گاو شیری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
عکس یک گاو شیری

گاو شیری، ماده گاوی که بخاطر شیردهی زیاد جهت تولید فراورده‌های لبنی پرورش می‌دهند، در مقابل بعضی گاوها، گاو گوشتی هستند.

نگهداری از گاوها در دوحالت رواج دارد، یک روش نگهداری گاوها برای تهیه شیر و روش دیگر نگهداری گاو برای تأمین گوشت قرمز است.

انواع نژاد[ویرایش]

نژادهای شیری شامل: ایرشایر، جرزی، گرنزی، براون سوئیس، کری، هلشتاین-فریزن، فریزن هلندی، فریژن انگلیسی و فریزن سفید و قرمز.

نژاد ۹۸درصد گاوهای ایران، هلشتاین-فریزن می‌باشد.

تولید مثل[ویرایش]

گاو حیوانی است بدون تغییرات فصلی تولید مثلی، یعنی در کل سال قادر به انجام زاد و ولد است. طول حاملگی این حیوان نه ماه و نیم بوده و غالباً تک‌قلوزا است، اگر چه دوقلوزایی و چندقلوزایی نیز گاه دیده می‌شود. احتمال دوقلوزایی در گاو یک تا دو درصد است.

گوساله ماده پس از رسیدن به سن بلوغ جنسی که از ده ماهگی به بعد است به‌طور میانگین هر ۲۱ روز یکبار فحل می‌آید و آماده پذیرش دام نر می‌شود.

اولین تلقیح مصنوعی در این گاوها بعد از یک سالگی اتفاق می‌افتد. دوران حاملگی ۹ ماه طول می‌کشد و گاو شیرده در حدود دو سالگی اولین فرزند خود را به دنیا می‌آورد.

معروفترین روش تلقیح مصنوعی گاو شیری به روش گردن رحمی (Cervical insemination) می باشد . از مهمترین مزایای تلقیح مصنوعی می توان به کاهش بیماری ها ، عدم نیاز به نگهداری گوساله نر و کاهش هزینه ، و انتخاب نژاد های مختلف جهت تلقیح اشاره کرد.[۱]

شیر دهی[ویرایش]

معمولاً گاوهای شیرده را در مزارع و گاوداری‌های خاصی نگهداری می‌کنند که مخصوص تولید شیر است. اکثر گاوها روزانه دوبار دوشیده می‌شوند که ممکن است شیر دوشیده شده در همان‌جا فرآوری شده و تبدیل به محصولات لبنی شود یا برای فراوری به کارخانجات مخصوص اینکار فرستاده شود. برای اینکه گاوهای شیرده بتوانند به شیردهی خود ادامه دهند باید سالانه یک گوساله به دنیا بیاورند. اگر گوساله به دنیا آمده نر باشد معمولاً در سن جوانی ذبح می‌شود تا از آن گوشت تولید گردد. گاوهای شیرده تا سه هفته قبل از زایمان به تولید شیر ادامه می‌دهند. در طول نیم قرن اخیر تولید شیر به شدت افزایش یافته‌است تا بتوان پاسخگوی نیاز جامعه به محصولات لبنی بود. گاوهای هلشتاین در بریتانیا به‌طور متوسط روزانه ۲۲ لیتر شیر می‌دهند.

منابع[ویرایش]

  1. مهندس مهدی بنی حسن. «تلقیح مصنوعی گاو شیری».