چندریختی طولی قطعات بریده شده

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

در زیست‌شناسی مولکولی، چندریختی طولی قطعات بریده شده (به انگلیسی: RFLP) روشی است که از اندازه‌گیری تنوع در توالی دی‌ان‌ای همولوگ، معروف به پلی مورفیسم، استفاده می‌کند تا تنوع افراد، جمعیت‌ها یا گونه‌ها را تشخیص دهد یا مکانهای ژن را در یک توالی مشخص کند. این اصطلاح باید به خود پلی مورفیسم اطلاق شود، چنانچه از طریق تفاوت مکان‌های شناسایی شدهٔ (detected) قطعات (site) بریده شده با آنزیم محدود کننده، یا روش‌های آزمایشگاهی مرتبط چنین تفاوتهایی را می‌توان نشان داد. در آنالیز RFLP، یک نمونه DNA به یک یا چند قطعه توسط آنزیم‌های محدود بریده می‌شود، و قطعات بریده شده توسط ژل الکتروفورز با توجه به اندازه آنها جدا می‌شود.

اگرچه اکنون RFLP به دلیل وجود فناوریهای توالی یابی DNA ارزان قیمت، منسوخ شده‌است، تجزیه و تحلیل RFLP اولین تکنیک profiling DNA است که به اندازه کافی برای دیدن کاربردهای گستده تر ارزان قیمت بود. تجزیه و تحلیل RFLP یک ابزار مهم در نگاشت ژنوم (genome mapping)، مکان‌یابی ژن‌ها برای اختلالات ژنتیکی، تعیین خطر ابتلا به بیماری و آزمایش اطمینان پدر بودن، بود.

تجزیه و تحلیل RFLP

تکنیک اصلی برای تشخیص RFLPها شامل تکه‌تکه کردن یک نمونه از DNA با استفاده از آنزیم محدود کننده است، که می‌تواند به صورت انتخابی یک مولکول DNA را از هرکجا که یک توالی کوتاه و خاص وجود دارد طی یک فرایند که به عنوان هضم شناخته می‌شود، شکاف دهد. قطعات DNA تولید شده توسط هضم را از طریق فرایندی که به عنوان الکتروفورز ژل آگارز شناخته می‌شود از هم جدا کرده و از طریق روش ساترن بلات به غشایی منتقل می‌شوند. غشاء با هیبریداسیون با یک پروب DNA برچسب زده می‌شود، و سپس طول قطعاتی که مکمل پروب هستند را تعیین می‌کنند. گفته می‌شود RFLP زمانی رخ می‌دهد که طول یک قطعه شناسایی شده بین افراد متفاوت باشد و این نشانگر چندریختی(polymorphism) توالی همسان است. هر قطعه با طول متفاوت یک آلل در نظر گرفته می‌شود، چه واقعاً حاوی یک منطقه کد کننده باشد یا نباشد، که می‌تواند در آنالیز ژنتیکی بعدی استفاده شود.

شماتیک برای RFLP با از بین رفتن سایت برش آنزیمی (مانند تغییر گلوتامین به والین در کم خونی داسی شکل)[۱]
تجزیه و تحلیل وراثت قطعات آللی RFLP[۲]
شماتیک برای RFLP برای تنوع طول VNTR

مثال‌ها

برنامه

تجزیه و تحلیل تغییرات RFLP در ژنوم قبلاً ابزاری حیاتی در نقشه‌برداری ژنوم و آنالیز بیماری ژنتیکی بود. اگر محققان در تلاش بودند تا ابتدا موقعیت کروموزومی ژن بیماری خاص را تعیین کنند، آنها بابد DNA اعضای یک خانواده مبتلا به این بیماری را تجزیه و تحلیل می‌کردند و به دنبال آلل‌های RFLP می‌گشتند تا الگوی مشابهی از وراثت را مانند بیماری نشان می‌دهند (مراجعه کنید. ارتباط ژنتیکی). هنگامی که ژن یک بیماری مکان‌یابی شد، از آن به بعد با تجزیه و تحلیل RFLP در خانواده‌های دیگر می‌تواند نشان داد چه کسی در معرض خطر این بیماری است، یا چه کسی احتمالاً ناقل ژن‌های جهش یافته‌است. آزمایش RFLP در شناسایی و تمایز موجودات از طریق تجزیه و تحلیل الگوهای منحصر به فرد در ژنوم استفاده می‌شود. همچنین در شناسایی میزان نوترکیبی در محل‌های بین قطغات محدود شونده استفاده کرد.

جایگزین، گزینه‌ها

جستارهای وابسته

منابع

  1. «Mastering Biology». www.pearsonmylabandmastering.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۰۵.
  2. «Restriction Fragment Length Polymorphism (RFLP)». www.ncbi.nlm.nih.gov. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۰۵.