پرش به محتوا

عشق ممنوع (مجموعه تلویزیونی ۲۰۰۸)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
عشق ممنوع
ژانرفیلم عاشقانه
پیمان‌شکنی (خیانت)
بر پایهٔعشق ممنوع (رمان)
اثر خالد ضیا
نویسنده
کارگردانهیلال سارال[۱]
بازیگرانبرن سات
کیوانچ تاتلیتوغ
سلجوق یونتم
نباهات چهره
هازل کایا
زرین تکیندور
آهنگسازتویگار اشیکلی
کشور سازندهترکیه
زبان اصلیترکی
شمار فصل‌ها۲
شمار قسمت‌ها۷۹
تولید
تهیه‌کنندهکرم چاتای
فیلم‌برداریحُسَین تونچ
مدت۹۰ دقیقه
شرکت تولیدکنندهآی یاپیم
پخش اولیه
شبکهٔ اصلیکانال د
انتشار۴ سپتامبر ۲۰۰۸ (2008-09-04) 
۲۴ ژوئن ۲۰۱۰ (2010-06-24)
مرتبط
عشق ممنوع (مجموعه تلویزیونی آرژانتینی)
ای دل کمی آرام باش

عشق ممنوع یک سریال تلویزیونی رمانتیک و درام ترکی است که از ۴ سپتامبر ۲۰۰۸ تا ۲۴ ژوئن ۲۰۱۰ روی شبکه کانال د پخش شد و تولید آن را آی یاپیم بر عهده داشت. بازیگران اصلی این سریال برن سات، کیوانچ تاتلیتوغ، سلجوق یونتم، نباهات چهره و زرین تکیندور هستند. این سریال با قسمت پایانی خود به‌عنوان پربیننده‌ترین سریال در تاریخ سریال‌های ترکیه ثبت شد و به رتبه بینندگی ۲۳٫۴ در کل مخاطبان و ۲۷٫۱ در میان قشر تحصیل‌کرده و مرفه جامعه دست یافت. این سریال که توسط کرم چاتای تهیه شده، عشق ممنوع دو انسانی را روایت می‌کند که در یک خانه در استانبول زندگی می‌کنند و زندگی اطرافیانشان را به تصویر می‌کشد. سریال اقتباسی است از رمان هم‌نام خالد ضیا که در سال ۱۸۹۹ منتشر شد. عشق ممنوع یکی از پرطرفدارترین و پربیننده‌ترین سریال‌های درام سال ۲۰۰۸ بود. این سریال که از ۲ فصل تشکیل شده بود، با پخش قسمت ۷۹ام در تاریخ ۲۴ ژوئن ۲۰۱۰ به پایان رسید.

عشق ممنوع که هر تابستان روی کانال د بازپخش می‌شود و همچنان محبوبیت خود را حفظ کرده، یکی از پربازپخش‌ترین سریال‌های تلویزیونی در تاریخ تلویزیون ترکیه است. این سریال در خانه‌ای تاریخی مشرف به تنگه بسفر به تصویر کشیده شده است. این خانه متعلق به یک میلیونر معروف ترک است. موسیقی متن سریال توسط تویگار اشیکلی آهنگساز معروف ترک تهیه شده است.

بیهتر پس از مرگ پدرش با عدنان زیاگیل، تاجر ثروتمند، ازدواج می‌کند. بهلول، جوان خوش‌گذران و دانشجو، که از کودکی تحت سرپرستی عدنان بزرگ شده و در خانه او زندگی می‌کند، رابطه‌ای پنهانی با بیهتر آغاز می‌کند. این عشق از دید عدنان و سایر ساکنان عمارت مخفی می‌ماند. فردوس (مادر بیهتر)، مادموازل دو کورتون (دنیز)، پیکر (خواهر بیهتر)، نیهال و بولنت (فرزندان عدنان) و دیگر اعضای خانواده درگیر رویدادهای دراماتیک این رابطه می‌شوند.

شبکه تله‌موندو، که از ایالات متحده آمریکا به زبان اسپانیایی پخش می‌کند، این سریال را با نام عشق ممنوع بازسازی کرده است. همچنین در رومانی با نام میوه ممنوع بازسازی شده است.

هر قسمت از عشق ممنوع حدود ۹۰ دقیقه است.[۲]

فصل‌ها تعداد قسمت‌ها قسمت‌ها شروع فصل پایان فصل بینندگان در ترکیه (میلیون) روز و ساعت پخش فصل تلویزیون کانال تلویزیون
۱ فصل ۱ ۳۸ ۱–۳۸ ۴ سپتامبر ۲۰۰۸ ۱۸ ژوئن ۲۰۰۹ ۹٫۶~۱۶٫۱۴ پنجشنبه ۲۰:۰۰۲۰۰۸–۲۰۰۹کانال د
۲ ۴۱ ۳۹–۷۹ (آخرین قسمت) ۳ سپتامبر ۲۰۰۹ ۲۴ ژوئن ۲۰۱۰ ۱۵٫۱~۲۷٫۱ پنجشنبه ۲۰:۱۵ ۲۰۰۹–۲۰۱۰

خلاصه فصل‌ها

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

فصل اول (۲۰۰۸–۲۰۰۹)

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

اولین قسمت فصل اول عشق ممنوع در ۴ سپتامبر ۲۰۰۸ و آخرین قسمت آن در ۱۸ ژوئن ۲۰۰۹ پخش شد. فصل اول از ۳۸ قسمت تشکیل شده و کارگردانی تمام قسمت‌ها را هیلال سارال بر عهده داشت. فصل اول به‌طور کلی دربارهٔ عاشق شدن بیهتر، زنی متأهل، و بهلول، برادرزاده معنوی شوهرش، به یکدیگر است.

بیهتر یوره‌اوغلو دختر جوانی است که پدرش به‌تازگی بر اثر حمله قلبی درگذشته است. او مادرش فردوس را مسئول مرگ پدرش می‌داند، چون پدرش هنگامی که از خیانت همسرش آگاه شد دچار حمله قلبی شد. پدر بیهتر، ملیح، پیش از مرگ ورشکسته شده و بدهی سنگینی برای خانواده به جای گذاشته بود که ولخرجی‌های فردوس خانم این بدهی را روز به روز بیشتر می‌کند. فردوس خانم برای رهایی از مشکلات مالی می‌خواهد با عدنان زیاگیل، تاجر ثروتمند، ازدواج کند. عدنان بیک مردی ثروتمند است که سال‌ها پیش همسرش را از دست داده و دو فرزند دارد. بیهتر با وجود آگاهی از علاقه مادرش به عدنان، به او نزدیک شده و دلش را می‌برد. فردوس خانم در ابتدا با بهانه اختلاف سنی زیاد با این رابطه مخالفت می‌کند، اما سرانجام ثروت عدنان زیاگیل او را وادار به پذیرش می‌کند. عدنان و بیهتر با هم ازدواج می‌کنند. بهلول، برادرزاده عدنان بی، نیز در خانه او زندگی می‌کند. بهلول جوانی بی‌بندوبار است که پیش از این با پیکر، خواهر بیهتر، رابطه داشته و به او خیانت کرده؛ به همین دلیل بیهتر از او خوشش نمی‌آید. نیهال، دختر عدنان بی، دختری درون‌گراست که سال‌هاست عاشق بهلول است، اما بهلول او را مثل خواهرش می‌بیند. بیهتر و بهلول به مرور زمان عاشق هم می‌شوند، اما در ابتدا این را نمی‌پذیرند و سعی می‌کنند از هم دور بمانند. بهلول برای این کار با دلبسته‌اش الیف نامزد می‌کند، اما این کار هم فایده‌ای ندارد و علاقه آن‌ها به یکدیگر روز به روز بیشتر می‌شود. فردوس خانم اولین کسی است که رابطه آن‌ها را می‌فهمد و برای حفظ ازدواج دخترش تلاش می‌کند توجه بهلول را به سمت نیهال جلب کند.

فصل دوم (۲۰۰۹–۲۰۱۰)

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

فصل دوم این مجموعه در ۳ سپتامبر ۲۰۰۹ در ترکیه از شبکهٔ کانال د پخش خود را آغاز کرد و در ۲۴ ژوئن ۲۰۱۰ به پایان رسید. فیلمنامهٔ این فصل را اجه یورنج و ملک گنچ‌اوغلو نوشته‌اند و کارگردانی آن بر عهدهٔ هیلال سارال بود. فصل دوم داستان از جایی ادامه می‌یابد که رابطه پنهانی بیهتر و بهلول وارد مرحله‌ای پرتنش‌تر می‌شود. بهلول که برای فرار از این رابطه ممنوع تلاش می‌کند، بیشتر به نیهال نزدیک می‌شود، در حالی که نیهال سال‌هاست عاشق اوست. بیهتر میان عشقش به بهلول و زندگی مشترکش با عدنان گرفتار می‌ماند و این کشمکش درونی روز به روز او را نابود می‌کند.

در قسمت پایانی، بشیر، یکی از خدمتکاران خانه که از رابطهٔ بیهتر و بهلول آگاه شده بود، همه‌چیز را به عدنان اطلاع می‌دهد. عدنان که از خیانت آگاه شده و به‌شدت خشمگین است، و بیهتر که گمان می‌کند بهلول به عشق و ازدواج با نیهال پاسخ مثبت داده است، دست به خودکشی می‌زنند. پس از مرگ بیهتر، بهلول که از خانه گریخته بود، بر سر مزار او می‌گوید که به جایی دور خواهد رفت. در پایان، عدنان و فرزندانش همراه با معلم بچه‌ها و کارکنان قدیمی خانه، زندگی تازه‌ای را آغاز می‌کنند. قسمت هفتاد و نهم، که آخرین قسمت سریال بود، در صدر رکوردهای بینندگی سریال‌های تلویزیونی ترکیه قرار گرفت.[۳][۴]

بازیگران و شخصیت‌های اصلی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
نام شخصیت به ترکی استانبولی نام شخصیت به فارسی نام بازیگر به ترکی استانبولی نام بازیگر به فارسی
Bihter Ziyagilبیهتر زیاگیل یا بیهتر یوره‌اوغلوBeren Saatبرن سات
برن سات

بیهتر دختر جوان و زیبایی است که مادرش فردوس را مسئول مرگ پدرش می‌داند و از او کینه به دل دارد. پس از ورشکستگی خانواده، با عدنان بیک، تاجر ثروتمند استانبولی، ازدواج می‌کند. در این مسیر با بهلول، برادرزاده دور عدنان بیک، رابطه‌ای پرشور پنهانی آغاز می‌کند و سرانجام هنگامی که گمان می‌کند بهلول با دیگری ازدواج خواهد کرد، دست به خودکشی می‌زند. بیهتر شخصیتی است با سطح بالای همجوشی عاطفی و سطح پایین تمایز هویت که ریشه آن در رابطه پرتنش با مادرش است. ارزش خود را بر پایه زیبایی و موقعیت تعریف می‌کند — درست همان‌طور که مادرش آموخته بود — و در حالی که سبک زندگی فردوس را به شدت نقد می‌کند، ناخواسته همان الگوها را تکرار می‌کند. ازدواج با عدنان بیک در ظاهر تلاشی است برای فرار از مادر، اما رابطه با بهلول نشان می‌دهد که این جدایی هرگز به معنای واقعی رخ نداده است. تراژدی بیهتر نه صرفاً داستان یک عشق ممنوع، بلکه نتیجه اجتناب‌ناپذیر الگوهای عاطفی است که از نسلی به نسل دیگر منتقل شده‌اند.[۵]

Behlül Haznedarبهلول حزنه‌دارKıvanç Tatlıtuğکیوانچ تاتلیتوغ
کیوانچ تاتلیتوغ

بهلول فامیل دور عدنان است که در کودکی پدر و مادرش را از دست داد و توسط عدنان بیک بزرگ شد. جوانی هوسباز و بی‌مسئولیت است که زندگی‌اش را بر پایه خوشگذرانی بنا کرده و از حمایت مالی عدنان بیک بهره می‌برد. به تدریج دیوانه‌وار عاشق بیهتر، همسر جوان عدنان بیک، می‌شود.[۵] از دیدگاه روان‌شناختی، فقدان زودهنگام والدین ردپای عمیقی در شخصیت بهلول گذاشته است. او سطح پایینی از «تمایز هویتی» دارد — یعنی نمی‌تواند احساسات و تفکرش را از هم جدا کند و تصمیماتش بیشتر تحت تأثیر امواج احساسی لحظه‌ای است. در روابطش همیشه از پیوند عاطفی عمیق فرار می‌کند و هر بار که تعارضی جدی پیش می‌آید، ناپدید می‌شود. او در قلب یک مثلث عاطفی پیچیده میان بیهتر و عدنان بیک قرار دارد که در نهایت همه را به کام فاجعه می‌کشد.[۵]

Adnan Ziyagilعدنان زیاگیلSelçuk Yöntemسلجوق یونتم
عدنان زیاگیل

تاجر ثروتمند استانبولی در حدود پنجاه ساله که پس از مرگ همسرش ایینجی، با دو فرزندش نیهال و بولنت تنها مانده است. مردی آرام، صادق و دلبسته به فرزندانش که پس از خستگی از زندگی مجردی، با بیهتر یوره‌اوغلو، دختر جوان‌تر فردوس خانم، ازدواج می‌کند. بهلول یتیم را نیز مانند پسر خود بزرگ کرده است. عدنان در نگاه اول مردی متعادل و مسلط بر خویشتن است، اما این آرامش نوعی تعادل کاذب است که از طریق فاصله‌گذاری عاطفی حفظ شده است. او به جای روبرو شدن با اندوه از دست دادن همسرش، احساساتش را درون خود مدفون کرده و خانه را با نظم و عقل اداره می‌کند. هویتش را بر پایه موقعیت اجتماعی و تصویر خانوادگی بنا کرده و همین ناتوانی در درک نیازهای عاطفی بیهتر، بستری می‌شود که در آن عشقی ممنوع جوانه می‌زند.[۵]

Nihal Ziyagilنیهال زیاگیلHazal Kayaهازل کایا
هازل کایا
دختر ساده‌دل عدنان. اگرچه او و بهلول مانند خواهر و برادر بزرگ شده‌اند، اما احساسات عاشقانه‌ای نسبت به او دارد و کورکورانه عاشقش می‌شود. بهلول در یکی از تلاش‌هایش برای سرپوش گذاشتن بر رابطه‌اش با بیهتر، با نیهال نامزد می‌کند.

نیهال در میان شخصیت‌های این سریال نقش «حامل اضطراب خانواده» را دارد؛ یعنی تنش‌ها و دردهای حل‌نشده خانواده از طریق او نمایان می‌شوند. پس از مرگ مادرش، تمام محبت و وابستگی‌اش را به پدرش عدنان بیک معطوف کرده و هویت خود را نه به عنوان یک فرد مستقل، بلکه از طریق او تعریف می‌کند. این وابستگی شدید باعث می‌شود که هر بار تعارض میان عدنان بیک و بیهتر شدت می‌گیرد، نیهال دچار بیماری یا غش می‌شود — گویی بدن او آینه‌ای است که درد خانواده را منعکس می‌کند. از سوی دیگر، عدنان بیک ناخواسته غم‌ها و احساس گناه خود را به دختر منتقل کرده و او را موجودی شکننده و نیازمند حمایت می‌بیند؛ این نگاه هرچند از سر محبت است، اما مانع رشد و استقلال نیهال می‌شود. پژوهشگران این الگو را «انتقال بین‌نسلی» می‌نامند و معتقدند نیهال اگر این چرخه را نشکند، همین الگوهای آسیب‌دیده را در زندگی آینده‌اش نیز تکرار خواهد کرد.[۵]

Firdevs Yöreoğluفردوس یوره‌اوغلوNebahat Çehreنباهات چهره
نباهات چهره
|زنی جاه‌طلب و تجمل‌گراست که پس از ورشکستگی شوهرش ثروتش را از دست داده است. همیشه با دخترانش در رقابت است. پس از مرگ شوهرش ملیح، به دلیل مشکلات مالی، قصد دارد با عدنان زیاگیل ازدواج کند. وقتی می‌فهمد عدنان می‌خواهد با بیهتر ازدواج کند، ابتدا مخالفت می‌کند اما سرانجام می‌پذیرد و با آن‌ها زندگی می‌کند. مشکلات مالی با هلمی اونال آن‌ها را به هم دشمن می‌کند و سپس هلمی اونال با خانواده زیاگیل دشمن می‌شود. فردوس خانم در ظاهر زنی قوی، مسلط و پرکاریزما به نظر می‌رسد، اما پشت این قدرت‌نمایی، ترسی عمیق از طرد شدن و نیاز شدید به تأیید دیگران نهفته است. این وابستگی در رابطه‌اش با بیهتر کاملاً مشخص است؛ مدام در زندگی او دخالت می‌کند، روابطش را کنترل می‌کند و زمانی که بیهتر می‌خواهد راه خودش را برود، فردوس احساس می‌کند چیزی را از دست داده و با دستکاری سعی می‌کند دوباره بند را محکم کند. این رفتارها ریشه در گذشتهٔ خود فردوس دارد؛ او احتمالاً در خانواده‌ای بزرگ شده که محبت مشروط بوده و ارزش آدم‌ها با ظاهر و موقعیت اجتماعی‌شان سنجیده می‌شده، پس یادگرفته که برای ارزشمند بودن باید توجه دیگران را جلب کند. علاوه بر این، فردوس برای کاهش تنش‌های درونی‌اش، نفر سومی را وارد رابطه می‌کند؛ مثلاً رقابت بین فرزندانش را دامن می‌زند یا در رابطهٔ بیهتر و عدنان دخالت می‌کند تا از این طریق فشار عاطفی‌اش را تخلیه کند. در نهایت، او محور اصلی سیستم خانوادگی است و همه چیز به نوعی تحت تأثیر اوست، اما همین کنترل‌گری مداوم است که زمینه‌ساز فاجعه می‌شود.[۵]
Deniz de Courtonدنیز دو کورتون (مادموازل)Zerrin Tekindorزرین تکیندور
معلم نیهال و بولنت، زنی تحصیل‌کرده که از هر دو کودکی که مادرشان در بستر مرگ به او سپرده مراقبت می‌کند. مخفیانه عاشق عدنان است اما احساساتش را پنهان می‌کند. دنیز دو کورتون (مادمازل) برخلاف دیگر اعضای خانه، می‌تواند احساسات و تفکرش را از هم جدا کند و در برابر طوفان‌های عاطفی خانواده زیاگیل آرامش خود را حفظ کند. عشق پنهانی‌اش به عدنان بیک که هرگز ابراز نمی‌شود، نه از سر ضعف، بلکه از سر انتخاب آگاهانه است. همین ویژگی است که او را در پایان سریال به یکی از معدود بازماندگان واقعی تبدیل می‌کند.[۵]
Peyker Yöreoğlu Önalپیکر یوره‌اوغلو اونالNur Fettahoğluنور فتاح‌اوغلو
دختر فردوس، خواهر بزرگ‌تر بیهتر، همسر نیهات و دوست‌دختر سابق بهلول. پیکر در سریال نقش شخصیت متضاد با خواهرش بیهتر را ایفا می‌کند. او برخلاف بیهتر که به مادرش فردوس شبیه است، از نظر شخصیتی به پدرش ملیح بیک نزدیک‌تر است — وفادار، صادق و استوار در برابر وسوسه. حتی بهلول که دوست‌پسر سابقش بوده، بارها تلاش می‌کند به او نزدیک شود اما پیکر هر بار او را رد می‌کند. پژوهشگران این دو شخصیت متضاد را نمادی می‌دانند که نشان می‌دهد دختران لزوماً میراث‌دار رفتار مادرشان نیستند.[۶]
Bülent Ziyagilبولنت زیاگیلBatuhan Karacakayaباتوهان کاراجاکایا
پسر عدنان و برادر کوچک‌تر نیهال. هنگام شروع سریال یازده ساله است. کودکی بازیگوش که بهلول را دوست دارد و علایقش را از او الگو می‌گیرد.
Arsen Ziyagilآرسن زیاگیلGülsen Tuncerگولشن تونجر
خواهر بزرگ‌تر عدنان. حضوری مادرانه برای فرزندان برادرش دارد اما در خانه‌ای روستایی خارج از استانبول زندگی می‌کند.
BeşirبشیرBaran Akbulutباران آکبولوت
راننده خانه عدنان. در شش سالگی یتیم شد و عدنان او را به خانه آورد. در کنار نیهال بزرگ شد و عاشق او شده است. از رابطه بیهتر و بهلول آگاه می‌شود. سرانجام پس از فاش کردن این رابطه پنهان به عدنان، بر اثر سرطان ریه درمی‌گذرد. بشیر در میان شخصیت‌های سریال جایگاه ویژه‌ای دارد. پژوهشگر زاریچ در تحلیل خود نوشته که آرزوی او — عشق یک‌طرفه به نیهال — در مقایسه با آرزوهای پیچیده و مادی‌گرایانه سایر شخصیت‌ها ساده‌ترین و معصومانه‌ترین آرزوی سریال است. همین سادگی و پاکی است که تراژدی بشیر را عمیق‌تر می‌کند — مردی که عمرش را صرف محافظت از خانواده‌ای کرد که هرگز به او تعلق نداشت و سرانجام پس از فاش کردن راز بیهتر و بهلول، بر اثر بیماری درگذشت.[۷]
CemileجمیلهPelin Ermişپلین ارمیش
دختر سلیمان (آشپز خانه عدنان) و شاکیره. او عاشق بشیر است.
Elif Benderالیف بندرEda Özerkanادا اوزرکان
پایدارترین دوست‌دختر بهلول. بهلول در تلاش برای دوری از بیهتر از او خواستگاری می‌کند، اما عشق واقعی به او ندارد. نامزدی طولانی دارند اما با عمیق‌تر شدن رابطه بهلول و بیهتر از هم جدا می‌شوند. سرانجام برای کار مدلینگ به پاریس می‌رود.
Nihat Önalنیهات اونالİlker Kızmazایلکر قیزماز
شوهر پیکر، پسر هلمی اونال (دشمن خانواده زیاگیل) و آینور، باجناغ و شریک تجاری عدنان.

درون‌مایه و تحلیل

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
شخصیت‌ها (از چپ به راست): بشیر، فردوس یوره‌اوغلو، پیکر یوره‌اوغلو، نیهات، «مادموازل» دنیز دو کورتون، بولنت زیاگیل، بهلول حزنه‌دار، بیهتر زیاگیل، عدنان زیاگیل و نیهال زیاگیل

عشق ممنوع اقتباسی است از رمان هم‌نام خالد ضیا که در سال ۱۸۹۹ منتشر شد.[۸] این دومین اقتباس تلویزیونی از رمان است؛ اولین اقتباس در سال ۱۹۷۵ به کارگردانی هالیت رفیع از شبکه سازمان رادیو و تلویزیون ترکیه پخش شد.[۸]

پیشینه ادبی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

رمان عشق ممنوع در بستر جنبش ادبی ثروت فنون پدید آمد؛ جنبشی که در دهه پایانی قرن نوزدهم در امپراتوری عثمانی شکل گرفت و ادبیات ترکی را به‌شدت تحت تأثیر رئالیسم و ناتورالیسم فرانسوی قرار داد.[۹] خالد ضیا که نویسنده و سردبیر مجله ثروت فنون بود، در این رمان سبک روایی غربی را با فضای اجتماعی استانبول اواخر عثمانی درهم آمیخت.[۱۰] این رمان نخستین رمان ترکی است که به تحلیل روان‌شناختی ژرف شخصیت‌ها پرداخته و از این نظر نقطه عطفی در تاریخ ادبیات ترکی به‌شمار می‌آید.[۱۱]

سریال ۲۰۰۸ داستان را از دوران اواخر امپراتوری عثمانی به استانبول معاصر منتقل کرد. پژوهشگر سویلای چلنک این اقتباس را نه یک بازسازی صادقانه، بلکه نوعی «به‌روزرسانی» می‌داند که طرح اصلی رمان را نگه داشته اما زیرطرح‌ها و شخصیت‌ها را به شکل گسترده‌ای دگرگون کرده است.[۱۲]

مضامین اصلی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

سریال به مضامینی می‌پردازد که همچنان در بسیاری از جوامع جاری‌اند. یکی از این مضامین ازدواج ناهمسال است؛ بیهتر با عدنان بیک که به‌مراتب از او بزرگ‌تر است ازدواج می‌کند، در حالی که نیهال به‌عنوان دختر عدنان، از پیامدهای روان‌شناختی این ازدواج رنج می‌برد. مضمون دیگر این است که ثروت مادی به‌تنهایی خوشبختی نمی‌آورد؛ خیانت بیهتر به عدنان و پیامدهای تراژیک ناشی از تضاد میان انتظارات و واقعیت، همگی در بستر خانواده‌ای ثروتمند روی می‌دهند.[۹]

رمان اصلی بر اساس الهام آشکار خالد ضیا از شخصیت اِما در رمان مادام بواری فلوبر شکل گرفته است.[۱۳] پژوهشگران شخصیت بیهتر را با آنا کارنینای تولستوی و اِمای فلوبر مقایسه کرده‌اند؛ هر سه از بحران‌های عاطفی و وجودی ناشی از ازدواج‌هایی رنج می‌برند که سرانجام به خودکشی منجر می‌شود و سرنوشت مشترک زنان در جوامع قرن نوزدهم را بازتاب می‌دهند.[۱۴]

سریال همچنین به موضوعات سنگینی چون تنهایی، خودکشی، و سقوط شخصیتی می‌پردازد که از طریق چارچوب روان‌کاوانه قابل تحلیل‌اند.[۱۵]

از منظر مطالعات جنسیتی، سریال تصویری نابرابر از زن و مرد ارائه می‌دهد. بیهتر علی‌رغم شخصیت چندوجهی‌اش، عمدتاً به دلیل خیانتش مورد انتقاد قرار می‌گیرد، در حالی که مردان — به‌ویژه بهلول — اعمالشان توجیه یا نادیده گرفته می‌شود. این تضاد آشکار، نقدی عمیق‌تر از هنجارهای اجتماعی حاکم را آشکار می‌سازد.[۱۶] پژوهشگران همچنین نشان داده‌اند که شخصیت‌های اصلی مرد در سریال در راستای گفتمان مسلط جنسیتی ساخته شده‌اند.[۱۷]

برن سات در نشست خبری سریال گفت: «... این شخصیت آن قربانیان معصوم سریال‌های عاشقانه‌ای که به آن‌ها عادت کرده‌ایم نیست. شخصیتی است که با بلندپروازی‌هایش زندگی بسیاری را تحت تأثیر منفی قرار می‌دهد… چون کارهای بسیار سرزنش‌برانگیزی انجام خواهد داد، تلاش می‌کنم تمام کشمکش‌های درونی‌اش را تا آنجا که می‌توانم برای مردم قابل درک کنم.»[۱۸]

مقایسه رمان و سریال

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

سریال ۲۰۰۸ اقتباسی آزاد از رمان خالد ضیا است که داستان را از دوران اواخر امپراتوری عثمانی به استانبول معاصر منتقل کرده است. پژوهشگر سویلای چلنک این اقتباس را نه یک بازسازی صادقانه، بلکه نوعی «به‌روزرسانی» می‌داند که طرح اصلی رمان را نگه داشته اما زیرطرح‌ها و شخصیت‌ها را به شکل گسترده‌ای دگرگون کرده است.[۱۹]

تفاوت‌های اصلی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
  • شخصیت‌های اضافه‌شده: رمان اصلی هیچ شخصیتی مشابه هلمی اونال و خانواده‌اش ندارد. در رمان هیچ اطلاعاتی دربارهٔ خانواده نیهات وجود ندارد و این شخصیت‌ها کاملاً ساخته فیلمنامه‌نویسان برای ایجاد تنش دراماتیک هستند.[۲۰]
  • شخصیت فردوس: در رمان فردوس به دلیل دردهای شدید رماتیسم از ویلچر استفاده می‌کند — جزئیاتی که در سریال حذف شده است. همچنین در رمان فردوس مدتی با پیکر و نیهات زندگی می‌کند که این بخش هم به سریال منتقل نشده است.[۲۱] پژوهشگر دنیز گدیزلیوغلو معتقد است شخصیت فردوس در رمان اصلی «اساساً برای عبرت نوشته شده»، در حالی که سریال ۲۰۰۸ این شخصیت را به شکل گسترده‌ای دگرگون کرده است.[۲۲]
  • رابطه بیهتر و بهلول: مهم‌ترین تفاوت رمان و سریال در ماهیت این رابطه است. در رمان بیهتر خود از روی کنجکاوی و احساس زیبایی‌اش به بهلول نزدیک می‌شود، نه برعکس. بهلول اما بیهتر را پس از مدتی صرفاً ابزاری برای ارضای خود می‌بیند و در طول رابطه به او خیانت می‌کند. عشق این رابطه در رمان یک‌طرفه است. در سریال اما این رابطه به عشقی متقابل و تراژیک تبدیل شده که برن سات در نشست خبری سریال به این تفاوت بنیادی اشاره کرد.[۱۸]
  • نیهال و بهلول: در رمان برخلاف سریال، نیهال چندان به ازدواج با بهلول علاقه‌ای ندارد و این بهلول است که به این ازدواج تمایل دارد. فردوس هم در رمان آغازگر این ایده است. در سریال این روابط کاملاً معکوس شده — نیهال سال‌هاست عاشق بهلول است اما بهلول او را مثل خواهر می‌بیند.[۲۳]
  • صحنه پایانی: در رمان صحنه معروف «بگذار، بگذار، بیهترت را» وجود ندارد. وقتی بیهتر خودکشی می‌کند، بهلول از خانه گریخته است. همچنین در رمان مادموازل رابطه بیهتر و بهلول را با چشمان خود می‌بیند، اما در سریال از بشیر می‌شنود.[۲۴]
  • بولنت: در رمان بولنت پس از ازدواج عدنان بیک به مدرسه شبانه‌روزی فرستاده می‌شود و نقش بسیار کم‌رنگ‌تری دارد، اما در سریال در خانه می‌ماند و شخصیت فعال‌تری است.[۲۵]

مکان‌های فیلمبرداری

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
یالی که وهبی کوچ در فصل تابستان به همراه خانواده‌اش در آن اقامت می‌کرد و امروزه به‌عنوان موزه «خانه بویوکدره وهبی کوچ» شناخته می‌شود، مکان اصلی فیلمبرداری سریال است. ساریر، استانبول

داستان سریال در استانبول می‌گذرد. برای تصویر کردن خانه خانواده زیاگیل، یالی سه‌طبقه و ده‌اتاقه خاندان کوچ در ساریر اجاره شد.[۲۶] این یالی در تمام قسمت‌های سریال دیده می‌شود و بیشتر رویدادها در آن رخ می‌دهد. در باغ پشتی خانه یک گلخانه و اتاقی که عدنان زیاگیل به‌عنوان کارگاه از آن استفاده می‌کند وجود دارد و طبقه پایین خانه محل زندگی کارکنان است. [۲۷]

طراحی لباس و استایل سریال بر عهده دو مشاور استایل، دنیز مارشان و باشاک دیزر بود که شرکت مشاوره استایل و خرید «۲شاپرز» را با هم اداره می‌کردند. عشق ممنوع نخستین سریال تلویزیونی ترکیه بود که با مشاوران استایل کار کرد؛ تهیه‌کننده کرم چاتای از همان ابتدا می‌خواست سریالی بسازد که لباس‌هایش به اندازه داستانش مورد توجه قرار گیرد.[۲۸] طراح اوزگور مانسور که لباس‌های فردوس یوره‌اوغلو را طراحی می‌کرد، شخصیت فردوس را نماد ثروت و شکوه می‌دانست و معتقد بود لباس‌هایش باید این قدرت را منعکس کنند.[۲۹] باشاک دیزر که استایل کیوانچ تاتلیتوغ را در سریال بر عهده داشت، پس از آشنایی در پشت صحنه سریال، رابطه عاشقانه‌ای با این بازیگر آغاز کرد و در سال ۲۰۱۶ در پاریس با او ازدواج کرد.[۳۰]

موسیقی سریال اثر تویگار اشیکلی است. این هنرمند در همان دوره موسیقی سریال‌های برگ‌ریزان و از لب تا قلب را نیز می‌ساخت.[۳۱] اشیکلی می‌گوید هنگام ساخت موسیقی برای سریال‌ها، با گوش دادن به فیلمنامه‌نویس و کارگردان و خواندن فیلمنامه، ملودی‌های مناسبی متناسب با هر شخصیت طراحی می‌کند. او همچنین اشاره کرده که عاشقانه بودن هر سه سریال کارش را آسان‌تر کرده است.[۳۲]

Aşk-ı Memnu Orijinal Dizi Müzikleri
آلبوم موسیقی متن از
انتشاراوت ۲۰۱۲
ژانرموسیقی متن
مدت۴۲:۳۶
زبانترکی
ناشرArven Müzik Film

آلبوم موسیقی متن عشق ممنوع در سال ۲۰۱۲ منتشر شد و تمام قطعات آن توسط تویگار اشیکلی ساخته شده‌اند. در این آلبوم به‌طور کلی ملودی‌های ویولن و پیانو غالب است. برخی از قطعات دارای کلام با همکاری آجدا پکان و اشیکلی اجرا شده‌اند، از جمله «بیر گوناه گیبی» (مثل یک گناه).[۳۳][۳۴]

فهرست آهنگ‌ها

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
شمارهنام قطعهمدت زمان
۱موسیقی تیتراژ عشق ممنوع۱:۳۷
۲بیر گوناه گیبی (مثل یک گناه)۴:۰۹
۳تنهایی در عمارت (عدنان و بیهتر)۱:۰۱
۴مرثیه عشق۱:۰۷
۵همه ردپایت را پاک کردم۱:۴۲
۶عشق ممنوع (بیهتر و بهلول)۱:۳۳
۷امانتت پیش من پنهان است۱:۳۱
۸تسلیم عشق۱:۰۶
۹لمس۱:۱۵
۱۰آیا دلم را بشمارم؟۱:۲۴
۱۱از خودم شاکی‌ام۱:۳۱
۱۲این راز سرانجام فاش می‌شود۱:۰۲
۱۳محال بودیم۱:۰۸
۱۴تو پرتگاه بودی۱:۲۰
۱۵بشیر۱:۵۰
۱۶آیا بهار دوباره می‌آید؟۱:۲۰
۱۷دلم را از من بگیرید۱:۰۴
۱۸درماندگی مثل مرگ است۰:۵۴
۱۹راز۱:۰۰
۲۰مرا به گریه نیندازید۱:۰۱
۲۱نیهال۱:۱۰
۲۲ناگفته‌هایم (مادموازل)۱:۰۵
۲۳انتظار تو۱:۰۳
۲۴رویاهای ویران۱:۳۰
۲۵خیال‌پرداز۱:۰۰
۲۶خاطره‌ات پیش من پنهان است۱:۱۸
۲۷بیهتر (خودکشی)۱:۰۶
۲۸داستانی با پایان معلوم۲:۲۳
۲۹امیدهای کوچک۰:۵۵
۳۰در گذشته۰:۵۵
۳۱بیداری برای روز نو۰:۵۲
۳۲ساعت شنی دارد پر می‌شود۰:۳۳
۳۳عشق ممنوع - ریمیکس (اوغور کیریک)۴:۵۱
مجموع۴۹:۳۰ دقیقه

[۳۵]

[۳۶]

این سریال در طول دو فصل خود محبوبیت زیادی پیدا کرد. قسمت آزمایشی این سریال در اولین اکران خود در ترکیه ۹٫۶ میلیون بیننده به دست آورد و این تعداد تا پایان فصل اول که ۱۶٫۱۴ میلیون بیننده آن را تماشا کرده‌اند افزایش یافت. فصل دوم اولین بار با ۱۵٫۱ میلیون بیننده با تعداد بیننده بین ۱۵ تا ۲۷ میلیون در طول فصل پخش شد. قسمت پایانی این سریال با رکوردشکنی ۲۷٫۱ میلیون بیننده، پربیننده‌ترین قسمت در بین تمام برنامه‌های تلویزیونی تمام دوران در ترکیه شد.[۳۷][۳۸]

انتقادهای رسمی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

عشق ممنوع در طول پخش با واکنش‌های رسمی متعددی روبه‌رو شد. شورای عالی رادیو و تلویزیون ترکیه پس از پخش قسمت فینال فصل اول، صحنه رابطه جنسی میان بیهتر و بهلول را که پنج دقیقه و سی ثانیه به طول انجامید «افراطی» و «مغایر با ساختار خانواده ترکی» ارزیابی کرد و به کانال د جریمه داد.[۳۹] ارطغرل گونای، وزیر فرهنگ و گردشگری ترکیه، نیز با اشاره به اینکه سریال از داستان اصلی رمان فاصله گرفته و صحنه‌های جنسی زیادی دارد، آن را به شورای عالی رادیو و تلویزیون ترکیه شکایت کرد.[۴۰] عشق ممنوع در سال ۲۰۰۹ پرشکایت‌ترین سریال تلویزیونی نزد شورای عالی رادیو و تلویزیون ترکیه شد و بیش از نیمی از کل شکایت‌های مربوط به سریال‌های داخلی را به خود اختصاص داد؛ بینندگان بیشتر به دلایل «مغایرت با ساختار خانواده و اخلاق ترکی» و «نبود حمایت از کودکان و نوجوانان» شکایت کرده بودند.[۴۱] کارگردان نسخه ۱۹۷۵ سریال، هالیت رفیع، در واکنش به این جریمه‌ها گفت که میان درک اخلاقی بینندگان و درک اخلاقی شورا فاصله بزرگی به وجود آمده است.[۴۲]

نقد محتوایی منتقدان

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

عشق ممنوع از همان هفته‌های نخست پخش، هم تحسین و هم انتقاد منتقدان تلویزیونی و پژوهشگران فرهنگی را برانگیخت. در ستون مثبت، بسیاری از منتقدان بر این نکته تأکید کردند که سریال توانست برای نخستین بار در تلویزیون ترکیه، تنش جنسی و روان‌شناختی یک رابطه ممنوع را با عمق و جسارت به تصویر بکشد و این امر آن را از سریال‌های عاشقانه معمول متمایز کرد.[۲۲] پژوهشگران همچنین به این نکته اشاره کردند که موفقیت سریال تصادفی نبود، بلکه با دوره‌ای از تاریخ ترکیه همزمان شد که طبقه متوسط جدید در حال شکل‌گیری بود و سریال توانست تضادهای اقتصادی و فرهنگی این دوره را بازتاب دهد.[۲۲] پژوهشگر شُلن شانلی در مجله بیریکیم نوشت که سریال «ساختار کلی شخصیت‌ها و توازن‌های اصلی رمان» را به‌خوبی حفظ کرده است.[۴۳]

منتقدان چند ایراد جدی مطرح کردند. نخست، فاصله‌گیری از رمان اصلی.[۱۸] [۴۴] دوم، کشیده شدن بیش از حد داستان؛ منتقدان اشاره کردند که فصل دوم با ۴۱ قسمت در مقایسه با فصل اول ریتم کندتری دارد و برخی خط‌های داستانی فرعی، به‌ویژه زیرداستان خانواده اونال، برای کشیده‌شدن سریال به ۷۹ قسمت افزوده شده‌اند نه برای غنای داستانی.[۴۵] سوم، انتقاد از بازنمایی جنسیتی؛ پژوهشگران نشان داده‌اند که سریال نابرابری آشکاری در قضاوت درباره زن و مرد دارد — بیهتر به‌شدت محکوم می‌شود در حالی که بهلول با وجود رفتارهای مشابه یا بدتر، به‌مراتب بازخورد ملایم‌تری دریافت می‌کند.[۴۶]

با این حال، همان منتقدانی که این ایرادات را مطرح کردند، تأکید کردند که این نقص‌ها از ارزش سریال به‌عنوان یک اثر تلویزیونی مهم نمی‌کاهد.[۴۷] در پژوهشی درباره دریافت مخاطبان سریال، برخی از شرکت‌کنندگان تأکید کردند که سریال رابطه ممنوع را مشروع جلوه نمی‌دهد، چرا که شخصیت‌های درگیر آن نه پیروز می‌شوند و نه بی‌عقوبت می‌مانند، بلکه در بن‌بست‌هایی غرق می‌شوند که به فاجعه ختم می‌شود.[۴۸]

واکنش‌ها به پایان سریال

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

بازیگر سینما فیلیز آکین دربارهٔ پایان سریال گفت: «ارزش انتظار را داشت. از پایان راضی بودم. تا لحظه مرگ بیهتر بسیار زیبا بود. اما صحنه بهلول بر سر مزار می‌توانست طبیعی‌تر باشد.» بازیگر سینمای ترکیه سلدا آلکور گفت: «واقعاً به برن سات تبریک می‌گویم، فوق‌العاده بازی کرد.» برن سات که نقش بیهتر را بازی کرد گفت: «بازی نقش بیهتر از نظر روحی مرا بسیار سیراب کرد.»[۴۹] گروه سریال و ۴۰۰ نفر که قسمت آخر را در کوروچشمه سوادا تماشا کردند، شب خداحافظی را برگزار کردند و درآمد ۳۵۰ هزار لیرایی آن به کمپین «بابا بنی اوکولا گوندر»[الف] اهدا شد. تهیه آخرین قسمت سریال یک و نیم ماه به طول انجامید.[۵۱][۵۲][۵۳]

تأثیر فرهنگی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

عشق ممنوع یکی از پرچمداران موج صادرات سریال‌های ترکی (دیزی) در اواخر دهه ۲۰۰۰ بود که نقش مهمی در گسترش قدرت نرم ترکیه در خاورمیانه، بالکان و آمریکای لاتین ایفا کرد.[۵۴] بر اساس پژوهش مرکز مطالعات سیاست خارجی ترکیه (TESEV)، در سال ۲۰۱۰ حدود ۷۸ درصد از مخاطبان عرب حداقل یک سریال ترکی تماشا می‌کردند و عشق ممنوع در میان پرمخاطب‌ترین آن‌ها بود.[۵۵] [۵۶] جامعه‌شناس نیلوفر نارلی از دانشگاه بهچه‌شهیر در این باره گفته است که با گسترش سریال‌های ترکی در عرصه بین‌الملل، یادگیری زبان و فرهنگ ترکی در کشورهای عربی و بالکان اهمیت ویژه‌ای یافته است.[۵۷] این سریال همچنین موجی از گردشگری به استانبول — به‌ویژه بازدید از یالی ساحل بسفر که صحنه اصلی فیلمبرداری بود — در میان گردشگران عرب ایجاد کرد.[۵۸] روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی در سال ۲۰۱۰ نوشت که سریال‌های ترکی از جمله عشق ممنوع به همان اندازه که سینمای مصر در دهه‌های پیش برای جهان عرب نقش فرهنگی داشت، اکنون در فرهنگ عامه عربی و ایرانی نفوذ کرده‌اند.[۵۹]

پژوهش آلیملانما[ب] نشان داد که سریال جامعه ترکیه را به دو گروه تقسیم کرد: «بیهترجی‌ها» که معتقد بودند بیهتر قربانی شرایط و احساساتش بود و نباید به‌تنهایی محکوم شود، و «بهلولجی‌ها» که بهلول را علی‌رغم بی‌مسئولیتی‌اش دوست داشتند و رفتارش را توجیه می‌کردند. این شکاف در میان بینندگان خود نشانه‌ای از عمق نفوذ فرهنگی سریال در جامعه بود.[۶۰]

فهرست جایزه‌ها و نامزدی‌ها
جشنواره سال رده نامزد نتیجه منبع
جوایز پروانه طلایی ۲۰۰۹ بهترین سریال تلویزیونی عشق ممنوع برنده [۶۱]
بهترین بازیگر زن برن سات برنده [۶۱]
بهترین بازیگر مرد کیوانچ تاتلیتوغ برنده [۶۱]
بهترین زوج برن سات و کیوانچ تاتلیتوغ برنده [۶۱]
جوایز پروانه طلایی ۲۰۱۰ بهترین بازیگر زن برن سات برنده [۶۲]
بهترین بازیگر زن مکمل نباهات چهره برنده [۶۲]
جوایز دانشگاه فنی ییلدیز ۲۰۰۹ بهترین بازیگر زن (سریال تلویزیونی) برن سات برنده [۶۳]
جوایز دانشگاه فنی ییلدیز ۲۰۱۰ بهترین بازیگر مرد (سریال تلویزیونی) کیوانچ تاتلیتوغ برنده [۶۴]
جوایز تلویزیونی آنتالیا ۲۰۱۰ بهترین سریال درام عشق ممنوع نامزدشده [۶۵]
بهترین بازیگر مرد درام کیوانچ تاتلیتوغ نامزدشده [۶۵]
بهترین بازیگر زن درام برن سات نامزدشده [۶۵]
بهترین بازیگر زن مکمل درام نباهات چهره نامزدشده [۶۵]
بهترین بازیگر مرد مکمل درام سلجوق یونتم برنده [۶۶]
بهترین فیلمنامه اقتباسی اجه یورنج و ملک گنچ‌اوغلو برنده [۶۶]
بهترین تیتراژ آغازین عشق ممنوع برنده [۶۶]
جوایز رسانه‌ای آی‌یاپیم (بهترین‌های سال) ۲۰۱۰ بهترین سریال سال عشق ممنوع برنده [۶۶]
بهترین بازیگر زن برن سات برنده [۶۶]
بهترین بازیگر مرد کیوانچ تاتلیتوغ برنده [۶۶]
بهترین موسیقی سریال تلویزیونی تویگار اشیکلی برنده [۶۶]
بهترین طراحی لباس عشق ممنوع برنده [۶۶]
بهترین بازیگر زن مکمل نباهات چهره برنده [۶۶]
بهترین صحنه احساسی عشق ممنوع برنده [۶۶]
بهترین صحنه اکشن عشق ممنوع (صحنه خودکشی بیهتر) برنده [۶۶]
بهترین پشتیبانی اینترنتی عشق ممنوع برنده [۶۶]
جوایز مجله روزنامه‌نگاران هنری (آلتین اوبژکتیف) ۲۰۰۹ بهترین سریال سال عشق ممنوع برنده [۶۷]
جوایز روزنامه‌نگاران شیلی ۲۰۱۵ بهترین بازیگر زن بین‌المللی برن سات برنده [۶۸]

سایر اقتباس‌ها

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

این سریال پس از اقتباس ۱۹۷۵ از همین رمان ساخته شد؛ در آن نسخه صالح گونی نقش بهلول، مژده آر نقش بیهتر و ایتیر اسن نقش نیهال را بازی کردند و داستان در بستر اصلی اواخر قرن نوزدهم جریان داشت. اولین سریال تلویزیونی ترکی عشق ممنوع بود که در سال ۱۹۷۵ تولید شد.[۶۹][۸] بازسازی آمریکایی به زبان اسپانیایی با عنوان عشق ممنوع از سال ۲۰۱۳ پخش شد.[۷۰] سپس شبکه هندی استار پلاس بازسازی این سریال را با نام ای دل کمی آرام باش پخش کرد.[۷۱] همچنین یک اقتباس رومانیایی توسط آنتنا ۱ (رومانی) با عنوان میوه ممنوع (مجموعه تلویزیونی رومانیایی) در سال ۲۰۱۸ تولید شد.[۷۲] آنتنا ۱ در سال ۲۰۲۰ توسط نویسندگان عشق ممنوع تحت پیگرد قانونی قرار گرفت و تمام حقوق میوه ممنوع را از دست داد، زیرا دادگاه حکم داد که صحنه‌های بسیار زیادی عیناً کپی شده‌اند.[۷۳] فیلم «بیهتر» که در دهه ۱۹۲۰ میلادی جریان دارد در آمازون پرایم منتشر شده است. این فیلم اقتباس مستقیمی از رمان نیست و فرح زینب عبدالله در نقش بیهتر و بوران کوزوم در نقش بهلول بازی می‌کنند.[۷۴][۷۵]

کشور عنوان اصلی عنوان فارسی تاریخ پخش یادداشت
 ایالات متحده آمریکا Pasión Prohibida عشق ممنوع ۲۰۱۳
 هند Dil Sambhal Jaa Zara / Ek Prem Kahani ای دل کمی آرام باش ۲۰۱۷، ۲۰۲۴
 رومانی Fructul oprit میوه ممنوع (مجموعه تلویزیونی رومانیایی) ۲۰۱۸

پخش بین‌المللی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

عشق ممنوع در کشورهای عربی با دوبله عربی با نام «العشق الممنوع» از شبکه ام‌بی‌سی پخش شد و محبوبیت بی‌سابقه‌ای پیدا کرد؛ به‌گونه‌ای که نام‌های عربی شخصیت‌های اصلی یعنی «سمر و مهند» بر سر زبان‌ها افتاد.[۷۶] این سریال تا سال ۲۰۱۸ از شبکه ام‌بی‌سی پخش می‌شد، اما پس از تیرگی روابط عربستان سعودی و ترکیه، گروه MBC تصمیم گرفت پخش تمام سریال‌های ترکی را متوقف کند.[۷۷] در ایران این سریال از طریق تلویزیون ماهواره‌ای و با دوبله فارسی از جم تی‌وی پخش شد. با وجود اینکه قانون ۱۳۷۳ ایران استفاده از ماهواره را ممنوع کرده بود، بسیاری از ایرانیان با ماهواره‌های غیرقانونی این سریال را دنبال می‌کردند و در سال ۲۰۱۳ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران نسبت به انتشار کتاب داستان این سریال در نمایشگاه کتاب تهران هشدار داد.[۷۸] در پاکستان با نام «عشق ممنوع» از کانال اردو ۱ پخش شد و به موفق‌ترین سریال ترکی در این کشور تبدیل گردید. بر اساس گزارش سالانه شبکه رتبه‌بندی مدیالاجیک پاکستان، میانگین بینندگی این سریال در بازار شهری و روستایی ۴۵ تا ۵۵ میلیون نفر بود و قسمت پایانی آن بیش از ۹۰ میلیون بیننده داشت.[۷۹]

عشق ممنوع پس از پخش در ترکیه، به ده‌ها کشور جهان صادر شد و به یکی از دروازه‌های اصلی ورود مخاطبان بین‌المللی به سریال‌های ترکی تبدیل گردید. این سریال به زبان‌های متعددی از جمله اردو، فارسی، عربی، هندی، پرتغالی، امهری و اسپانیایی دوبله شده است. شبکه‌های پخش‌کننده این سریال عبارتند از:[۸۰][۸۱]

کشور شبکه تلویزیونی
اتیوپیکانا تی‌وی (دوبله به زبان امهری)
ترکیهکانال د
بوسنی و هرزگوینهایات تی‌وی (بوسنی و هرزگوین)، فیس تی‌وی (بوسنی و هرزگوین)
افغانستانتلویزیون طلوع
پاکستاناردو ۱ (دوبله به زبان اردو)
پاکستاندرامز سنترال (یوتیوب) (دوبله به زبان اردو)
آمریکا و اروپاکالرز تی‌وی (دوبله به زبان هندی)
بنگلادشچنل آی (بنگلادش) (دوبله به زبان بنگالی)
عربستان سعودیام‌بی‌سی ۴، ام‌بی‌سی مکس
مصرملودی درام، میکس وان، ام‌بی‌سی مصر، سی‌بی‌سی، سی‌بی‌سی درام
لبنانشرکت بین‌المللی پخش لبنان
ایرانجم تی‌وی (دوبله به زبان فارسی)
بلغارستانبی‌تی‌وی (بلغارستان)، بی‌تی‌وی استوری، نووا (کانال تلویزیونی بلغارستان)، دیما فمیلی
مونتنگروتی‌وی این
مراکش۲ام (کانال تلویزیونی)
تونسنسمه الجدیده
کرواسینوا تی‌وی (کرواسی)، دوما تی‌وی (کرواسی)
صربستاناولین تلویزیون صربستان
مجارستانتی‌وی۲ (کانال تلویزیونی مجارستان)
یونانآنتن‌وان
اسلوونیپاپ (کانال تلویزیونی اسلوونی)
اسلواکیدوما تی‌وی
رومانیکانال د (رومانی)، آکاسا
چینتلویزیون سین‌کیانگ (دوبله به زبان اویغوری)
اسرائیلویوا
قزاقستانکانال ۳۱
ازبکستانسویملی تی‌وی، یاشلار
مقدونیه شمالیکانال ۵ (مقدونیه شمالی)
لیتوانیال‌ان‌کی (کانال تلویزیونی لیتوانی)
آلبانیتلویزیونی کلان
گرجستانمائسترو (کانال تلویزیونی)
شیلیکانال ۱۳ (شبکه تلویزیونی شیلی)
لتونیال‌ان‌تی[پ]
استونیکانال ۲ (استونی)
اکوادورگاماویسیون
پروتلویزیون لاتین
پاراگوئهتله‌فوتورو
آرژانتینتلفه
برزیلریدی باندیرانتیس (دوبله به زبان پرتغالی)
کلمبیاکاراکول تلویزیون
مکزیکایماخن تلویزیون
جمهوری چککینو بارانداف
ایالات متحده آمریکایونیویزیون (دوبله به زبان اسپانیایی)

جستارهای وابسته

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
  1. ترکی: Baba Beni Okula Gönder، به معنای «بابا مرا به مدرسه بفرست»؛ یک کمپین اجتماعی ترکیه بود که در ۲۳ آوریل ۲۰۰۵ توسط میلیت و بنیاد آیدین دوآن با هدف گسترش آموزش دختران راه‌اندازی شد.[۵۰]
  2. آلیملانما (ترکی: Alımlama) در پژوهش‌های رسانه‌ای به روشی گفته می‌شود که در آن محقق واکنش و تفسیر مخاطبان واقعی را از طریق مصاحبه و تماشای مشترک بررسی می‌کند، نه صرفاً محتوای برنامه را.
  3. این کانال در ۱ مارس ۲۰۲۰ تعطیل شد و جای آن را TV3 Life گرفت.
  1. 1 2 3 "AŞK-I MEMNU" 33 yıl sonra yeniden". Milliyet. 2 September 2008. Retrieved 4 July 2014.
  2. «Forbidden Love (TV Series 2008–2010)». IMDb. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. «اشک عشق». میلیت. ۲۵ ژوئن ۲۰۱۰. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۲۸ ژوئن ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۱۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. «قسمت خداحافظی عشق ممنوع رکورد زد». گازته وان. ۲۵ ژوئن ۲۰۱۰. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۲۹ ژوئن ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۱۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  5. 1 2 3 4 5 6 7 Bozer، Cennet؛ Ercan، Leyla (۲۰۲۵). «Aşk-I Memnu Dizisinin Psikoanalitik Aile Danışmanlığı Kuramına Dayalı İncelenmesi» (PDF). Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences. ۱۱ (۶): ۶۳۱-۶۳۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۱۹.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  6. «Aşk-ı Memnu: Yasak Aşk». İnsanca Akademi. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. Zariç، Mahfuz (۲۰۱۷). «Aşk-ı Memnu'da Karakterlerin Çatışmaları, Tercihleri ve Akıbetleri». Türkoloji Dergisi. ۲ (۱): ۱–۱۵.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. 1 2 3 «33 Yıl Sonra Aşk-ı Memnu». Hurriyet.com.tr. ۲۶ ژوئن ۲۰۰۸. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۲۸ نوامبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۴ ژوئیه ۲۰۱۴.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  9. 1 2 «124 years on, 'Aşk-ı Memnu' reigns: How has it enamored audiences?». Daily Sabah. ۱۴ اوت ۲۰۲۳. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  10. «Ottoman Collections: Aşk-ı Memnu». Aga Khan Library. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  11. Gür، İmran (۲۰۱۳). «Psikolojik Gerçekçi İlk Türk Romanı Aşkı Memnu». Prof. Dr. Önder Göçkün'e Armağan Kitabı. Pamukkale Üniversitesi Yayınları.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  12. Çelenk، Sevilay. «Aşk-ı Memnu'dan Aşkı Memnu'ya Yerli Dizi Serüvenimiz». دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  13. «Ottoman Collections: Aşk-ı Memnu». Aga Khan Library. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  14. «The Portrayal of the Female Protagonists in Anna Karenina, Madame Bovary and Aşk-ı Memnu: Questioning Gender Roles». Academia.edu. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  15. Pek، E.؛ Karaaziz، M. (۲۰۲۵). «The Analysis of the Tv Series Aşk-ı Memnu in the Context of Psychoanalytic Therapy». ASES International Journal of Culture, Art and Literature. ۴ (۱): ۲۵۲–۲۵۷. doi:10.5281/zenodo.15705603.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  16. «Cross-Cultural Perspectives on Gender Dynamics: A Comparative Study in Brontë's Villette and Halid Ziya Uşaklıgil's Aşk-ı Memnu». Social Sciences Research Journal. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  17. «Aşk-ı Memnu'da Erkeğin Sunumu». Dergipark. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  18. 1 2 3 «Aşk-ı Memnu 33 yıl sonra yeniden». milliyet.com.tr. ۲ سپتامبر ۲۰۰۸. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۵ دسامبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۴ ژوئیه ۲۰۱۴.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  19. Çelenk، Sevilay. «Aşk-ı Memnu'dan Aşkı Memnu'ya Yerli Dizi Serüvenimiz». دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  20. «Aşk-ı Memnu dizisi ile kitabı arasındaki farklar». Onedio. ۲۰ نوامبر ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  21. «Aşk-ı Memnu dizisi ile kitabı arasındaki farklar». Onedio. ۲۰ نوامبر ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  22. 1 2 3 «Bir fenomen olarak "Aşk-ı Memnu"». Bianet. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  23. «Aşk-ı Memnu dizisi ile kitabı arasındaki farklar». Onedio. ۲۰ نوامبر ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  24. «Aşk-ı Memnu dizisi ile kitabı arasındaki farklar». Onedio. ۲۰ نوامبر ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  25. «Aşk-ı Memnu dizisi ile kitabı arasındaki farklar». Onedio. ۲۰ نوامبر ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  26. «Yapraklı Köşk, Hezar Derya Yalısı». milliyet.com.tr. ۲۱ سپتامبر ۲۰۰۸. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۶ مارس ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۴ ژوئیه ۲۰۱۴.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  27. "Aşk-ı Memnu oyuncuları kimler? Aşkı Memnu hangi yıl, nerede çekildi?" (in ترکی). Milliyet. 6 آوریل 2020. Retrieved 26 آوریل 2026.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
  28. «Bihter'i biz giydiriyoruz». NTV. ۳۰ مه ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  29. «İşte Aşkı Memnu'nun yeni sezon bombaları! Tasarımcılar konuştu!». Medyafaresi. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  30. «Kıvanç Tatlıtuğ ve Başak Dizer evlendi». Hurriyet. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  31. «Toygar Işıklı Röportajı». Söz Müzik. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  32. «İyi müzik diziyi sırtlıyor». hurriyet.com.tr. ۱۳ سپتامبر ۲۰۰۸. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۲۸ اکتبر ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۴ ژوئیه ۲۰۱۴.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  33. «Toygar Işıklı – Aşk-ı Memnu (Orijinal Dizi Müzikleri)». Discogs. دریافت‌شده در ۲۶ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  34. «Aşk-ı Memnu Orijinal Dizi Müzikleri». Apple Music. دریافت‌شده در ۲۶ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  35. «Toygar Işıklı – Aşk-ı Memnu (Orijinal Dizi Müzikleri)». Discogs. دریافت‌شده در ۲۶ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  36. «Aşk-ı Memnu Orijinal Dizi Müzikleri». Apple Music. دریافت‌شده در ۲۶ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  37. «TRT'nin yaptığı yobazlıktır». hurriyet.com.tr. ۵ سپتامبر ۲۰۰۸. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۴ ژوئیه ۲۰۱۴.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  38. Turquía sueña con el Amor prohibido
  39. «Aşk-ı Memnu: Behlül ile Bihter çok ateşli sevişmiş». Magazinkolik. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  40. «Yeter Bihter!». Aydın Post. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  41. «RTÜK'e en çok diziler şikayet edildi». Cumhuriyet. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  42. «Halit Refiğ Aşk-ı Memnu'dan memnun». NTV. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  43. «Türk Televizyonu'nda Ahlak Söylemi ve Aşk-ı Memnu». Birikim. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  44. Çelenk، Sevilay. «Aşk-ı Memnu'dan Aşkı Memnu'ya Yerli Dizi Serüvenimiz». دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  45. «Aşk-ı Memnu dizisi ile kitabı arasındaki farklar». Onedio. ۲۰ نوامبر ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  46. «Cross-Cultural Perspectives on Gender Dynamics in Aşk-ı Memnu». Social Sciences Research Journal. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  47. «Halit Refiğ Aşk-ı Memnu'dan memnun». NTV. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  48. «Aşk-ı Memnu Dizisinin Alımlanması Üzerine Bir Çalışma». ResearchGate. دریافت‌شده در ۲۶ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  49. «Ünlüler Aşk-ı Memnu finali için ne söyledi?». Beyaz Gazete. ۲۶ ژوئن ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  50. "Baba Beni Okula Gönder" (in Turkish). Doğan Gazetecilik.
  51. «Ask-ı Memnu veda canlı». Mynet. ۲۷ ژوئن ۲۰۱۰. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ ژوئن ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۲۶. {{cite web}}: بیش از یک پارامتر |تاریخ بازبینی= و |بازبینی= داده‌شده است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  52. «Bu gece unutulmaz». Hurriyet. ۲۴ ژوئن ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۱۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  53. «Ünlüler Aşk-ı Memnu finali için ne söyledi?». Beyaz Gazete. ۲۶ ژوئن ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۱۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  54. Mathieu Rousselin (۲۰۱۳). «Turkish Soap Power: International Perspectives and Domestic Paradoxes». Euxeinos. ۱۰. University of St. Gallen: ۱۶–۲۵.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  55. «The Perception of Turkey in the Middle East» (PDF). TESEV. ۲۰۱۰. ص. ۱۶. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  56. Yörük، Zafer؛ Vatikiotis، Pantelis (۲۰۱۳). «Soft Power or Illusion of Hegemony: The Case of the Turkish Soap Opera "Colonialism"». International Journal of Communication. ۷: ۲۳۶۱–۲۳۸۵.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  57. «Series boost Turkish soft power in region». Hurriyet Daily News. ۱۲ دسامبر ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  58. «Turkish TV Series and Soft Power» (PDF). CeSPI. ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  59. «Soap Operas in the Arab World Yield Their Own Soft Power». The New York Times. ۱۸ ژوئن ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  60. «Aşk-ı Memnu Dizisinin Alımlanması Üzerine Bir Çalışma». ResearchGate. دریافت‌شده در ۲۶ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  61. 1 2 3 4 "Pantene Golden Butterfly Awards (2009)". IMDb (in English). Retrieved 2025-09-30.
  62. 1 2 "Pantene Golden Butterfly Awards (2010)". IMDb (in English). Retrieved 2025-09-30.
  63. "Yıldız Technical University Awards (2009)". IMDb (in English). Retrieved 2025-09-30.
  64. "Yıldız Technical University Awards (2010)". IMDb (in English). Retrieved 2025-09-30.
  65. 1 2 3 4 "İsmail Cem Televizyon Ödülleri'nde adaylar belli". cnnturk.com (in Turkish). 1 April 2010.
  66. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 "Ödüllerimiz". ayyapim.com (in Turkish). Retrieved 2025-09-30.
  67. "Aşk-ı Memnu dizisi ödülleri". onedio.com (in Turkish). Retrieved 2025-09-30.
  68. «Protagonista de "Amor Prohibido" agradece premio recibido en Chile». t۱۳.cl. ۲ ژانویه ۲۰۱۵.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  69. «Aşk-ı Memnu 45 yaşında!». دریافت‌شده در ۴ ژوئیه ۲۰۱۴.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  70. «Aşk-ı Memnu Amerika'da». ۲۵ ژوئیه ۲۰۱۲. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ مه ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۳ ژانویه ۲۰۲۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  71. «India is progressing and we need to show it on TV». بیزینس استاندارد.
  72. «Aşk-ı Memnu senaristlerinden Romanya'ya dava». Milliyet. ۲۱ مارس ۲۰۱۹.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  73. «Decizia instanței: Antena trebuie să retragă serialul Fructul oprit». Pagina de Media. ۱۷ ژانویه ۲۰۲۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  74. «Farah Zeynep Abdullah: Nostaljiye düşkün değilim». ۴ نوامبر ۲۰۲۳.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  75. «Bihter filmi izleyiciye farklı bir bakış getirecek». CNN Türk.
  76. «Forbidden Love: The most controversial Turkish TV series». ۱۷ دسامبر ۲۰۲۵. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  77. «Turkish soap operas are latest casualty of regional conflicts». Times of Israel. ۵ مارس ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  78. «Iranian officials failing to stop Turkish TV series». Hurriyet Daily News. ۱۳ اکتبر ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  79. «Television Viewership Overview 2013» (PDF). Media Logic Pakistan. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۲۷ دسامبر ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  80. «Aşk-ı Memnu broadcasters». دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  81. «Forbidden Love». Kanal D International. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]