صادق کیا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
صادق کیا
Kia.jpg
دکتر صادق کیا در جوانی
زادروز ۱۲۹۹ خورشیدی
مازندران
مرگ اسفند ۱۳۸۰
ایالات متحده
ملیت  ایران
پیشه زبان‌شناس و متخصص زبان‌های باستانی ایرانی.

دکتر صادق کیا (۱۲۹۹-۱۳۸۰) زبان‌شناس و متخصص زبان‌های باستانی ایرانی.

زندگینامه[ویرایش]

صادق کیا فرزند احمد کیا مقتدرالدوله، در سال ۱۲۹۹ در مازندران به دنیا آمد.[۱][۲] تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در آموزشگاه‌های ادب، ثروت و دارالفنون گذراند. سپس در رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی به تحصیل پرداخت و در ۱۳۲۰ دورهٔ لیسانس را به پایان رساند و وارد خدمت وزارت فرهنگ شد. در سال ۱۳۲۳ پس از دفاع از رسالهٔ دکتری خود با موضوع «تصحیح متن منظوم به نام نصاب طبری» به اخذ درجهٔ دکتری ادبیات نایل آمد. از سال ۱۳۲۴ در سمت دانشیاری در دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه تهران به تدریس مشغول شد. در سال ۱۳۳۰ به‌عنوان استاد کرسی زبان و ادبیات پهلوی در دانشگاه تهران ارتقا یافت. در سال‌های بعد دکتر صادق کیا علاوه بر خدمت دانشگاهی، متصدی سمت‌های اداری از جمله ریاست ادارهٔ فرهنگ عامه در وزارت فرهنگ و هنر نیز بود. همچنین در تأسیس فرهنگستان زبان ایران در دههٔ ۱۳۴۰ نقش فعالی داشت و ریاست این فرهنگستان را به عهده گرفت.[۳] در سال ۱۳۴۹ به کوشش دکتر صادق کیا پژوهشگاه گویش‌های ایرانی تأسیس شد که دستور کار آن بررسی گویش‌های ایرانی، و فراهم کردن واژه‌نامه برای هر یک از گویش‌های ایرانی بود که تعدادی از آنها تا سال ۱۳۵۷ انتشار یافت. صادق کیا در اشعار خود واژه‌های پهلوی را که در زبان فارسی امروز از میان رفته به کار می‌برد و «تیرا» تخلص می‌کرد.

دکتر صادق کیا در اسفند ۱۳۸۰ در آمریکا درگذشت.[۴][۵][۶]

آثار[ویرایش]

  • چند نمونه از متن نوشته‌های پهلوی
  • نقطویان یا پسیخانیان، ۱۳۲۰
  • کتاب قلب در عربی [۷]
  • داستان جم (با همکاری محمد مقدم)
  • گشته دبیره یا خط کستج، در بارهٔ خط کتیبه‌ها و سکه‌ها و مهرهای دورهٔ اشکانی و ساسانی
  • گویش آشتیان، ۱۳۳۵
  • ماه فروردین روز خرداد (متن پهلوی و ترجمهٔ فارسی با واژه‌نامه)، ۱۳۳۵
  • راهنمای گردآوری گویش‌ها، ۱۳۴۰
  • واژه‌نامهٔ گرگانی
  • مجمع‌الامثال، محمدعلی هبله‌رودی (تصحیح)، ۱۳۴۴

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]