یوسف خاص حاجب بلاساغونی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
یوسف خاص حاجب بلاساغونی، نشان داده شده در ۱۰۰۰ قرقیز که پول رسمی قرقیزستان است. سوم قرقیزستان

یوسف خاص حاجب بلاساغونی نویسنده اولین کتاب ترکی-اسلامی است. اثر منظوم او قوتادغوبیلیگ نام دارد که در سال ۴۶۲ه. ق- ۱۰۶۹م در کاشغر و بلاساغون نوشته شده است. همانطور که از نامش پیداست متولد بلاساغون مرکز حکومت قراخانیان بوده است که امروزه در کشور قرقیزستان واقع است. اطلاعات ما درباره او منحصر به خود اثر وی و مقدمه‌های الحاقی سه نسخه خطی موجود است که بعدها به کتاب الحاق شده است. او علاوه بر ترکی، زبان‌های فارسی و عربی و علوم زمان خود را فراگرفت. برخی اورا شاگرد ابن سینا می دانند. کار سرودن قوتادغو بیلیگ را در بلاساغون آغاز کرده و بعد از ۱۸ ماه در کاشغر به پایان رسانده و آن را به تمغاچ بغرا خان ابوعلی حسن بن سلیمان ارسلان قراخانی تقدیم کرده است و در مقابل عنوان و مقام خاص حاجب را که یکی از مقامهای والای دربار بوده است را از وی گرفته است. تصویر خیالی او در اسکناسهای ۱۰۰۰ سومی قرقیزستان چاپ شده است[۱][۲]

تشکیک در شاگردی نزد ابن سینا[ویرایش]

یوسف خاص در سال 410 هجری متولد می شود و این دوران مصادف با دوران گرفتاری و دربدری ابن سیناست. وی در سال 428 در می‌گذرد و بسیار بعید است که یوسف خاص قبل از 18 سالگی محضر ابن سینا را دریافته باشد. شاید وی شاگرد شاگردان ابن سینا باشد و به سان خیام که شاگرد شاگردان ابن سیناست ولی خود را شاگرد ابن سینا می خواند، باعث ایهام در این قضیه شده باشد.

منابع[ویرایش]

  1. کوراوغلو در افسانه و تاریخ، رحیم رئیس نیا، انتشارات نیما، تبریز ۱۳۶۶
  2. http://en.wikipedia.org/wiki/Yusuf_Has_Hajib