کیم پیک
کیم پیک Kim Peek | |
|---|---|
 پیک در سال ۲۰۰۷ | |
| زادهٔ | ۱۱ نوامبر ۱۹۵۱ |
| درگذشت | ۱۹ دسامبر ۲۰۰۹ (۵۸ سال) |
| ملیت | آمریکایی |
| شناختهشده برای | سندرم ساوان |
| آثار برجسته | داشتن حافظه تصویری، الهامبخش شخصیت فیلم مردبارانی |
کیم پیک (انگلیسی: Kim Peek؛ زاده ۱۱ نوامبر ۱۹۵۱ – درگذشته ۱۹ دسامبر ۲۰۰۹) یک فرد آمریکایی مبتلا به سندرم ساوان بود که به عنوان یک «مگاساوانت» شناخته میشود. او حافظهای استثنایی و هوشی فوقالعاده در زمینههای متعدد داشت، اما با مشکلات اجتماعی و جسمی ناشی از ناهنجاریهای مغزی مادرزادی روبرو بود.
پیک الهامبخش شخصیت ریموند بابت در فیلم مرد بارانی (۱۹۸۸) شد که نقش آن را داستین هافمن ایفا کرد و فیلم برنده جایزه اسکار شد. با وجود تشخیص اولیه اوتیسم، مطالعات بعدی نشان داد که احتمالاً به سندرم FG (یک اختلال ژنتیکی نادر مرتبط با کروموزوم X) مبتلا بوده است.[۱]
زندگی اولیه
[ویرایش]لارنس کیم پیک در ۱۱ نوامبر ۱۹۵۱ (یکشنبه، طبق محاسبات تقویمی خودش) در سالت لیک سیتی، یوتا، ایالات متحده به دنیا آمد. والدین او فرانسیس «فران» پیک و ژان بوچی بودند. از بدو تولد، پیک با ماکروسفالی (سر بزرگ غیرطبیعی)، آسیب به مخچه و آژنزیس کورپوس کالوسوم (عدم وجود دسته اعصابی که نیمکرههای مغز را به هم متصل میکند) تشخیص داده شد؛ در مورد او، اتصالات ثانویه مانند کمیسیونسور قدامی نیز وجود نداشت. پزشکان به والدین او گفتند که هرگز قادر به راه رفتن یا صحبت کردن نخواهد بود.[۲]
پیک تا سن چهار سالگی قادر به راه رفتن نبود و حتی پس از آن، راه رفتن جانبی (از پهلو) داشت. او از ۱۶ تا ۲۰ ماهگی قادر به حفظ اطلاعات بود و کتابها را پس از شنیدن یک بار حفظ میکرد و آنها را وارونه روی قفسه قرار میداد تا نشان دهد تمام شدهاند – عادتی که تا آخر عمر ادامه یافت. تا سن ۱۸ ماهگی، کتابها را حفظ میکرد و در سن دو سالگی خواندن و حفظ کردن را آغاز کرد.[۳]
آموزش
[ویرایش]پیک در سن ۷ سالگی به مدرسه رفت، اما به دلیل اخلال در کلاس، در روز اول اخراج شد (در آن زمان قوانین آموزش ویژه وجود نداشت). پس از آن، آموزش خصوصی دریافت کرد و تا سن ۱۴ سالگی برنامه درسی دبیرستان را به پایان رساند، اما سیستم آموزشی محلی این دستاورد را به رسمیت نشناخت. والدینش، به ویژه پدرش فران، نقش کلیدی در آموزش او داشتند و او را تشویق به کاوش در کتابها کردند. پیک زمان زیادی را در کتابخانه عمومی سالت لیک سیتی میگذراند و کاتالوگ کامل کتابهای آن را حفظ کرده بود.[۴]
در بزرگسالی، پیک در مرکز کلمبوس کار میکرد و حقوق هفتگی ۴۰ دلار برای تکمیل فیشهای حقوق ۸۶ کارمند ناحیه را دریافت میکرد. او هرگز آموزش رسمی دانشگاهی ندید، اما دانش خودآموزش در ۱۵ حوزه موضوعی (از جمله تاریخ، جغرافیا، موسیقی و ورزش) معادل مدرک دکتری بود.[۵]
تواناییها
[ویرایش]پیک به عنوان یک مگاساوانت، حافظهای استثنایی داشت و میتوانست یک کتاب متوسط را در حدود یک ساعت بخواند و ۹۸٪ آن را حفظ کند؛ تخمین زده میشود که تا پایان عمر، ۱۲٬۰۰۰ کتاب را حفظ کرده باشد. او هر دو صفحه کتاب را همزمان میخواند – صفحه چپ با چشم چپ و صفحه راست با چشم راست – حتی اگر کتاب وارونه یا کج بود. پیک حداقل در ۱۵ حوزه موضوعی متخصص بود، از جمله تاریخ، ادبیات، جغرافیا، تلفنهای آمریکا، ورزش، موسیقی و تقویم.[۶]
او محاسبات تقویمی فوقالعادهای داشت و میتوانست روز هفته هر تاریخی را تا ۲۰۰۰ سال پیش یا آینده بگوید، همراه با رویدادهای مهم آن روز از روزنامهها. پیک میتوانست کد پستی هر شهر آمریکا را بگوید، مسیرهای بهینه را محاسبه کند و ترکیبات موسیقی کلاسیک را نت به نت حفظ کند. با وجود آیکیو ۸۷ (زیر متوسط)، زیرتستهای عملکردی او در سطح برتر بود، اما زیرتستهای کلامی ضعیف عمل میکرد.[۷]
پیک از معاشرت با غریبهها لذت میبرد و با گفتن روز تولدشان و اخبار آن روز، آنها را شگفتزده میکرد. در سالهای آخر عمر، نواختن پیانو را آموخت و جوک گفتن را یاد گرفت، که نشاندهنده رشد بود.[۸]
اقتباس
[ویرایش]در سال ۱۹۸۴، پیک با فیلمنامهنویس بری مارو در یک کنفرانس انجمن شهروندان عقبمانده در تگزاس ملاقات کرد. مارو چنان تحت تأثیر تواناییهای او قرار گرفت که فیلمنامه مرد بارانی را نوشت، که شخصیت ریموند بابت (با بازی داستین هافمن) بر اساس پیک بود. هافمن با پیک ملاقات کرد تا نقش را دقیقتر ایفا کند. فیلم در ۱۹۸۸ منتشر شد و چهار اسکار برد، از جمله بهترین فیلم و بهترین بازیگر مرد.[۹]
پس از فیلم، پیک مشهور شد و با پدرش تورهای آموزشی برگزار کرد، به مدارس و کنفرانسها رفت و بیش از ۶۰ میلیون نفر (نیمی دانشآموز) را تحت تأثیر قرار داد. مارو اسکار خود را به طور دائمی به سالت لیک سیتی قرض داد و جوایز پیک را برای هنرمندانی که نگرش جامعه به معلولان را تغییر میدهند، تأسیس کرد.[۱۰]
مرگ
[ویرایش]پیک در ۱۹ دسامبر ۲۰۰۹، در سن ۵۸ سالگی، بر اثر حمله قلبی در خانهاش در موری، یوتا، درگذشت. پدرش، فران، مراقب اصلی او بود. مرگ او موجی از قدردانی از والدین کودکان معلول ایجاد کرد و دکتر دارولد ترفرت، متخصص ساوانتها، او را «قله اورست حافظه» نامید.[۱۱]
میراث
[ویرایش]میراث پیک شامل افزایش آگاهی از سندرم ساوانت و الهامبخشی به تحقیقات مغزی است. در سال ۲۰۰۴، دانشمندان ناسا با اسکن CT و MRI مغز او را بررسی کردند تا ساختار سهبعدی آن را بسازند و با اسکنهای ۱۹۸۸ مقایسه کنند، که اولین گامهای غیرتهاجمی برای مطالعه تواناییهای ساوانت بود. مطالعه ۲۰۰۸ تأیید کرد که او احتمالاً سندرم FG داشته است.[۱۲]
پیک نمادی از پتانسیل انسانی شد و پدرش، فران، الگویی برای والدین معلولان است. کتابهایی مانند «رین من واقعی: کیم پیک» (۱۹۹۶) توسط پدرش نوشته شد و مستندهایی مانند «رین من واقعی» (۲۰۰۶) زندگی او را پوشش دادند.[۱۳]
منابع
[ویرایش]- ↑ Darold A. Treffert and Daniel D. Christensen (December 1, 2005). "Inside the Mind of a Savant". Scientific American. Retrieved October 1, 2025.
- ↑ "Get to know the real Rain Man: Kim Peek". Aruma. February 22, 2022. Retrieved October 1, 2025.
- ↑ Darold A. Treffert and Daniel D. Christensen (December 1, 2005). "Inside the Mind of a Savant". Scientific American. Retrieved October 1, 2025.
- ↑ "Kim Peek Biography – Facts, Childhood, Achievements of Motivational Speaker". The Famous People. Retrieved October 1, 2025.
- ↑ "Kim Peek - Welcome to Stuff4Educators". Stuff4Educators. April 24, 2022. Retrieved October 1, 2025.
- ↑ "5 Mind-Blowing Things Kim Peek Could Do That You Can't". Applied Behavior Analysis Programs. May 26, 2022. Retrieved October 1, 2025.
- ↑ Darold A. Treffert and Daniel D. Christensen (December 1, 2005). "Inside the Mind of a Savant". Scientific American. Retrieved October 1, 2025.
- ↑ "He memorized 12,000 books but couldn't button his shirt. What can we learn from the life of Kim Peek?". Deseret News. January 18, 2022. Retrieved October 1, 2025.
- ↑ Bruce Weber (December 27, 2009). "Kim Peek, Inspiration for 'Rain Man,' Dies at 58". The New York Times. Retrieved October 1, 2025.
- ↑ "Man Who Inspired 'Rain Man' Dies At 58". NPR. December 22, 2009. Retrieved October 1, 2025.
- ↑ "Mega-savant Kim Peek dies". Deseret News. December 22, 2009. Retrieved October 1, 2025.
- ↑ "Savant in the Limelight, 1988–2009". The Scientist. May 1, 2020. Retrieved October 1, 2025.
- ↑ "The Story Of Kim Peek, The 'Megasavant' Whose Astonishing Abilities Inspired 'Rain Man'". All That's Interesting. April 3, 2025. Retrieved October 1, 2025.
مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Kim Peek». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۱۱ سپتامبر ۲۰۱۰.