عوالم چهارگانه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از ناسوت)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

برخی از فلاسفه، حکما و عرفای اسلامی معتقدند که هستی و عالم؛ طبقات و مراتب چهارگانه‌ای دارد که عبارتند از: ناسوت، ملکوت، جبروت و لاهوت.[۱][۲]

عالم لاهوت[ویرایش]

  • لاهوت مشتق از الله و به معانی عالم غیب، عالم الهی.[۳] عالم لاهوت عالم خداوندی است که برهمه عوالم وجود مستولی است خداوند که در قرآن با نام الله آمده‌است. بزرگترین محور اصلی قرآن کریم و ادیان الهی است.[۴] نام خداوند الله است(الله و خدا و او و god همه نام های خداوند اند بدون تعصب بنویسید) و بقیه اسامی او صفات اویند.[۵]
  • صفات خداوند بر دو گونه است:

اول: ذات بخشی از صفات مربوط بذات خداوند است و عین ذات او می‌باشد. مجموعه صفات ذاتی خداوند در ۴ صفت اصلی قابل جمع است که عبارتند از: وحدانیت، سرمدیت، عالمیت، قادریت.

دوم: فعل بخشی از صفات مربوط به عمل خداوند است این‌گونه صفات حادث و ناشی از قدرت و علم اویند مجموعه صفات فعل خداوند در۴صفت اصلی قابل جمع است که عبارتند از: خالقیت، ربوبیت، حاکمیت، مالکیت

  • دو صفت قدوس وسبوح در قرآن به عنوان صفت سلبی معروف‌اند که مفهوم‌اند و تنزیه خداوند از صفات محدود ناقص و بشریست اولی تنزیه مادی و دومی تنزیه معنوی (صفات سلبیه)[۶]

عالم جبروت[ویرایش]

  • در اینکه آفرینش فرشتگان پیش از هر موجود دیگری بوده تردیدی نیست و آیات بسیاری درقرآن ناظر بر این امر است. علت این امر هم روشن است چون ملائکه اسباب اجرای اوامر الهی‌اند و تعدادشان نیز بیشمار است. فرشتگان موجوداتی لطیف و مجردند و فاقد غرائز بلکه عقل صرفند و دقیقاً تحت اوامر الهی. عقل اول؛ عقل دوم:
  • فلاسفه اسلامی این عالم را به عالم عقل یا جبروت اطلاق می‌کنند.[۷][۸]

فرشتگان دارای اقسامی و هر قسمی ازان وظایفی را به عهده دارند. فرشتگانی که از بقیه از نظر درجاتشان به خدا نزدیک‌ترند، مقرب نامیده می‌شوند. چهار فرشته مقرب در اسلام عبارت‌اند از:

عالم ملکوت[ویرایش]

  • پیش از عالم ناسوت جهان دیگری توسط فرشتگان به وجود آمده‌است؛ که فلاسفه از آن به عالم مثال یا صورت تعبیر نموده‌اند. عالم ملکوت همان عالم مثال است که مرتبه ظهور حقایق مجرد و لطیف با آثار و عوارض مادی نظیر شکل و مقدار است. برخی از آن به عالم ذر و گروهی آن را همان عالم برزخ می‌نامند در حالی که این دو عالم از امور مادیند و عالم ملکوت مجردست.[۱۳][۱۴]

عالم ناسوت[ویرایش]

  • ناسوت به معنای طبیعت، عالم مادی.[۳] و عالم ناسوت، یعنی عالم ماده و حرکت و زمان و مکان، و به عبارت دیگر عالم طبیعت و محسوسات یا عالم دنیا به عبارت دیگر خلقت جهان مادی یعنی تحقق دادن به آنچه درجهان ملکوت ترسیم شده‌است به صورت جسم یعنی آفرینش بیجان، گیاه حیوان، جن وانسان
  • درقرآن بیش از ده بار از آفرینش جهان سخن رفته‌است؛ بدین‌گونه که ما آسمان‌ها و زمین و آنچه میان آن دو را در شش روز آفریدیم.[۱۵]
  • به باور برخی از فلاسفه اسلامی ناسوت نیز از۴ عالم دیگر تشکیل می‌گردد.[۱۶][۱۷]
  • عالم ذر
  • دنیا
  • برزخ
  • رستاخیز

پانویس[ویرایش]

  1. درس فلسفه مصباح یزدی ص174تا177
  2. تقسیم مراتب وجود به لاهوت، جبروت، ملکوت و ... برچه اساسی است؟، اسلام کوئست، بازیابی: 9 اردیبهشت 1394
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ فرهنگ معین
  4. توحید، شهید مرتضی مطهری
  5. ۸۰ سوره اعراف
  6. تفسیر موضوعی آیت‌الله مکارم شیرازی
  7. تفسیر المیزان علامه طباطبایی
  8. سوره قدر، آیه 4
  9. 193شعرا
  10. 92بقره
  11. 11سجده
  12. 41ق
  13. درس44و45 جلد دوم آموزش فلسفه از استاد مصباح یزدی
  14. تفسیر المیزان از علامه طباطبایی
  15. 12طلاق_37ق_8هود- 27بقره- 60فرقان-3سجده-3یونس-52اعراف-9تا12فصلت و4حدید
  16. آشنائی با علوم اسلامی، مرتضی مطهری
  17. آشنائی با علوم اسلامی، مرتضی مطهری، ج1، درس ششم:مسائل فلسفه،