فعل ناگذرا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از فعل لازم یک شخصه)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

فعل ناگُذرا یا فعل لازم فعلی است که به مفعول نیازی نداشته باشد و برای کامل شدن معنی جمله‌ای که در آن قرار گرفته فقط نیاز به نهاد باشد. مانند آمدن (پرویز [نهاد] آمد [فعل]). برعکس فعل‌های ناگذرا، فعل‌های گذرا (متعدی) برای کامل شدن معنی، به مفعول نیاز دارند. مانند: آوردن (پرویز [نهاد] گل [مفعول] را [نشانه مفعولی] آورد [فعل].)

فعل‌های لازم به مفعول، متمم یا مسند نیاز ندارند. کاربرد اینها به همراه فعل ناگذرا اشتباه است.[۱] فعل‌های ناگذرا بیشتر فعل‌هایی هستند که نشان دهنده عملی است که طی آن نوعی تغییر در وضعیت و خصوصیات فاعل بوجود می‌آورد. بطور مثال نشستن و برخاستن که تغییر وضعیت او را نشان می‌دهد.

نمونه فعل‌های ناگذرا: رفتن، آمدن، نشستن، برخاستن، خوابیدن، دویدن، چرخیدن

فعل از لحاظ ساختمان در ادبیات فارسی دارای چهار گونه دیگر نیز هست. فعل از لحاظ ساختمان در ادبیات فارسی دارای چهار گونه دیگر نیز هست.

فعل ناگذرای یک‌شخصه[ویرایش]

فعل ناگذرای یک‌شخصه مفعول پذیر نیست و بیشتر بصورت سوم شخص بکار می‌رود و بجای شناسه یکی از ضمایر متصل (پی‌بست‌های) ـَم، ـَت، ـَش، -ِمان، ـِتان، ـِشان، شخص فعل را نشان می‌دهد که به آخر اسم قبل از فعل اضافه می‌شود.

نمونه: خوشم آمد.

به فعل ناگذرای یک‌شخصه، فعل مرکب پی‌بستی هم می‌گویند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. زبان فارسی (۳) و (۴) - سال دوم دبیرستان - چاپ ۱۳۷۸