آگاتا کریستی
| بانو آگاتا کریستی | |
|---|---|
 |
|
| زادروز | ۱۵ سپتامبر ۱۸۹۰ تورکوای، دوون  انگلستان |
| درگذشت | ۱۲ ژانویه ۱۹۷۶ والینگفورد، آکسفوردشر انگلستانعلل طبیعی |
| ملیت | انگلیسی |
| پیشه | نویسنده |
| لقب | ملکه جنایت |
| همسر | آرچیبالد کریستی مکس ای.ال. مالوون |
|
|
|
| امضا | پرونده:Agatha Christie signature.png |
| وبگاه | |
| http://www.agathachristie.com | |
| صفحه در وبگاه IMDb | |
بانو آگاتا کریستی، DBE (به انگلیسی: Dame Agatha Christie, DBE) (زاده ۱۵ سپتامبر ۱۸۹۰ - درگذشته ۱۲ ژانویه ۱۹۷۶) نویسنده انگلیسی داستانهای جنایی و ادبیات کارآگاهی بود. او با نام مستعار ماری وستماکوت (به انگلیسی: Mary Westmacott) داستانهای عاشقانه و رومانتیک نیز نوشتهاست، ولی شهرت اصلی او بخاطر ۶۶ رمان جنایی اوست. داستانهای آگاتا کریستی، بخصوص آن دسته که در باره ماجراهای کارآگاه هرکول پوآرو و یا خانم مارپل هستند، نه تنها لقب «ملکه جنایت» را برای او به ارمغان آوردند بلکه وی را بهعنوان یکی از مهمترین و مبتکرترین نویسندگانی که در راه توسعه و تکامل داستانهای جنایی کوشیدهاند نیز معرفی و مطرح نمودند.
آگاتا کریستی در کتاب رکوردهای گینس مقام اول در میان پرفروشترین نویسندگان کتاب در تمام دورانها و مقام دوم (بعد از ویلیام شکسپیر)در میان پرفروشترین نویسندگان در هر زمینهای را به خود اختصاص دادهاست. تخمین زده شدهاست که یک میلیارد از کتابهای او به زبان اصلی (انگلیسی) و یک میلیارد دیگر در ترجمههای گوناگون به ۱۰۳ زبان دنیا به فروش رسیدهاست [۱]. محبوبیت جهانی کریستی به آن درجهاست که بطور مثال در کشوری چون فرانسه تعداد کتابهایی که از او تا سال ۲۰۰۳ به فروش رسیده بالغ بر۴۰ میلیون جلد بودهاست.
تله موش که یکی از آثار معروف او است برای اولین بار در ۲۵ نوامبر ۱۹۵۲ در لندن (تئاتر آمباسادورها) به روی صحنه رفت و از آن تاریخ تا زمان حاضر و در طول بیش از ۵۰ سال همیشه بر روی صحنه بودهاست و از این نظر دارای رکورد میباشد. این نمایشنامه تا کنون فقط در لندن بیش از ۲٬۰۰۰ بار به روی صحنه رفتهاست.
در سال ۱۹۵۵ آگاتا کریستی نخستین کسی بود که جایزهٔ استاد اعظم را از مجمع معمایینویسان آمریکا دریافت کرد.[۲] در همان سال نمایشنامه او به نام شاهد پرونده (به انگلیسی: Witness for the Prosecution) بهعنوان بهنرین نمایشنامه برندهٔ جایزه ادگار گردید.
بیشتر کتابها و داستانهای کوتاه او (و بعضیها از آنها برای چندین بار) به فیلم درآمدهاند که از آن میان میتوان بطور مثال به فیلمهای قتل در قطار سریع السیر شرق، مرگ در رودخانه نیل و قطار ساعت ۴:۵۰ پدینگتون اشاره نمود. بسیاری از نوشتههای آگاتا کریستی بطور مکرر برای تهیه برنامههای رادیویی و تلویزیونی نیز مورد استفاده قرار گرفتهاند.
محتویات |
زندگی [ویرایش]
آگاتا کریستی با نام اصلی آگاتا مری کلاریسا میلر (به انگلیسی: Agatha Mary Clarissa Miller) در شهر ترکی در ناحیه دوون انگلستان به دنیا آمد. پدر او آمریکایی بود و فردریک میلر نام داشت. مادرش کلارا بومر انگلیسی و از یک خانواده اشرافی بود. آگاتا بدلیل آمریکایی بودن پدر میتوانست تبعه ایالات متحده نیز باشد ولی هرگز از آن کشور تقاضای تابعیت ننمود. او دارای یک خواهر و یک برادر بود که هردوی آنان از وی مسنتر بودند.
آگاتا در سال ۱۹۱۴ با یک سرهنگ نیروی هوایی بنام آرچی بالد کریستی ازدواج کرد که ازدواج موفقی نبود و زندگی مشترک آنان بعد از ۱۴ سال عاقبت در سال ۱۹۲۸ با جدا شدن از یکدیگر خاتمه یافت. دختری بنام روزالیند هیکز حاصل این ازدواج بود.
آگاتا در زمان جنگ اول جهانی در بیمارستان و سپس در داروخانه کار میکرد، شغلی که تأثیر زیادی بر نوشتههای او داشتهاست: بسیاری از قتلهایی که در کتابهای او رخ میدهند بهوسیله خوراندن سم به مقتولین است که به انجام میرسند.
در هشتم دسامبر ۱۹۲۶ وقتی در سانینگ دیل واقع در برک شایر زندگی میکرد برای مدت ده روز ناپدید گردید و روزنامهها در این مورد جار و جنجال فراوانی بپا کردند. اتومبیل او در یک گودال گچ پیدا شد و خود او را نیز نهایتا در هتلی واقع در هروگیت یافتند. آگاتا اتاق هتل را با نام خانمی که اخیرا شوهرش اعتراف کرده بود با وی رابطه عاشقانه دارد کرایه کرده بود و در توضیح این ماجرا، ادعا کرده بود که در اثر ضربه روحی ناشی از مرگ مادر و خیانت شوهر دچار فراموشی گردیده بودهاست. در مورد اینکه آیا کل این ماجرا یک کار تبلیغاتی بودهاست یا خیر، کماکان نظرات ضد و نقیض اند. در آن زمان دید کلی مردم نسبت به ناپدید شدن آگاتا دیدی منفی بود و عده بسیاری بر این باور بودند که آن ترفند تبلیغاتی مبالغ قابل توجهی هزینه روی دست مالیات دهندگان کشور گذاشتهاست. در سال ۱۹۷۹ این ماجرای ناپدید شدن موضوع فیلمی شد بنام آگاتا که در آن وانسا ردگریو در نقش آگاتا کریستی ظاهر میشود.
آگاتا در سال ۱۹۳۰ با یک باستانشناس بنام سر ماکس مالووان که ۱۴ سال از او جوانتر بود ازدواج کرد و با او به سفرهای فراوانی رفت. جای پای این سفرها و شهرها و کشورهایی که او از آنها دیدن میکرد را میتوان در بیشتر داستانهایش که وقایع آنها در کشورهای شرقی (خاور میانه) رخ میدهند، مشاهده نمود. ازدواج او با مالووان در ابتدا ازدواجی موفق و شاد بود. این ازدواج توانست با وجود ماجراجوییهای عشقی خارج از ازدواج مالووان برای مدتی نسبتاً طولانی دوام بیآورد.
آگاتا کریستی رمان قتل در قطار سریع السیر شرق را در سال ۱۹۳۴ وقتی در هتل پرا پالاس استانبول سکونت داشت نوشت. استانبول آخرین ایستگاه شرقی قطار سریع السیر اورینت بود که در آن زمان بین غرب و شرق اروپا در تردد بود. اتاقی که آگاتا کریستی در آن میزیست توسط مقامات هتل پرا پالاس بهعنوان یادبود این نویسنده نامدار در همان حال و هوای زمان اقامت کریستی حفظ و نگهداری شدهاست.
آگاتا کریستی در ۱۲ ژانویه ۱۹۷۶ در سن ۸۵ سالگی و بطور طبیعی درگذشت. او تنها یک فرزند به نام روزالیند هیکز داشت که او نیز در سن ۸۵ سالگی و بتاریخ ۲۸ اکتبر ۲۰۰۴ درگذشت. در حال حاضر تمام حقوق مربوط به نشر و فروش کتابهای کریستی در اختیار و مالکیت نوهٔ او ماتیو پریچارد است.
آثار [ویرایش]
رمان ها [ویرایش]
- اولین پروندههای پوارو (Poirot's early cases) ((نشر هرم)) ((ترجمهُ محمد رضا عمادی))
- قتل در خانه کشیش، ترجمه مجتبی عبدالله نژاد، تهران، هرمس، ۱۳۸۸
- قتل در خانه کشیش، ترجمه فرزانه طاهری، تهران، طرح نو، ۱۳۷۲
- ده بچه زنگی، ترجمه خسرو سمیعی، تهران، هرمس، ۱۳۸۶
- نوشابه با سیانور، ترجمه مجتبی عبدالله نژاد، تهران، هرمس، ۱۳۸۸
- دست پنهان، ترجمه مجتبی عبدالله نژاد، تهران، هرمس، ۱۳۸۸
- الاهه انتقام، ترجمه مجتبی عبدالله نژاد، تهران، هرمس، ۱۳۸۹
- چرا از ایوان نخواستند، ترجمه مجتبی عبدالله نژاد، تهران، هرمس، ۱۳۸۹
- چشم بندی، ترجمه مجتبی عبدالله نژاد، تهران، هرمس، ۱۳۸۹
| سال | عنوان فارسی | عنوان انگلیسی | مترجم | ناشر فارسی و سال انتشار |
|---|---|---|---|---|
| ۱۹۲۰ | ماجرای اسرارآمیز در استایلز | The Mysterious Affair at Styles | ||
| ۱۹۲۲ | دشمن مخفی | The Secret Adversary | ||
| ۱۹۲۴ | مردی با لباس قهوهای | The Man in the Brown Suit | محمدعلی ایزدی | انتشارات کارآگاه ۱۳۸۵ |
| ۱۹۲۶ | مرگ راجر آکروید | The Murder of Roger Ackroyd | ||
| ۱۹۲۷ | چهار قدرت بزرگ | The Big Four | ||
| ۱۹۲۸ | راز قطار آبی | The Mystery of the Blue Train | مجتبی عبدالله نژاد | تهران، هرمس، ۱۳۸۸ |
| ۱۹۳۱ | راز سیتافورد | The Sittaford Mystery | مجتبی عبدالله نژاد | تهران، هرمس، ۱۳۸۸ |
| ۱۹۳۴ | قتل در قطار سریعالسیر شرق | Murder on the Orient Express | ||
| ۱۹۳۵ | تراژدی در سه پرده | Three Act Tragedy | تهران، هرمس، ۱۳۸۵ | |
| ۱۹۳۵ | مرگ در میان ابرها | Death in the Clouds | محمد علی ایزدی | تهران، هرمس، ۱۳۸۷ |
| ۱۹۳۶ | قتلهای الفبایی | The A.B.C. Murders | محمد علی ایزدی | تهران، هرمس، ۱۳۸۷ |
| ۱۹۳۶ | قتل در بینالنهرین | Murder in Mesopotamia | ||
| ۱۹۳۷ | مرگ روی نیل | Death on the Nile | ||
| ۱۹۳۹ | قتل آسان است | Murder is Easy | مجتبی عبدالله نژاد | تهران، هرمس، ۱۳۸۹ |
| ۱۹۴۱ | شرارتی زیر آفتاب | Evil Under the Sun | مجتبی عبدالله نژاد | تهران، هرمس، ۱۳۸۸ |
| ۱۹۴۱ | ان یا ام | N or M? | ||
| ۱۹۴۲ | جسدی در کتابخانه | The Body in the Library | مجتبی عبدالله نژاد | تهران، هرمس، ۱۳۸۸ |
| ۱۹۴۲ | پنج خوک کوچک | Five Little Pigs | ||
| ۱۹۴۴ | به طرف صفر | Towards Zero | مجتبی عبدالله نژاد | تهران، هرمس، ۱۳۸۸ |
| ۱۹۵۰ | اعلام یک قتل | A Murder is Announced | محمد علی ایزدی | تهران، هرمس، ۱۳۸۸ |
| ۱۹۵۲ | مرگ خانم مگینتی | Mrs McGinty's Dead | مجتبی عبدالله نژاد | تهران، هرمس، ۱۳۸۹ |
| ۱۹۵۳ | پس از تشعیع جنازه | After the Funeral | رویا سعیدی | کاراگاه، ۱۳۸۹ |
| ۱۹۵۳ | جیب پر از چاودار | A Pocket Full of Rye | مجتبی عبدالله نژاد | تهران، هرمس، ۱۳۸۸ |
| ۱۹۵۷ | قطار ساعت 4:50 از پدینگتون | 4.50from Paddington | محمد علی ایزدی | تهران، هرمس، ۱۳۸۸ |
| ۱۹۵۸ | مصیبت بی گناهی | Ordeal by Innocence | مجتبی عبدالله نژاد | تهران، هرمس، ۱۳۸۸ |
| ۱۹۵۹ | گربهای میان کبوتران | Cat among the pigeons | فرزام حبیبی اصفهانی | نشر هرم |
| ۱۹۶۵ | در هتل برترام | At Bertram's Hotel | ||
| ۱۹۶۶ | دختر سوم | Third Girl | مهتاب بخارایی | تهران، هرمس، ۱۳۸۶ |
| ۱۹۶۷ | شب بی پایان | Endless Night | مجتبی عبدالله نژاد | تهران، هرمس، ۱۳۸۷ |
| ۱۹۷۱ | نمسیس | Nemesis | ||
| ۱۹۷۲ | فیلها به یاد میآورند | Elephants Can Remember | ||
| ۱۹۷۵ | پرده* | Curtain | ||
| ۱۹۷۶ | جنایت خفته | Sleeping Murder | گلرخ سعیدنیا | تهران، هرمس، ۱۳۸۷ |
- آخرین اثری که هرکول پوارو در آن نقش دارد
مجموعه داستان ها [ویرایش]
| سال | عنوان فارسی | عنوان انگلیسی |
|---|---|---|
| ۱۹۶۱ | گناه مضاعف | Double Sin and Other Stories |
| ۱۹۷۴ | اولین پروندههای پوآرو | Poirot's early cases |
نمایش نامه [ویرایش]
| سال | عنوان فارسی | عنوان انگلیسی | مترجم | ناشر فارسی و سال انتشار |
|---|---|---|---|---|
| ۱۹۴۳ | و سپس هیچکس نبود | And then there were none | فرزام حبیبی اصفهانی | نشر هرم |
| ۱۹۵۲ | تله موش | The Mousetrap | مریم ذکریا | تهران، هرمس، ۱۳۸۷ |
سایر آثار [ویرایش]
| سال | عنوان فارسی | عنوان انگلیسی |
|---|---|---|
| مرگ، نقطهٔ پایان | ||
| عروسکی در دودکش بخاری | ||
| تعطیلات برای قتل | ||
| مصیبت بی گناهی | ||
| قتل در آشیانه کلاغ |
بازی [ویرایش]
از روی آثار او بازیهای رایانهای هم ساخته شدهاند:
پیوند به بیرون [ویرایش]
منابع [ویرایش]
- ویکیپدیای انگلیسی
- ↑ وبگاه رسمی آگاتا کریستی
- ↑ زندگینامه آگاتا کریستی در انتشارات کاروان
 |
در ویکیانبار پروندههایی دربارهٔ آگاتا کریستی موجود است. |
|
