سنگ‌نوشته مهرنرسه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از کتیبه مهرنرسه)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
سنگ‌نوشتهٔ مهرنرسه
Mehrnarseh 4.jpg
نامسنگ‌نوشتهٔ مهرنرسه
کشور ایران
استاناستان فارس
شهرستانشهرستان فیروزآباد
بخشمرکزی
اطلاعات اثر
کاربریسنگ‌نوشتهٔ یادبود
دیرینگینیمهٔ اول سدهٔ پنجم میلادی
دورهٔ ساخت اثردوره ساسانیان
بانی اثرمهرنرسه
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت۱۹۳۱۷[۱]
تاریخ ثبت ملی۱ مرداد ۱۳۸۶

سنگ‌نوشتهٔ مهرنرسه سنگ‌نوشته‌ای بر دامنهٔ کوه جنوبی گذرگاه تنگاب،[۲] در مسیر جادهٔ باستانی شهر گور است که به فرمان مهرنرسه وزیر ساسانی و به یادبود احداث پلی در این محل نگاشته شده‌است.[۳] کتیبه مهرنرسه در فهرست آثار ملی ایران قرار دارد.

ویژگی‌ها[ویرایش]

سنگ‌نوشته بر سطحی به ابعاد ۸۰ در ۵۰ سانتیمتر و در هفت سطر درشت پهلوی نوشته شده[۴] و در آن آثار فرسایش به ویژه در سطرهای اول، ششم و هفتم دیده می‌شود.[۵] هم کتیبه و هم بقایای پل مربوط به آن نزدیک نقش‌برجسته تاج‌ستانی اردشیر بابکان قرار دارند.

کشف و خوانش[ویرایش]

نخستین بار ارنست هرتسفلد در گزارش سال ۱۹۲۴ خود به انجمن خاورشناسی آلمان از وجود این کتیبه خبر داد[۶] ، اگر چه ندانسته آن را متعلق به ابرسام وزیر اردشیر بابکان دانست. در سال ۱۹۴۷ رومن گیرشمن نسخه‌ای از کتیبه و برگردان فرانسوی آن را ارائه داد. او نیز مانند هرتسفلد معتقد بود که کتیبه به سفارش ابرسام نوشته شده‌است .[۵]

والتر هنینگ زبان‌شناس که در درستی خوانش هرتسفلد و گیرشمن تردید داشت، ضمن سفری به ایران در سال ۱۹۵۰ فرصت یافت تا کتیبه را از نزدیک ببیند و یک قالب لاتکس از آن بگیرد. با بررسی دقیق قالب، سرانجام هنینگ توانست نام واقعی صاحب کتیبه – مهر نرسه – را در میانه سطر اول و انتهای سطر چهارم بازشناسد.

متن[ویرایش]

نویسه‌گردانی
ZNE pwhly mtrnrshy ZY RBA
prmt’l rwb’n ZY NPŠE r’dy
MN SBW ZY NPŠH plm’t bstny
MNW PWN ZNE r’sy YATWN mtrnrshy
APš prcndyn ’plyny ’yw ABYDWN
AYKš ZNE wtly KON bsty APš
AD yzd’n hdyb’l mwsty W KDBA BYN LAYTY
آوانویسی
ēn puhl Mirhnarseh ī wuzurg
framadār rūwān ī xwēš rāy
az xīr ī xwēš framād bastan
kē pad ēn rāh āmad Mihrnarseh
u-š frazandān āfrīn ēw kunēd
u-š ēn widār nūn bast u-š
tā yazdān ayār must ud drō andar nest
ترجمه
این پل به دستور مهرنرسه،
وزرگ فرمذار، برای شادی روان خویش
و با هزینهٔ خویش ساخته شد.
هر که به این راه بیاید، مهرنرسه
و فرزندانش را دعا کند
زیرا که او این گذرگاه را در این‌جا بنا نهاد.
با کمک و لطف خداوند، نادرستی و فریب در آن‌جا نخواهد بود

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • تفضلی، احمد، و به کوشش آموزگار، ژاله. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. تهران: انتشارات سخن، ۱۳۷۶ شابک ‎۹۶۴-۵۹۸۳-۱۴-۲

پیوند به بیرون[ویرایش]