گنجور

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
گنجور
Ganjadab.gif
نشانیhttp://ganjoor.net
زبان(ها)فارسی
پایه‌گذارحمیدرضا محمدی
راه‌اندازی۱۳ دسامبر ۲۰۰۷
رده در الکسا۶۹۱۶۳ جهان
۱۰۵۱ ایران
درآمدندارد
وضعیتفعال
مکانآمریکا

تارنمای گنجور یا وب‌گاه گنجور (به انگلیسی: Ganjoor) مجموعه‌ای برخط (آنلاین) از اشعار و سخن‌رانی‌های شاعران پارسی‌گوی است. در این سامانه (سیستم) می‌توان براساس شاعر یا آثار او جست‌وجو کرد. در حال حاضر این وب‌گاه از نرم‌افزار مدیریت محتوای وردپرس استفاده می‌کند. این وب‌گاه همهٔ اشعار و نرم‌افزار خود را به صورت آزاد و رایگان منتشر می‌کند و به صورت غیرانتفاعی و با کمک‌های مردمی اداره می‌شود.[۱] منابع مورد استفاده نیز از منابع آزاد و در دسترس همگان هستند.[۲][۳]

تاریخچه[ویرایش]

این وب‌گاه در ابتدا به عنوان زیرمجموعه‌ای از وب‌گاه طراحش وجود داشت. نام اولیهٔ آن «گنج ادب»[۴] و شامل دیوان کامل حافظ، رباعیات خیام، شاهنامهٔ فردوسی و مثنوی مولوی بود. برای واردکردن اشعار به آن از نرم‌افزار دُرج استفاده می‌شد.[۵] نرم‌افزار درج تحت قانون حمایت از مؤلفان بود و برای همین از آن امکان استفادهٔ آزاد وجود نداشت.[۱] برای حل این مشکل از مجموعهٔ رایگان و متن‌باز «ری‌را» برای هستهٔ اولیهٔ گنجور استفاده شد.[۶] پس از انتقال مجموعه اشعار «ری‌را» به دامنهٔ گنجور، این وب‌گاه شروع به گسترش کرد.

طرز کار[ویرایش]

مجموعهٔ «ری‌را» خود شامل انبوهی از اشعار فارسی بود و این کار را برای تشکیل گنجور آسان کرد. برای گسترش گنجور، مدیران آن از نرم‌افزار اوسی‌آر استفاده کردند.[۷][۸] در این سیستم هر بیت شعر به وسیلهٔ اسکنر اسکن شده و تصویر در وب‌گاه قرار می‌گیرد. سپس عموم فارسی‌زبانان با ورود به وب‌گاه، متنی را که می‌بینند وارد می‌کنند. برای هر بیت شعر، حداقل سه مرحله از این کار انجام می‌شود تا خطا در کار به حداقل برسد.[۹]

امکانات و ویژگی‌ها[ویرایش]

سایت گنجور امکانات زیر را برای کاربرانش فراهم آورده است:

  • جست‌وجو براساس شاعر، شعر و دیوان
  • شنیدن اجرای صوتی هر شعر همگام با دیدن متن. این امکان در رباعیات خیام با صدای داوود ملک زاده و غزلیات سعدی با صدای حمیدرضا محمدی و غزل‌های حافظ با صدای سهیل قاسمی فراهم شده و در بقیه کتاب‌ها نیز قابل تکمیل است.
  • امکان جست‌وجوی کلمات مشکل از طریق لغتنامهٔ دهخدا به صورت برخط[۱۰]
  • امکان رؤیت یک بیت تصادفی
  • امکان ایجاد حاشیه در کنار اشعار
  • قراردادن کدهای شعرها در وب‌گاه‌ها با تذهیب[۱۱]
گنجور رومیزی
Ganjadab.gif
Ganjoor2-2.jpg
گنجور رومیزی در حال اجرا روی ویندوز ۷
نویسنده (های) اصلیحمیدرضا محمدی
انتشار ابتدایی۱٫۰
انتشار پایدار۲٫۲ / ۱۰ دی ۱۳۸۹
نوشته‌شده بهسی‌شارپ دات نت
سیستم‌عاملویندوز
سکوویندوز
حجمحدود ۲۲ مگابایت
موجود بهفارسی
گونهکتابخانه
پروانهجی‌پی‌ال/ گنو

نرم‌افزار گنجور رومیزی[ویرایش]

این نرم‌افزار که با مجوز جی‌پی‌ال منتشر می‌شود، امکان مشاهدهٔ آثار ۵۹ شاعر پارسی‌گوی را به صورت رایگان و برون‌خط (آفلاین) پدید می‌آورد. در نوشتن این نرم‌افزار از سی‌شارپ و قابلیت‌های دات. نت نسخه ۳ استفاده شده‌است. پایگاه داده برای ذخیرهٔ اشعار اس‌کیواِل‌لایت است. متن‌باز بودن این نرم‌افزار، امکان طراحی نرم‌افزارهای مشابه را فراهم کرده‌است. این نرم‌افزار در حال حاضر فقط روی ویندوز کار می‌کند. برای لینوکس و مک‌اواس می‌توان از نرم‌افزار ساغر استفاده کرد.[۱۲]

جوایز و تقدیرها[ویرایش]

سایت گنجور در اولین «جشنواره تارنماهای ایران‌شناسی» که در بنیاد ایران‌شناسی برگزار شد، به عنوان برگزیدهٔ جایگاه دوم در بخش حقیقی شناخته شد.[۱۳]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «دربارهٔ گنجور». گنجور. دریافت‌شده در ۷ ژانویهٔ ۲۰۱۱.
  2. «منابع - گنجور». گنجور. دریافت‌شده در ۷ ژانویه ۲۰۱۱.
  3. «گنجور:: گنجور». جام‌جم آنلاین. ۹ خرداد ۱۳۸۹. دریافت‌شده در ۷ ژانویهٔ ۲۰۱۱.
  4. «گنج ادب». گریز. ۲۴ مرداد ۱۳۸۵. دریافت‌شده در ۷ ژانویهٔ ۲۰۱۱.
  5. «چطور شد که شد؟». گریز. ۲۰ بهمن ۱۳۸۵. دریافت‌شده در ۷ ژانویهٔ ۲۰۱۱.
  6. «ری‌را — کتاب‌خانهٔ آزادِ فارسی». دریافت‌شده در ۷ ژانویهٔ ۲۰۱۱.
  7. «سیستم بازبینی چشمی خروجی‌های او. سی. آر». تازه‌های گنجور. ۱۷ خرداد ۱۳۸۹. دریافت‌شده در ۷ ژانویهٔ ۲۰۱۱.
  8. «سیستم بازبینی چشمی خروجی‌های OCR در گنجور». وبنا. دریافت‌شده در ۷ ژانویهٔ ۲۰۱۱.
  9. «گنجور: بازبینی خروجی‌های او. سی. آر». وبنا. دریافت‌شده در ۷ ژانویهٔ ۲۰۱۱.
  10. «جستجوی سریع لغات در لغت‌نامهٔ دهخدا». تازه‌های گنجور. ۲۱ اسفند ۱۳۸۶. دریافت‌شده در ۷ ژانویهٔ ۲۰۱۱.
  11. «گنجور: کدهای گنجور». دریافت‌شده در ۷ ژانویهٔ ۲۰۱۱.
  12. «ساغر نرم‌افزار متن‌باز برای دیدن اشعار گنجور». دریافت‌شده در ۷ ژانویهٔ ۲۰۱۱.
  13. «برگزیدگان اولین جشنواره تارنماهای ایران‌شناسی تقدیر شدند». ایسنا. ۲۰۱۹-۰۲-۲۵. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۳-۲۳.