آکواریوم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
تصویری از یک آکواریوم همراه با گیاهان و ماهیهای نواحی گرمسیری.

آکواریوم یا آبزی‌دان[۱] محیطی مصنوعی برای نگهداری آبزیان است. آکواریوم‌ها معمولاً برای ایجاد فضایی زیبا در خانه و یا محل کار خریداری و یا ساخته می‌شوند.

تاریخچه[ویرایش]

نقشی از مقبره "نب_امون" ۱۴۰۰ سال قبل از میلادِ مسیح در مصر.

نگهداری موجوداتِ آبزی در یک محیطِ مصنوعی توسطِ انسان، به هزاران سال پیش بر می‌گردد. سومری‌ها، ماهی‌ها را قبل ا اینکه به مصرفِ غذایی برسانند در حوض چه‌هایی نگهداری می‌کردند. همین کار را مصری‌ها نیز می‌کردند.

تقسیم بندی آکواریوم‌ها[ویرایش]

  1. از نظرِ جنسِ آب (آبِ شور و شیرین)
  2. از نظرِ دما (آبِ سرد و گرم )
  3. از نظرِ سکنه (جمعیتی، بی مهرگان، گوشتخوار،...)

ویژگی‌ها و لوازم[ویرایش]

آکواریوم‌ها در ابعاد گوناگون و در طرح‌های مختلفی ساخته می‌شوند و قمیت آن‌ها بستگی به جنس شیشه آن‌ها، ضخامت شیشه، نوع ماهی‌ها، گیاهان و دیگر اجزای آن دارد.

  • برای رهاکردن ماهی در آکواریوم هیچگاه نباید عجله کرد زیرا آکواریومی که تازه چسب می‌خورد حاوی گازهای ناشی از چسب می‌باشد و قبل از وارد کردن ماهی‌ها به داخل آکواریوم، باید حداقل سه بار آن را آب نمود و شست، و سعی کرد از ماهی‌های ارزان قیمت شروع کرد تا سیکل ازت آب کامل گردد. درغیر این صورت به مرگ ماهی‌ها ختم خواهد شد.

وسائل جانبی[ویرایش]

جرجیا - یکی از بزرگ‌ترین آکواریومهای عمومی - آمریکا.

پمپ هوا که یک وسیله ضروری است تا هوادهی در آب انجام شود و اکسیژن آب تامین شود. پمپ هوا با لرزش خود هوا را به درون لوله‌ای که در ته آن سنگ هوا نصب شده منتقل می‌کند و سنگ هوا هم که در آب قرار دارد اکسیژن را وارد آب می‌کند.

وسیله دیگر «بخاری» است که باید در دمای ۲۸ و یا ۳۰ درجه تنظیم گردد تا ماهی‌ها نمیرند.(البته ماهی‌ها بسته به نوع‌شان در دماهای متفاوتی زندگی می‌کنند مثلا "ماهی اسکار" در دمای بین ۲۲ تا ۲۶ درجه زندگی می‌کند) بخاری‌های آکواریم به دو دسته اتوماتیک و غیر اتوماتیک تقسیم می‌شوند. بخاری اتوماتیک به محض اینکه دمای آب مثلاً ۳۰ درجه شد کار خود را متوقف می‌کند و صبر می‌کند تا دماه آب کمی کاهش یابد تا باز دوباره فعال شود. اما بخاری غیر اتوماتیک اینگونه عمل نمی‌کند و مدام روشن است.

  • قطره ضد کلر وسیلهٔ دیگری است برای از بین بردن کلر درون آب و از ماهی فروشی‌ها می‌توان تهیه کرد.
  • روی شیشه آکواریم قسمت خارجی باید یک دماسنج نواری چسبان نصب شود تا همیشه از دمای دقیق آب اطلاع داشته باشیم.(البته امروزه دماسنج‌های دیجیتال هم به بازار آمده‌اند که دمای دقیق تری از آبِ داخل ِ آکواریوم را نشان می‌دهند و ماننده دماسنج‌های چسبی تحتِ تاثیرِ هوای خارجِ آکواریوم قرار نمی‌گیرند)
  • وسیله دیگری که برای آکواریوم استفاده می‌شود و به زیبایی آن کمک زیادی می‌کند نوعی لامپ مهتابی با نور بنفش، آبی و یا سفید است. این لامپ‌ها نه تنها برای زیبایی مهم هستند بلکه برای رشدِ سالم تر گیاه‌ها و آبزیانِ داخلِ آکواریوم ضروری می‌باشند. به طورِ معمول باید لامپِ آکواریوم حدِآقل ۶ ساعت در روز روشن باشد.
  • نکته‌ای که باید هنگام تهیه آکواریوم به آن توجه شود این است که قبل از اینکه ماهی را بخرید باید آکواریوم را حدودا ۴ روز قبل بخرید و درون آن را آب بریزید و پمپ هوا را هم درون آن بگذارید تا طی این ۴ روز هوادهی انجام شود و هم چنین گازهای محلول در آب مانند کلر از بین بروند. در غیر اینصورت ماهی‌ها خواهند مرد. در ضمن فراموش نشود پس از ۴ روز باید حباب‌های ریزی را که روی شیشه آکواریم تشکیل شده را با وسیله‌ای از بین برد تا ماهی‌ها از بین نروند.
  • هیچگاه نباید آکواریم را با مواد شیمایی مانند مایع ظرفشویی، پودرهای شوینده، صابون، و... شست و فقط با آب و نمک باید شسته شود. البته گاهی برای از بین بردن رسوب‌های ناشی از تبخیر آب می‌توان از تفالهٔ آبلیمو استفاده کرد به گونه‌ای که تفاله‌ها را روی محل رسوب‌های آب قرار داده و پس از چند دقیقه با دستمال پاک کرده و سپس با آب و نمک شست.

راه‌اندازی آکواریوم آب شیرین[ویرایش]

لوازم مورد نیاز

  1. آکواریوم: یا همان تانک
  2. پایه: یا سطحی مقاوم که آکواریوم بر روی آن استقرار یابد
  3. وسایل فیلتراسیون: (فیلترکفی- گپ- تاپ فیلتر- فیلتر سطلی)
  4. بخاری آکواریوم :جهت تنظیم دمای آب
  5. وسایل هوادهی:(پمپ هوا- شلنگ هوا- ترمینال- سنگ هوا)
  6. شن
  7. دماسنج

نحوه راه‌اندازی: پس از تهیه وسایل فوق ابتدا داخل آکواریوم را به خوبی شسته (جهت از بین بردن هر گونه آلودگی احتمالی) آکواریوم را بر روی پایه مورد نظرمستقر نموده (پیشنهاد می‌شود بین آکواریوم و سطح پایه از یونولیت استفاده شود انتخاب قطر یونولیت بستگی به میزان وزن آکواریوم و حجم آب آن دارد که به طور استاندارد از ۱ الی ۳ سانت مورد استفاده قرار می‌گیرد) فیلترهای کفی را بسته به اندازه کف آکواریوم نصب نموده و شن‌های از قبل شسته شده را بر روی فیلتر کفی ریخته تا سطحی صاف را فراهم سازد سپس شلنگ‌های ارتباطی را جهت انتقال هوا به فیلتر کفی و نیز سنگ هوا منتقل نمود. جهت زیباسازی دکور داخلی آکواریوم می‌توان از وسایل تزئینی مانند سنگ، گیاه و……. استفاده نمود، باید در نظر داشت که این وسایل مانعی برای شنا کردن ماهیان در داخل آکواریوم نباشد. پس از اتمام این مرحله از کار می‌توان شروع به آب گیری آکواریوم نمود. توضیح:پس از آب گیری آکواریوم می‌بایست شرایط مناسب آب را فراهم کرد. ۱٫ کلر زدایی آب: جهت کلر زدایی می‌توان از محلول‌های زد کلر مطابق دستور درج شده بر روی محلول استفاده نمائیم (در صورت عدم دسترسی به محلول پس از گذشت ۲۴ ساعت کلر داخل آب از بین رفته و قابل استفاده می‌باشد) ۲٫ تنظیم دمای آب: درجه دمای آب آکواریوم بسته به نوع ماهی‌های آن تنظیم می‌گردد که این دما بسته به تحمل ماهی بین ۲۴-۲۸ درجه متغیر است. نکته: بهتر است برای بالا بردن کیفیت آب و اطمینان خاطر با محلول‌های ضدعفونی آب را ضدعفونی نمود. ۳٫ هوادهی جهت تنظیم اکسیژن داخل آب شلنگ اصلی خارج شده از آکواریوم را به ترمینال پمپ هوا وصل نموده و مقدار هوای مورد نیاز هر یک از وسایل داخل آکواریوم را تنظیم می نمائیم. پس از انجام مراحل فوق می‌توان شروع به جا به جایی ماهی به داخل آکواریوم نمائیم.[نیازمند منبع]

پی‌نوشت[ویرایش]

  1. واژهٔ مصوب فرهنگستان زبان و ادب پارسی، دفتر نخست تا چهارم

منابع[ویرایش]

  • کتابهای پرورش ماهیان زینتی
  • قدیمی، سینا دنیای آبزیان . تهران: انتشارات آموزشی خیام، ۱۳۷۷.

پیوند به بیرون[ویرایش]