فعل ناگذرا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از فعل لازم یک شخصه)
پرش به: ناوبری، جستجو

فعل ناگُذرا یا فعل لازم فعلی است که به مفعول نیازی نداشته باشد و برای کامل شدن معنی جمله‌ای که در آن قرار گرفته فقط نیاز به نهاد باشد. مانند آمدن (پرویز [نهاد] آمد [فعل]). برعکس فعل‌های ناگذرا، فعل‌های گذرا (متعدی) برای کامل شدن معنی، به مفعول نیاز دارند. مانند: آوردن (پرویز [نهاد] گل [مفعول] را [نشانه مفعولی] آورد [فعل].)

فعل‌های لازم به مفعول، متمم یا مسند نیاز ندارند. کاربرد اینها به همراه فعل ناگذرا اشتباه است.[۱] فعل‌های ناگذرا بیشتر فعل‌هایی هستند که نشان دهنده عملی است که طی آن نوعی تغییر در وضعیت و خصوصیات فاعل بوجود می‌آورد. بطور مثال نشستن و برخاستن که تغییر وضعیت او را نشان می‌دهد.

نمونه فعل‌های ناگذرا: رفتن، آمدن، نشستن، برخاستن، خوابیدن، دویدن، چرخیدن

فعل از لحاظ ساختمان در ادبیات فارسی دارای چهار گونه دیگر نیز هست. فعل از لحاظ ساختمان در ادبیات فارسی دارای چهار گونه دیگر نیز هست.

فعل ناگذرای یک‌شخصه[ویرایش]

فعل ناگذرای یک‌شخصه مفعول پذیر نیست و بیشتر بصورت سوم شخص بکار می‌رود و بجای شناسه یکی از ضمایر متصل (پی‌بست‌های) ـَم، ـَت، ـَش، -ِمان، ـِتان، ـِشان، شخص فعل را نشان می‌دهد که به آخر اسم قبل از فعل اضافه می‌شود.

نمونه: خوشم آمد.

به فعل ناگذرای یک‌شخصه، فعل مرکب پی‌بستی هم می‌گویند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. زبان فارسی (۳) و (۴) - سال دوم دبیرستان - چاپ ۱۳۷۸