نبرد سامرا (۱۷۳۳)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جنگ‌های ایران-عثمانی (۱۷۳۰–۳۵)
بخشی از جنگ‌های نادری
Samarra 005464.jpg
1 Nader fails to gain an advantage on the Ottoman left due to Topal Pasha's hidden reinforcements which arrived secretly the night before
2 Nader, frustrated by this failure, forms up the core of his army and unleashes an overpowering onslaught on the main Ottoman line pushing the Turks back to very near their encampments
3 Topal Pasha brings forth his reserve line of 20,000 men and restores the situation by driving the Persians back. A brutally intense fight develops with the momentum of the battle swinging like a pendulum in both directions until the Persian army's morale collapses leaving the Ottomans as the clear yet bloodied victors.
تاریخجولای ۱۹, ۱۷۳۳
مکانولایت بغداد
نتیجه پیروزی قاطع عثمانی
تغییرات
قلمرو
محاصره بغداد برداشته می شود و عراق تحت حکومت عثمانی باقی می ماند
طرفین درگیر
صفویان امپراتوری عثمانی امپراتوری عثمانی
فرماندهان و رهبران
نادرشاه توپال عثمان پاشا
قوا

۷۰٬۰۰۰

تعداد کمی توپ و زبورک

۸۰٬۰۰۰

  • ۶۰ توپ
تلفات
۳۰٬۰۰۰
۳٬۰۰۰ اسیر
۵۰۰ اعدامی
همهٔ توپ‌ها و زنبورک‌ها
۲۰٬۰۰۰

نبرد سامرا جنگی میان نادرشاه افشار و و توپال عثمان پاشا بود که پس از نبرد بغداد رخ داد و باعث تحت کنترل ماندن عراق در عثمانی تحت سلطه استانبول منجر شد. این نبرد بزرگ، تلفاتی در حدود ۵۰ هزار نفر را از نیروهای دو طرف در پی داشت. این جنگ از معدود شکست‌های نادر شاه محسوب می‌شود.

ایرانی‌ها در این جنگ تقریباً نیمی از کل نیروی خود را از دست دادند، از جمله تمام قطعات توپخانه ای که بسیاری از آنها به دست عثمانی افتاد: ۳۰٬۰۰۰ کشته و زخمی و ۳۵۰۰ نفر دیگر دستگیر شدند.

دلایل وقوع جنگ[ویرایش]

قبل از برکناری شاه طهماسب دوم توسط نادر، او دست به حمله به عثمانی زد که به شکست خودش انجامید؛ بنابراین مجبور به عقد قرار دادی با عثمانی شده و قفقاز و کرمانشاه را به آن‌ها واگذار کرد. در این زمان نادر سرگرم مبارزه با ابدالیان در هرات بود.

بدین ترتیب پس از برکناری وی، نادر به عثمانی حمله کرد و بغداد را با ۶۲٬۰۰۰ نفر به محاصره گرفت. پس از چندی توپال عثمان پاشا به کمک احمد پاشا (والی بغداد) آمده، در کرکوک با سپاهیان نادر وارد جنگ شد.

نادر شاه نیز ۱۲٬۰۰۰ نفر را به محاصره بغداد گذاشت و با ۵۰٬۰۰۰ نفر به کرکوک رفت.

جزئیات جنگ[ویرایش]

نادر شاه خود رهبری نبرد را بر عهده داشت تا این که در حین جنگ تیر خورد و زخمی شد. پس از آن بر اسب دیگری سوار شد و فرمان حمله داد. در موقع جنگ باد از شمال می‌وزید و گرد و خاک غلیظی بلند کرد که این امر دید ایرانیان را مختل کرد. همچنین آفتاب بسیار شدیدی وجود داشته که باعث تشنگی ایرانیان شد. اسب دوم نادر نیز زخمی شد و زمین‌خورد. با این که اسب دیگری در اختیارش نهادند، سپاهیان به خیال این که نادر کشته شده فرار کردند.

بنابر این سپاه ایران شکست خورد و به همدان عقب‌نشینی کرد.

جبران شکست[ویرایش]

نادر پس از عقب‌نشینی خود به همدان شروع به تجدید قوا کرد و در کمتر از دو ماه دوباره به عثمانی حمله کرد.

اینبار در نبرد آق دربند عثمانیان را به رهبری همان توپال عثمان پاشا شکست داد و او در نبرد کشته و سرش بالای نیزه رفت.

منابع[ویرایش]

  • Moghtader, Gholam-Hussein(2008). The Great Batlles of Nader Shah, Donyaye Ketab
  • Axworthy, Michael(2009). The Sword of Persia: Nader Shah, from tribal warrior to conquering tyrant, I. B. Tauris
  • Ghafouri, Ali(2008). History of Iran's wars: from the Medes to now, Etela'at Publishing