والنشتاین
والنشتاین | |
|---|---|
 Portrait of Wallenstein by آنتونی فان دیک، ۱۶۲۹ | |
| زاده | ۲۴ سپتامبر ۱۵۸۳ هرمانیتسه |
| درگذشته | ۲۵ فوریهٔ ۱۶۳۴ (۵۰ سال) خپ |
| مدفن | منیخووو هرادیشتی، (زبان آلمانی: Münchengrätz) |
| وفاداری |  امپراتوری مقدس روم |
| سالهای خدمت | ۱۶۰۴–۱۶۳۴ |
| درجه | جنرالیسیمو |
| جنگها و عملیاتها | جنگ سیساله |
| نشانها | نشان پشم زرین |
والنشتاین (چکی: Albrecht Václav Eusebius z Valdštejna; ۲۴ سپتامبر ۱۵۸۳ – ۲۵ فوریهٔ ۱۶۳۴) فرد نظامی اهل بوهم و دربار امپراتوری مقدس روم بود که طی جنگ سی ساله فرماندهی کل نیروهای امپراتوری در عهد فردیناند دوم، امپراتور مقدس روم که حدود ۳۰ هزار تا ۱۰۰ هزار نفر را برعهده داشت. وی همچنین فرمانده کل قوا امپراتوری هابسبورگ در جنگ سی ساله بود. وی زاده خانوادهای فقیر (پروتستان) در ناحیه هرمانیتسه (ناحیه ناخود) است که در جوانی به دانشگاه نظامی راه یافت و علوم و فنون نظامی را در آنجا فراگرفت.
صعود به قدرت و نبوغ لجستیکی
[ویرایش]والنشتاین در خانوادهای از اشراف فقیر بوهم متولد شد اما با ازدواجهای مصلحتی و وفاداری به هابسبورگها در جریان شورش بوهم[۱]، ثروت عظیمی به دست آورد. او با ارائه طرحی نوآورانه به فردیناند دوم، ارتش بزرگی را با هزینه شخصی خود تجهیز کرد، مشروط بر اینکه حق غارت و دریافت مالیات از سرزمینهای اشغالی را داشته باشد[۲]. این سیستم «جنگ نانخور جنگ است» به او اجازه داد تا ارتشی عظیم و حرفهای ایجاد کند که لرزه بر اندام دشمنان پروتستان میانداخت. او با پیروزی در نبرد پل دساو[۳] در سال ۱۶۲۶، جایگاه خود را به عنوان برترین سردار امپراتوری تثبیت کرد و لقب دوک فریدلند را دریافت نمود[۴].
فرماندهی کل و تضاد با لیگ کاتولیک
[ویرایش]قدرت روزافزون والنشتاین و ارتش شخصی او باعث نگرانی شدید شاهزادگان آلمانی، به ویژه ماکسیمیلیان اول، رهبر لیگ کاتولیک، شد. آنها والنشتاین را متهم میکردند که به دنبال تبدیل امپراتوری به یک حکومت مطلقه تحت فرمان خود است[۵]. تحت فشار شدید رقبای داخلی در رژیم ریگنسبورگ[۶] در سال ۱۶۳۰، امپراتور مجبور شد والنشتاین را از کار برکنار کند. با این حال، پیشرویهای برقآسای گوستاو آدولف[۷] سوئدی و شکستهای پیاپی کاتولیکها، فردیناند را ناگزیر ساخت تا بار دیگر با التماس و اعطای اختیاراتی بیسابقه، والنشتاین را به فرماندهی کل قوا بازگرداند تا از فروپاشی امپراتوری جلوگیری کند[۸].
نبرد لوتزن و دیپلماسی پنهان
[ویرایش]در نبرد لوتسن[۹] در سال ۱۶۳۲، والنشتاین در برابر پادشاه سوئد صفآرایی کرد. هرچند این نبرد با عقبنشینی تاکتیکی والنشتاین همراه بود، اما کشته شدن گوستاو آدولف در میدان جنگ، تهدید بزرگ سوئد را موقتاً خنثی کرد[۱۰]. پس از این نبرد، والنشتاین به جای ادامه جنگ، وارد مذاکرات پنهانی با دشمنان پروتستان (زاکسن، سوئد و فرانسه) شد. هدف او از این دیپلماسی، دستیابی به یک صلح سراسری در آلمان و تثبیت حاکمیت خود بر بوهم بود. این اقدامات خودسرانه و امتناع او از حمله به دشمنان در زمانی که امپراتور دستور میداد، به شایعات خیانت دامن زد و دادگاه وین را به این نتیجه رساند که والنشتاین به دنبال سرنگونی هابسبورگهاست[۱۱].
سقوط و ترور در خب
[ویرایش]در اوایل سال ۱۶۳۴، فردیناند دوم مخفیانه حکمی مبنی بر برکناری و بازداشت والنشتاین به اتهام خیانت صادر کرد. والنشتاین که از توطئه آگاه شده بود، با گروهی از وفادارانش به قلعه خب (به آلمانی: Eger) پناه برد تا شاید بتواند به سوئدیها ملحق شود[۱۲]. در شب ۲۵ فوریه ۱۶۳۴، گروهی از افسران مزدور به رهبری والتر باتلر و جیمز دورو، به قلعه یورش بردند. والنشتاین که در اتاق خواب خود بود، توسط نیزه دورو به قتل رسید. با مرگ او، امپراتوری یکی از درخشانترین اما خطرناکترین ذهنهای نظامی خود را از دست داد. اموال وسیع او مصادره و میان سردارانی که به او خیانت کرده بودند تقسیم شد، که این امر لکه ننگی بر دامن عدالت امپراتوری در آن دوران باقی گذاشت[۱۳].
جستارهای وابسته
[ویرایش]منابع
[ویرایش]- ↑ (به آلمانی: Böhmischer Ständeaufstand)
- ↑ Parker, Geoffrey (1997). The Thirty Years' War. Routledge. p. 71. ISBN 978-0415128834.
- ↑ (به آلمانی: Schlacht bei Dessau)
- ↑ Wilson, Peter H. (2009). The Thirty Years War: Europe's Tragedy. Harvard University Press. p. 398. ISBN 978-0674036345.
- ↑ Asch, Ronald G. (1997). The Thirty Years War: The Holy Roman Empire and Europe, 1618-48. St. Martin's Press. p. 82. ISBN 978-0312165857.
- ↑ (به آلمانی: Regensburger Fürstentag)
- ↑ (به آلمانی: Gustav II. Adolf)
- ↑ Beller, Elmer A. (1971). The Thirty Years War. Oxford University Press. p. 41. ISBN 978-0199130320.
- ↑ (به آلمانی: Schlacht bei Lützen)
- ↑ Bonney, Richard (2002). The Thirty Years' War 1618–1648. Osprey Publishing. p. 46. ISBN 978-1841763781.
- ↑ Steinberg, S. H. (1966). The 'Thirty Years War' and the Conflict for European Hegemony 1600-1660. Edward Arnold Publishers. p. 65. ISBN 978-0713153309.
- ↑ Mortimer, Geoff (2015). The Origins of the Thirty Years War. Palgrave Macmillan. p. 182. ISBN 978-1137453457.
- ↑ Darby, Graham (2001). The Thirty Years' War. Hodder & Stoughton. p. 52. ISBN 978-0340781227.
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Albrecht von Wallenstein». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۱۹ نوامبر ۲۰۱۷.
پیوند به بیرون
[ویرایش]
| عمومی | |
|---|---|
| کتابخانههای ملی | |
| نهادهای پژوهش هنری | |
| واژهنامههای زندگینامهای | |
| پایگاههای دادهٔ علمی | |
| سایر |
|
