مگالودون

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
مگالودون
محدودهٔ زمانی: میوسن پیشین تا پلیوسن پسین
۲۳ تا ۳٫۶ میلیون سال پیش
Megalodon shark jaws museum of natural history 068.jpg
آرواره مگالودون در موزه تاریخ طبیعی آمریکا
Reconstrucción de un Megalodon a escala real y una dentadura (cropped).jpg
بازسازی‌شده مگالودون در موزه تکامل پوئبلا
آرایه‌شناسی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: غضروف‌ماهیان
راسته: کوسه‌سانان
تیره: گوشی‌دندانان
سرده: شگرف‌کوسه‌ها
Species: C. megalodon
نام علمی
Carcharocles megalodon
مترادف

Carcharodon megalodon
(لویی آگاسی، ۱۸۴۳)

مگالودون (Carcharocles megalodon) یک گونه منقرض‌شده از کوسه است که بین ۲۳ تا ۳٫۶ میلیون سال پیش یعنی از اوایل دور میوسن تا اواخر دور پلیوسن در همه دریاها و اقیانوس‌های زمین زندگی می‌کرد.

این کوسه در گذشته به عنوان گونه‌ای از خانواده سفیدکوسگان و از بستگان نزدیک کوسه بزرگ سفید شناخته و طبقه‌بندی می‌شد اما امروزه به عنوان یک گونه از خانواده گوشی‌دندانان طبقه‌بندی می‌شود. شواهد سنگواره‌ای نشان می‌دهند که احتمالاً نزدیک‌ترین نیای مشترک گوشی‌دندانان با سفیدکوسگان در اوایل دوره کرتاسه زندگی می‌کرده‌است. مگالودون از جمله بزرگ‌ترین درندگان تاریخ محسوب می‌شود و بنا بر تخمین‌ها حداکثر طول این گونه کوسه حدود ۱۸ متر بوده اما به طور میانگین حدود ۱۰٫۵ متر طول داشته‌است.

کشف و توصیف[ویرایش]

مگالودون برای اولین بار در سال ۱۶۶۷ میلادی توسط یک محقق دانمارکی کشف شد. اولین قسمت کشف شده، یک مثلث بزرگ و تیز، یعنی دندان این جانور بود. در سال‌های بعدی، فسیل‌های بیش‌تری از مگالودون کشف شد تا اینکه در سال ۱۸۴۳، دانشمند سویسی، لویی آگاسی، نام Carcharodon megalodon را برای این کوسهٔ غول‌پیکر انتخاب کرد.

بااینکه نام علمی این جانور، Carcharodon megalodon است، معمولاً آن را به‌طور اختصار، «مگالودون» (Megalodon) به معنی «بزرگ‌دندان» می‌نامند. این نام بر اساس دندان‌های ۲۰ سانتی‌متری این کوسهٔ عظیم‌الجثه انتخاب شده‌است. بعدها به دلیل تجدید نظر در شکل طبقه‌بندی مگالودون و انتقال این گونه از سرده کوسه سفید به سرده شگرف‌کوسه نام علمی این جانور به Carcharocles megalodon تغییر یافت. به دلیل اینکه هیچ‌گاه سنگواره کاملی از این جانور کشف نشد، دانشمندان مجبور شدند تا آناتومی بدن کوسهٔ سفید را به‌عنوان مرجعی برای شبیه‌سازی بزرگ‌دندان استفاده کنند با این وجود برخی دانشمندان این جانور را ازلحاظ آناتومی بدن، به کوسه آسوده و کوسه شنی نزدیک‌تر می‌دانند.

بوم‌شناسی[ویرایش]

در سال ۱۹۰۹ میلادی، اولین آرواره کامل مگالودون بازسازی شد. بر اساس ابعاد این آرواره و با استفاده از آناتومی بدن کوسه سفید، اندازه مگالودون در حدود ۱۸ تا حداکثر ۳۰ متر تخمین زده شد. در سال ۲۰۰۸ میلادی، بر اساس قدرت آرواره یک کوسه سفید ۲٫۵ متری، قدرت آرواره‌ی مگالودون، بین ۱۰ تا ۱۸ تن به دست آمد. این میزان، تقریباً ۱۰ برابر قوی‌تر از آرواره کوسه سفید است. به همین دلیل برخلاف کوسه‌های سفید، که معمولاً به قسمت‌های نرم اطراف شکم طعمه حمله می‌کنند، مگالودون به قفسه سینه طعمه خود حمله می‌کرد و شش و قلب آن‌ها را هدف می‌گرفت و می‌توانسته هرگونه تاندون، عضله، بافت و استخوانی را از بین ببرد.

محققان بر این باورند که مگالودون برای از پای درآوردن طعمه‌اش، اعضای بدن‌اش را جدا می‌کرده تا توانایی فرار کردن را از او بگیرد. این جانور به عنوان یک شکارچی رأس هرم غذایی از انواع نهنگ‌ها، دلفین‌ها و حتی لاک‌پشت‌های دریایی بزرگ تغذیه می‌کرد. بااینکه لاک‌پشت‌های آن زمان، لاک بسیار بزرگ و مقاومی داشتند، هرگز نمی‌توانستند در برابر فشار ۱۰ تنی آرواره‌ی مگالودون مقاومت کنند. احتمالاً در مگالودون‌ها نیز مانند سایر کوسه‌های درنده هم‌نوع‌خواری رواج داشته است.

انقراض[ویرایش]

مگالودون حدود ۳٫۶ میلیون سال پیش همزمان با سرمایش جهانی و آغاز تدریجی عصر یخبندان منقرض شد. زیرا این جانور احتمالاً نمی‌تواست با شرایط آب‌های سرد سازگاری پیدا کند و از سویی دیگر تغییرات اقلیمی سبب تغییر الگوی مهاجرت آب‌بازسانان بی‌دندان که شکار اصلی مگالودون بودند به سمت مناطق قطبی زمین شد که این موضوع خود مگالودون را برای تآمین خوراک در تنگنا قرار داد.

بررسی‌ها نشان می‌دهند که رقابت این گونه با کوسه سفید نیز می‌توانسته در انقراضش نقش داشته باشد چرا که کوسه سفید توانایی سازگاری با آب‌های سرد را داشت و نسبت به مگالودون جانوری چالاک‌تر بود و به خوراک کمتری احتیاج داشت.

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]