنگ U+042E / U+044E
Яя 33-Russian alphabet-Я я.svg я
[ja]
я
[ja]
/ja/ یا / ʲa/ یال U+042F / U+044F
حروف حذف‌شده در ۱۹۱۸م.
Іі і десятеричное
[i]
/i/ یا / ʲi/ مانند и ۱۰
Ѳѳ ѳита
[fʲɪˈta]
/f/ یا /fʲ/ مانند ф ۹
Ѣѣ ять
[jætʲ]
/e/ یا / ʲe/ مانند е
Ѵѵ ижица
[ˈiʐɨtsə]
/i/ یا / ʲi/ مانند и یا گاهی в
حروف حذف‌شده در سدهٔ ۱۸م.
Ѕѕ зѣло
[zʲɪˈlo][۳]
/dz/, /z/ یا /zʲ/ مانند з, дз ۶
Ѯѯ кси
[ksʲi]
/ks/ یا /ksʲ/ مانند кс ۶۰
Ѱѱ пси
[psʲi]
/ps/ یا /psʲ/ مانند пс ۷۰۰
Ѡѡ омега
[ɐˈmʲeɡə]
/o/ مانند о ۸۰۰
Ѫѫ юсъ большой
[jus bɐlʲˈʂoj]
/u/, /ju/ یا / ʲu/ مانند у
Ѧѧ юсъ малый
[jus ˈmɑlɨj]
/ja/ یا / ʲa/ مانند я
Ѭѭ юсъ большой іотированный
[jus bɐlʲˈʂoj jɪˈtʲirəvənnɨj]
/ju/ یا / ʲu/ مانند ю
Ѩѩ юсъ малый іотированный
[jus ˈmɑlɨj jɪˈtʲirəvən.nɨj]
/ja/ یا / ʲa/ مانند я
صفحه‌کلید روسی

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. Article живете from "Толковый словарь русского языка Ушакова" ("Ushakov's Explanatory Dictionary of the Russian Language"; the dictionary makes difference between е and ё, cf. : ёлка).
  2. Article мыслете from "Толковый словарь русского языка Ушакова" ("Ushakov's Explanatory Dictionary of the Russian Language").
  3. ФЭБ

منابع[ویرایش]

  • Benson, Morton (1960), review of The Russian Alphabet by Thomas F. Magner, The Slavic and East European Journal 4 (3): 271–272 
  • Smirnovskiy, P. (1915), A Textbook in Russian Grammar. Part I. Etymology (26th ed.) 
  • Vasmer, Max (1979), Russian Etymological Dictionary, Winter 
  • ویکی‌پدیای انگلیسی.
  • «روسی در سفر » ،چاپ شانزدهم ۱۳۸۹ ، ( русский язык в путешествии )

پیوند به بیرون[ویرایش]