چتل‌هویوک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از چاتال‌هویوک)
پرش به: ناوبری، جستجو
چاتال‌هویوک
Çatalhöyük
Çatalhöyük with surroundings..jpg
چاتال‌هویوک هنگام نخستین کاوش
چتل‌هویوک در ترکیه قرار گرفته‌است
چتل‌هویوک
محلی در ترکیه
موقعیت کوچوک‌کوی، استان قونیه، ترکیه
منطقه آناتولی
مختصات ۳۷°۴۰′۳″ شمالی ۳۲°۴۹′۴۲″ شرقی / ۳۷.۶۶۷۵۰°شمالی ۳۲.۸۲۸۳۳°شرقی / 37.66750; 32.82833مختصات: ۳۷°۴۰′۳″ شمالی ۳۲°۴۹′۴۲″ شرقی / ۳۷.۶۶۷۵۰°شمالی ۳۲.۸۲۸۳۳°شرقی / 37.66750; 32.82833
نوع مسکونی
تاریخ
تأسیس شده تقریباً ۷۵۰۰ پ. م
رها شده تقریباً ۵۷۰۰ پ. م
ادوار دوران نوسنگی تا مس‌سنگی
اطلاعات بیشتر
باستان‌شناسان Gold
مالکیت نه نفر
نام رسمی: Neolithic Site of Çatalhöyük
نوع: فرهنگی
معیار: iii, iv
رسمیت: ۲۰۱۲ (۳۶مین نشست)
شماره مرجع: 1405
State Party: ترکیه
منطقه: اروپا و شمال آمریکا

چاتال‌هویوک (به ترکی استانبولی: Çatalhöyük) از آثار مهم دوره نوسنگی در دشت قونیه آناتولی (ترکیه) است که تاریخ آن به ۶۵۰۰ تا ۵۷۰۰ پ. م برمی‌گردد و آن را می‌توان از نخستین تلاش‌های بشر برای پی‌ریزی زندگی شهری دانست. چتل‌هویک بزرگترین و پیچیده‌ترین مناطق باستانی بازمانده از دوران نوسنگی است که تا کنون توسط باستان‌شناسان کشف و حفاری شده.[۱]

شهر چاتال‌هویوک که حدود ده هزار نفر جمعیت داشته تجارت ابسیدین در منطقه را کنترل می‌کرده است.[۱] در آن زمان، ابسیدین یا شیشه آتشفشانی بهترین ماده برای ساخت ابزارهای نوک‌تیز بود و ازین رو تجارت آن موجب ایجاد صنعتی پرسود گشت که این خود باعث ثروتمند شدن شهر چاتال‌هویوک گشت.[۱]

چاتال‌هویوک، برخلاف دیگر شهرهای نوسنگی مانند اریحا، حصار شهری و برخلاف شهرهایی مانند خیروکیتیا هیچ کوچه و خیابانی ندارد.[۱] مهم‌ترین ویژگی چاتال‌هویوک این است که خانه‌ها به همدیگر چسبیده‌اند و تنها راه ورود به آن‌ها از طریق پشت بام است. این ویژگی باعث می‌شود که استحکام آن‌ها از خانه‌های تک ایستاده بیشتر شود و هم‌چنین دفاع از شهر آسان شود. به طوری که اگر دشمن می‌توانست دیوار بیرونی شهر را بشکند به جای این‌که وارد شهر شود، داخل اتاق دیگری می‌شد که مدافعانش روی پشت بام آن قرار داشتند و این امر برای آن‌ها خطرآفرین بود.[۲] [۳]

نقاشی‌ای که بر روی یکی از معابد چاتال‌هویوک به دست آمده است نشان می‌دهد که این شهر بر اساس نقشهٔ قبلی ساخته شده‌است. اندازهٔ خانه‌های چاتال‌هویوک مختلف است ولی نقشهٔ یکسانی دارند. جنس دیوارهایش از خشت خام است و دیوارها و کف اتاق‌ها را رنگ‌آمیزی می‌کردند. نقشهٔ ساختمان‌های معابد با نقشهٔ خانه‌ها یکسان است، ولی دیوارها با نقاشی‌هایی مذهبی مربوط به الهه مادر تزئین شده‌اند.[۱]

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ کوستوف، صفحهٔ ۵۰
  2. (Leick 1988، ۴۴)
  3. (Leick 1988، ۱۹۷)
  • زارعی، محمدابراهیم. آشنایی با معماری جهان. تهران: نشر فن‌آورن، ۱۳۸۹. ۸، ۹ و ۱۰. شابک ‎۹۶۴-۹۷۹۲-۰۶-۵. 
  • Leick, Gwendolyn (1988). A dictionary of ancient Near Eastern architecture. London New York: Routledge. ISBN 0-415-00240-0. 

پیوند به بیرون[ویرایش]