آگاتا کریستی
| بانو آگاتا کریستی | |
|---|---|
 |
|
| زادروز | ۱۵ سپتامبر ۱۸۹۰ تورکوای، دوون  انگلستان |
| درگذشت | ۱۲ ژانویه ۱۹۷۶ والینگفورد، آکسفوردشر انگلستانعلل طبیعی |
| ملیت | انگلیسی |
| پیشه | نویسنده |
| لقب | ملکه جنایت |
| همسر | آرچیبالد کریستی مکس ای.ال. مالوون |
|
|
|
| امضا |  |
| وبگاه | |
| http://www.agathachristie.com | |
| صفحه در وبگاه IMDb | |
بانو آگاتا کریستی، DBE (به انگلیسی: Dame Agatha Christie, DBE) (زاده ۱۵ سپتامبر ۱۸۹۰ - درگذشته ۱۲ ژانویه ۱۹۷۶) نویسنده انگلیسی داستانهای جنایی و ادبیات کارآگاهی بود. او با نام مستعار ماری وستماکوت (به انگلیسی: Mary Westmacott) داستانهای عاشقانه و رومانتیک نیز نوشتهاست، ولی شهرت اصلی او بخاطر ۶۶ رمان جنایی اوست. داستانهای آگاتا کریستی، بخصوص آن دسته که در باره ماجراهای کارآگاه هرکول پوآرو و یا خانم مارپل هستند، نه تنها لقب «ملکه جنایت» را برای او به ارمغان آوردند بلکه وی را بهعنوان یکی از مهمترین و مبتکرترین نویسندگانی که در راه توسعه و تکامل داستانهای جنایی کوشیدهاند نیز معرفی و مطرح نمودند.
آگاتا کریستی در کتاب رکوردهای گینس مقام اول در میان پرفروشترین نویسندگان کتاب در تمام دورانها و مقام دوم (بعد از ویلیام شکسپیر)در میان پرفروشترین نویسندگان در هر زمینهای را به خود اختصاص دادهاست. تخمین زده شدهاست که یک میلیارد از کتابهای او به زبان اصلی (انگلیسی) و یک میلیارد دیگر در ترجمههای گوناگون به ۱۰۳ زبان دنیا به فروش رسیدهاست [۱]. محبوبیت جهانی کریستی به آن درجهاست که بطور مثال در کشوری چون فرانسه تعداد کتابهایی که از او تا سال ۲۰۰۳ به فروش رسیده بالغ بر۴۰ میلیون جلد بودهاست.
تله موش که یکی از آثار معروف او است برای اولین بار در ۲۵ نوامبر ۱۹۵۲ در لندن (تئاتر آمباسادورها) به روی صحنه رفت و از آن تاریخ تا زمان حاضر و در طول بیش از ۵۰ سال همیشه بر روی صحنه بودهاست و از این نظر دارای رکورد میباشد. این نمایشنامه تا کنون فقط در لندن بیش از ۲۰٬۰۰ بار به روی صحنه رفتهاست.
در سال ۱۹۵۵ آگاتا کریستی اولین نویسندهای بود که جایزه استاد بزرگ که وِیژه نویسندگان ممتاز داستانهای جنایی آمریکا بود را دریافت نمود. در همان سال نمایشنامه او به نام شاهد پرونده (به انگلیسی: Witness for the Prosecution) بهعنوان بهنرین نمایشنامه برندهٔ جایزه ادگار گردید.
بیشتر کتابها و داستانهای کوتاه او (و بعضیها از آنها برای چندین بار) به فیلم درآمدهاند که از آن میان میتوان بطور مثال به فیلمهای قتل در قطار سریع السیر اورینت، مرگ در رودخانه نیل و قطار چهار و پنجاه دقیقه از پدینگتون اشاره نمود. بسیاری از نوشتههای آگاتا کریستی بطور مکرر برای تهیه برنامههای رادیویی و تلویزیونی نیز مورد استفاده قرار گرفتهاند.
کریستی در سال ۱۹۵۵، نخستین کسی بود که جایزهٔ استاد اعظم را از مجمع معمایینویسان آمریکا دریافت کرد.[۲]
محتویات |
[ویرایش] زندگی
آگاتا کریستی با نام اصلی آگاتا مری کلاریسا میلر (به انگلیسی: Agatha Mary Clarissa Miller) در شهر ترکی در ناحیه دوون انگلستان به دنیا آمد. پدر او آمریکایی بود و فردریک میلر نام داشت. مادرش کلارا بومر انگلیسی و از یک خانواده اشرافی بود. آگاتا بدلیل آمریکایی بودن پدر میتوانست تبعه ایالات متحده نیز باشد ولی هرگز از آن کشور تقاضای تابعیت ننمود. او دارای یک خواهر و یک برادر بود که هردوی آنان از وی مسنتر بودند.
آگاتا در سال ۱۹۱۴ با یک سرهنگ نیروی هوایی بنام آرچی بالد کریستی ازدواج کرد که ازدواج موفقی نبود و زندگی مشترک آنان بعد از ۱۴ سال عاقبت در سال ۱۹۲۸ با جدا شدن از یکدیگر خاتمه یافت. دختری بنام روزالیند هیکز حاصل این ازدواج بود.
آگاتا در زمان جنگ اول جهانی در بیمارستان و سپس در داروخانه کار میکرد، شغلی که تأثیر زیادی بر نوشتههای او داشتهاست: بسیاری از قتلهایی که در کتابهای او رخ میدهند بهوسیله خوراندن سم به مقتولین است که به انجام میرسند.
در هشتم دسامبر ۱۹۲۶ وقتی در سانینگ دیل واقع در برک شایر زندگی میکرد برای مدت ده روز ناپدید گردید و روزنامهها در این مورد جار و جنجال فراوانی بپا کردند. اتومبیل او در یک گودال گچ پیدا شد و خود او را نیز نهایتا در هتلی واقع در هروگیت یافتند. آگاتا اتاق هتل را با نام خانمی که اخیرا شوهرش اعتراف کرده بود با وی رابطه عاشقانه دارد کرایه کرده بود و در توضیح این ماجرا، ادعا کرده بود که در اثر ضربه روحی ناشی از مرگ مادر و خیانت شوهر دچار فراموشی گردیده بودهاست. در مورد اینکه آیا کل این ماجرا یک کار تبلیغاتی بودهاست یا خیر، کماکان نظرات ضد و نقیض اند. در آن زمان دید کلی مردم نسبت به ناپدید شدن آگاتا دیدی منفی بود و عده بسیاری بر این باور بودند که آن ترفند تبلیغاتی مبالغ قابل توجهی هزینه روی دست مالیات دهندگان کشور گذاشتهاست. در سال ۱۹۷۹ این ماجرای ناپدید شدن موضوع فیلمی شد بنام آگاتا که در آن وانسا ردگریو در نقش آگاتا کریستی ظاهر میشود.
آگاتا در سال ۱۹۳۰ با یک باستانشناس بنام سر ماکس مالووان که ۱۴ سال از او جوانتر بود ازدواج کرد و با او به سفرهای فراوانی رفت. جای پای این سفرها و شهرها و کشورهایی که او از آنها دیدن میکرد را میتوان در بیشتر داستانهایش که وقایع آنها در کشورهای شرقی (خاور میانه) رخ میدهند، مشاهده نمود. ازدواج او با مالووان در ابتدا ازدواجی موفق و شاد بود. این ازدواج توانست با وجود ماجراجوییهای عشقی خارج از ازدواج مالووان برای مدتی نسبتاً طولانی دوام بیآورد.
آگاتا کریستی رمان قتل در قطار سریع السیر شرق را در سال ۱۹۳۴ وقتی در هتل پرا پالاس استانبول سکونت داشت نوشت. استانبول آخرین ایستگاه شرقی قطار سریع السیر اورینت بود که در آن زمان بین غرب و شرق اروپا در تردد بود. اتاقی که آگاتا کریستی در آن میزیست توسط مقامات هتل پرا پالاس بهعنوان یادبود این نویسنده نامدار در همان حال و هوای زمان اقامت کریستی حفظ و نگهداری شدهاست.
آگاتا کریستی در ۱۲ ژانویه ۱۹۷۶ در سن ۸۵ سالگی و بطور طبیعی درگذشت. او تنها یک فرزند به نام روزالیند هیکز داشت که او نیز در سن ۸۵ سالگی و بتاریخ ۲۸ اکتبر ۲۰۰۴ درگذشت. در حال حاضر تمام حقوق مربوط به نشر و فروش کتابهای کریستی در اختیار و مالکیت نوهٔ او ماتیو پریچارد است.
[ویرایش] آثار
- اولین پروندههای پوآرو (Poirot's early cases) نشر هرم این کتاب را به ترجمهُ محمد رضا عمادی چاپ کرده است.
- گربهای میان کبوتران (Cat among the pigeons) نشر هرم این کتاب را به ترجمهُ فرزام حبیبی اصفهانی چاپ کرده است.
- و سپس هیچکس نبود((And then there were none))
- مرگ، نقطهٔ پایان
- راز قطار آبی (۱۹۲۸) The Mystery of the Blue Train))
- قتل در بینالنهرین (۱۹۳۶) Murder in Mesopotamia))
- پنج خوک کوچک (۱۹۲۴) Five Little Pigs))
- فیلها به یاد میآورند (۱۹۷۲) (Elephants Can Remember)
- پرده [آخرین اثری که هرکول پوارو در آن نقش دارد] (۱۹۷۵) Curtain))
- جسدی در کتابخانه (۱۹۴۲) The Body in the Library))
- نمسیس (۱۹۷۱) Nemesis))
- قتل در قطار سریعالسیر شرق (Murder on the Orient Express)
- مرگ روی نیل (death on the Nile)
- عروسکی در دودکش بخاری
- شب بی پایان
- مردی با لباس قهوهای
- جنایت خفته
- ماجرای اسرارآمیز در استایلز
- تعطیلات برای قتل
- دشمن مخفی
- تراژدی در سه پرده
- مصیبت بی گناهی
- قتل راجر آکروید
- گناه مضاعف
- پس از تشعیع جنازه
- چهار قدرت بزرگ
- جاسوس یا جاسوسه
[ویرایش] بازی
از روی آثار او بازیهای رایانهای هم ساخته شدهاند:
[ویرایش] در زبان فارسی
- اولین پروندههای پوارو (Poirot's early cases) ((نشر هرم)) ((ترجمهُ محمد رضا عمادی))
- گربهای میان کبوتران (Cat among the pigeons) ((نشر هرم)) (( ترجمهُ فرزام حبیبی اصفهانی))
- ۱۳۸۵ - مردی با لباس قهوهای[۳]. محمدعلی ایزدی. انتشارات کارآگاه.
- شب بی پایان، ترجمه مجتبی عبدالله نژاد، تهران، هرمس، ۱۳۸۷
- مصیبت بی گناهی، ترجمه مجتبی عبدالله نژاد، تهران، هرمس، ۱۳۸۸
- قتل در خانه کشیش، ترجمه مجتبی عبدالله نژاد، تهران، هرمس، ۱۳۸۸
- به طرف صفر، ترجمه مجتبی عبدالله نژاد، تهران، هرمس، ۱۳۸۸
- راز قطار آبی، ترجمه مجتبی عبدالله نژاد، تهران، هرمس، ۱۳۸۸
- قتل در خانه کشیش، ترجمه فرزانه طاهری، تهران، طرح نو، ۱۳۷۲
- جنایت خفته، ترجمه گلرخ سعیدنیا، تهران، هرمس، ۱۳۸۷
- تله موش، ترجمه مریم ذکریا، تهران، هرمس، ۱۳۸۷
- مرگ در میان ابرها، ترجمه محمد علی ایزدی، تهران، هرمس، ۱۳۸۷
- تراژدی در سه پرده، تهران، هرمس، ۱۳۸۵
- ده بچه زنگی، ترجمه خسرو سمیعی، تهران، هرمس، ۱۳۸۶
- دختر سوم، ترجمه مهتاب بخارایی، تهران، هرمس، ۱۳۸۶
- نوشابه با سیانور، ترجمه مجتبی عبدالله نژاد، تهران، هرمس، ۱۳۸۸
- دست پنهان، ترجمه مجتبی عبدالله نژاد، تهران، هرمس، ۱۳۸۸
- جیب پر از چاودار، ترجمه مجتبی عبدالله نژاد، تهران، هرمس، ۱۳۸۸
- راز سیتافورد، ترجمه مجتبی عبدالله نژاد، تهران، هرمس، ۱۳۸۸
- جسدی در کتابخانه، ترجمه مجتبی عبدالله نژاد، تهران، هرمس، ۱۳۸۸
- شرارتی زیر آفتاب، ترجمه مجتبی عبدالله نژاد، تهران، هرمس، ۱۳۸۸
- مرگ خانم مگینتی، ترجمه مجتبی عبدالله نژاد، تهران، هرمس، ۱۳۸۹
- قتل آسان است، ترجمه مجتبی عبدالله نژاد، تهران، هرمس، ۱۳۸۹
- الاهه انتقام، ترجمه مجتبی عبدالله نژاد، تهران، هرمس، ۱۳۸۹
- چرا از ایوان نخواستند، ترجمه مجتبی عبدالله نژاد، تهران، هرمس، ۱۳۸۹
- چشم بندی، ترجمه مجتبی عبدالله نژاد، تهران، هرمس، ۱۳۸۹
[ویرایش] پیوندهای بیرونی
[ویرایش] منبع
- ویکیپدیای انگلیسی
- ↑ وبگاه رسمی آگاتا کریستی
- ↑ زندگینامه آگاتا کریستی در انتشارات کاروان
- ↑ (به انگلیسی: ٰThe Man in the Brown Suit). ۱۹۶۲
 |
در ویکیانبار منابعی در رابطه با آگاتا کریستی موجود است. |
