ارنست هولتسر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ارنست هولتسر
فرتوری از ارنست هولتسر
زادروز ۷ ژانویهٔ ۱۸۳۵
تورینگن آلمان
درگذشت ۳ ژوئیهٔ ۱۹۱۱
اصفهان ایران
محل زندگی ایران
ملیت آلمانی آلمان
پیشه مهندس، عکاس
کارفرما دولت انگلستان
شناخته‌شده برای عکس‌های بناهای تاریخی اصفهان و ایران

ارنست هولتسر (۱۸۳۵–۱۹۱۱) مهندس آلمانی و از عکاسان پیشگام نیمهٔ دوم قرن نوزدهم میلادی بود. وی در دوران حکومت ناصرالدین‌شاه قاجار به ایران آمد و در حدود بیست سال در اصفهان بود و عکس‌های ارزشمندی از این شهر تهیه کرد.[۱]

زندگی‌نگاری[ویرایش]

ارنست و همسرش در جلوی منزلشان در اصفهان

هولتسر در ۷ ژانویهٔ ۱۸۳۵ در روستای کلاینشمالکالدن از توابع شهر تورینگن زاده شد. او که در سال ۱۸۶۲ به استخدام دولت انگلیس درآمد، مأمور شد به اصفهان برود و مدیریت تلگرافخانهٔ این شهر را برعهده بگیرد. پس از پایان مأموریتش، با دوربینی عکاسی به اصفهان بازگشت و در ۱۸۷۰ با مریم حق‌نظر از ارمنیان ایران ازدواج کرد و در سال‌های بعد شروع به کار عکاسی در این شهر کرد (بیش از هزار عکس بین سال‌های ۱۸۷۳ تا ۱۸۹۷ میلادی). بیشتر تصاویر او مربوط به اصفهان است ولی تعداد اندکی هم از تهران، قم، و کاشان هستند.[۲]

فعالیت‌های هنری[ویرایش]

وی یادداشت‌هایی از ایران آن دوران بر جای گذاشته‌است. بسیاری از آنچه ذکر کرده‌است آداب و رسومی‌اند که امروزه میان ایرانیان نامتداول است. او خود در مقدمه علت نوشتن این یادداشت‌ها را چنین توصیف می‌کند:[۳]

ایران و اصفهان در آستانهٔ یک تحول فرهنگی قرار گرفته‌اند و از چند سال پیش به این طرف بسیاری از عوامل بیگانه اغلب به سبک اروپایی دارند در این کشور نفوذ می‌کنند. عمارت‌های کهن، عادات و آداب و رسوم تدریجاً از بین می‌روند به طوری که تا چند سال دیگر آنچه را که شاردن و تاورنیه به وصف آورده‌اند پیدا نتوان کرد. ... از این گذشته طی دوران اقامتم فرصت یافتم از منظره‌ها و ساختمان‌ها و میدان‌های جالب عکس‌برداری کنم و خوشحالم که این عکس‌ها یادگاری از بسیاری از عمارت‌های کهن است که بعدها خراب شدند و از بین رفتند.[۲]

ارنست هولتسر در ايران[ویرایش]

ارنست در يک مدرسه فنى در رشته ى مخابراط پيام، از طريق دستگاه تحصيل كرده و از انجا، كه كارشناس زبده ى فن خود به شمار مى رفت، در سال ١٢٤٢/١٨٦٣ به استخدام دولت انگلستان در آمد.

مأموریت يافت در ایران علاوه بر نظارت سیم کشی خطوط تلگراف این فن را در مدرسه ى دارال فنون به معماران و مهندسان دولتی آموزش دهد. البته پیش از آن نیز تبحر فنی هولتسر او را به سفر دیگری در ناحیه مشرق مدیترانه دریای سیاه جایی که کابل های تلگراف را از زير دریا گذرانده بودند، کشانده بود . این نخستین تلاش انگلیسی ها برای ایجاد ارتباط تلگرافی بود نتیجه موفقیت آمیزی در بر نداشت در سال ۱۲۴۲ هولتسر جوان، همراه با دیگر اعضای هیئت مهندسی را دولت انگلستان و طى طولانی در پى عبور از برلين و پترزبورگ و آستاراخان وارد ایران شد روزنامه دولتی ایران در شماره ۵۵۱ نوشت: "در این اوقات که برای کشیدن و امتداد سيم تلگراف، از دارالخلافه الى بندر بوشهر دو نفر از مهندسین دولت بهيه ى انگليس آمده. ‫كه از قرار دستورالعمل آن ها سيم تلگراف کشیده شود. .........

عكس هاى هولتسر[ویرایش]

در پى درگذشت هولتسر، تمام دارايى وى به يكى از دخترانش به نام لينا رسيد، كه در سال ١٢٨٢/١٩٠٣، با يكى از ارامنه ى جلفا به اسكندر خان داويدخانيان ازدواج كرده بود. در آن هنگام لينا در تهران مى زيست و دو دختر به نام هاى رى كولتا (Ricoletta), و هيلدگارد (Hildegard) داشت. پس از جنگ جهانى، رى كولتا با يك آلمانى ازدواج كرد. و درست یک قرن پس از ورود هولتسر به ايران، در حالی که بازمانده ى متعلقات پدربزرگش را به همراه داشت،داشت، به آلمان كوچيد. او در مانس تر ()، در واقع در وست فال يا () اقامت ورزيد، و پنج صندوق بزرگ چوبى هولتسر را در زیر زمین خانه خود جای داد. در سال ١٣٤٧/١٩٦٩، تركيدن لوله و جاری شدن آب زیرزمین خانه سبب شد صندوق ها را بیرون آورده باز کنند از آنجا که هولتسر، تمام این صندوق ها را با یک کم لایه اندود کرده بود این حادثه به محتویات آن آسیبی نرساند. صندوق ها حاوی تعداد قابل توجهی جعبه های چوبی، و اين جعبه ها نیز حاوی صدها شیشه نگاتیو قدیمی، از ستاره تصویری هولتسر بود، که پس از گذشت یک قرن در مقابل دیدگان شگفت زده حاضران خارج می شد به غیر از شیشه های عکس کتابچه هاى حاوى دستورالعملهای شیمیایی یادداشت ها و خاطرات روزانه هولتسر در صندوق ها به چشم می خورد به زودی اقدام برای چاپ شیشه های عکاسی صورت گرفت. ابتدا رولاند هن ()، دوست خانوادگی ری کولتا چاپ این مجموعه را آغاز کرد اما مرگ او در سال بعد از ادامه ى کار را متوقف ساخت. سپس هل موت ويتس يكى از دوستان هن، كه در "كومون فيلم" آلمان غربى كار مى كرد، عهده دار مهم شد.

به سال ۱۳۵۴ نخستین بار تعدادی از عکس های هولتسر به نمایش عمومی در آمد، یک مجموعه شامل صدقطعه عکس در جلفاى اصفهان، به نمایش گذارده شد. و آثار وى در حکم مجموعه ای دارای ارزش های قوم نگارانه، تاریخی و هنری به جهانیان معرفی گردید. نوه ی هولتسر به سال ۱۳۵۲ برای دیدار از آرامگاه خانوادگی در جلفا، به ایران سفر کرد وضمن دیدار با خلیفه "مسروپ آش جيان" در خليفه گرى ارامنه، مقدمات برپایی نمایشگاه هایی از آثار هولتسر را فراهم آورد. این نمایشگاه با حمایت خلیفه گری ارامنه ى ایران و هندوستان در جلفا، و خانم "واردوهى داويد خانيان" از بیست و یکم تا سى ام آوريل ١٣٥٥/١٩٧٦ در اصفهان، برگزار شد.

درگذشت[ویرایش]

هولتسر در ۳ ژوئیهٔ ۱۹۱۱ در جلفای اصفهان درگذشت.

یادبود[ویرایش]

موضوع فیلم خانواده ارنست به کارگردانی و نویسندگی محسن دامادی مرتبط با اوست.[۴]


نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «درباره هولتسر». مرکز اسناد و مدارک میراث فرهنگی. بازبینی‌شده در ۱۳ مارس ۲۰۱۲. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «هزار جلوه زندگی عکس‌هایی از دوره قاجار». کتاب ماه و تاریخ جغرافیا، ش. ۹۴و۹۵ (مرداد و شهریور ۱۳۸۴): ۷۴. 
  3. عاصمی، محمد. «ارنست هولتسر، ايران در يكصدوسيزده سال پيش : بخش نخست، اصفهان». مرکز اسناد و مدارک میراث فرهنگی. بازبینی‌شده در ۳۱ مارس ۲۰۱۲. 
  4. «خانواده ارنست ( ۱۳۸۸ )». سوره سینما. بازبینی‌شده در ۳۱ مارس ۲۰۱۲. 

پیوند به بیرون[ویرایش]