پرش به محتوا

بخش فارسی صدای آمریکا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
کشور
ایالات متحده
ستادواشینگتن دی.سی.
مالکدولت فدرال ایالات متحده
مادرصدای آمریکا
بنیان‌نهادهژوئیه ۲۰۰۳[۱]
آغازبه‌کار
۱۸ اکتبر ۱۹۹۴ (تلویزیون)
۲۲ نوامبر ۱۹۷۹ (رادیو)
نام‌های پیشین
سرویس فارسی صدای آمریکا[۱]
وبگاه رسمی
زبانفارسی

شبکه خبری فارسی صدای آمریکا (به انگلیسی: Voice of America Persian News Network) (VOA-PNN) رسانه بین‌المللی دولتی متعلق به ایالات متحده آمریکا است که به زبان فارسی فعالیت می‌کند و مقر آن در واشینگتن دی.سی. قرار دارد. این شبکه بخش فارسی صدای آمریکا است.

پس از صدور فرمان اجرایی دونالد ترامپ در ۱۵ مارس ۲۰۲۵ دربارهٔ کاهش فعالیت آژانس رسانه‌های جهانی ایالات متحده (USAGM)، فعالیت صدای آمریکا به‌شدت محدود شد و بیش از ۱۳۰۰ نفر از کارکنان این شبکه به مرخصی اداری فرستاده شدند. این اقدام شامل بخش فارسی صدای آمریکا نیز شد. بااین‌حال، در پی تشدید درگیری میان ایران و اسرائیل در ژوئن ۲۰۲۵، دولت آمریکا و USAGM شماری از کارکنان بخش فارسی را برای پوشش تحولات منطقه به کار بازگرداندند.[۲][۳][۴][۵]

پیشینه

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

نخستین بار از روز پنجشنبه ۲۲ نوامبر ۱۹۷۹ (اول آذر ۱۳۵۸ خورشیدی) با روزانه نیم ساعت پخش رادیویی آغاز به کار کرد. پخش تلویزیونی برنامه‌ها از روز جمعه ۱۸ اکتبر ۱۹۹۶ (بیست و هفت مهر ۱۳۷۵ خورشیدی) با یک ساعت پخش زنده روزانه ممکن شد.

مدیران

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

نخستین مدیر بخش فارسی صدای آمریکا، احمدرضا بهارلو بود. از افرادی که در سال‌های بعد این مسئولیت را بر عهده داشته‌اند می‌توان به رامین عسگرد و ستاره درخشش اشاره کرد.[۶]

برنامه‌ها

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

بخش فارسی صدای آمریکا در گذشته مجموعه‌ای از برنامه‌های خبری، تحلیلی، اجتماعی و فرهنگی پخش می‌کرد. از جمله برنامه‌های شناخته‌شده آن می‌توان به اخبار (پوشش رویدادهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و بین‌المللی)، روی خط (بررسی موضوعات روز با مشارکت مخاطبان)، افق (گفت‌وگوهای سیاسی با کارشناسان)، پارازیت (برنامه تلویزیونی طنز سیاسی)، شباهنگ (برنامه فرهنگی و هنری)، آنتن (برنامه خبری طنز)، صفحه آخر (تحلیل مسائل سیاسی و اجتماعی) و برخی برنامه‌های ویژه اشاره کرد.

با تغییرات ساختاری و محدودیت‌های اعمال‌شده بر صدای آمریکا در سال‌های اخیر، بسیاری از برنامه‌های قدیمی این شبکه دیگر تولید یا پخش نمی‌شوند و ساختار برنامه‌های آن نسبت به گذشته کاهش یافته است. در حال حاضر تمرکز اصلی بخش فارسی بیشتر بر تولید و پخش برنامه‌های خبری و پوشش رویدادهای جاری است.

انتقادها

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

در ۲۷ مه ۲۰۲۰ برایان هوک رئیس گروه اقدام ایران در وزارت خارجهٔ آمریکا طی یادداشتی در روزنامهٔ نیویورک پست، به سیاست‌های جاری بخش فارسی صدای آمریکا انتقاد کرد.[۷] به گفتهٔ هوک «بینندگان ایرانی می‌گویند این شبکه که بودجهٔ آن از جیب مالیات‌دهندگان آمریکایی تأمین می‌شود بیشتر صدای مُلاهاست تا صدای آمریکا».[۸] او در بخشی از این مقاله، به صحبت‌های یکی از کارمندان بخش فارسی صدای آمریکا با وال‌استریت جورنال استناد کرده که گفته است: «این شبکه اغلب از پخش انتقادها در مورد حکومت ایران جلوگیری می‌کند.»[۷] هوک همچنین از بخش فارسی صدای آمریکا به‌خاطر پخش مستندهای حیات وحش به‌جای پوشش موضوع مهمی مثل اعتراضات آبان ۱۳۹۸ ایران ابراز ناراحتی کرده است.[۸]

در سال ۲۰۰۷، مهدی خلجی، پژوهشگر وقت انستیتو واشینگتن برای سیاست خاور نزدیک، با اشاره به «نبود بی‌طرفی» در صدای آمریکا، مصاحبه‌های متعدد این شبکه با فرح پهلوی و رضا پهلوی را از نمونه‌های این مسئله دانست. او دربارهٔ فرح پهلوی نوشت که در مصاحبه‌های مکرر خود از حکومت جمهوری اسلامی انتقاد می‌کرد، اما دربارهٔ مسائل مربوط به حقوق بشر و اصول دموکراتیک در دورهٔ حکومت محمدرضا شاه به چالش کشیده نمی‌شد. خلجی همچنین به برنامهٔ نوروزی ۲۱ مارس ۲۰۰۷ اشاره کرد که در آن رضا پهلوی به‌تنهایی مهمان برنامه بود و مجری ضمن خطاب کردن او به عنوان «شاهزاده»، اظهاراتش را به چالش نکشید؛ خلجی معتقد بود این نوع مصاحبه در چنین زمینه‌ای می‌تواند این تصور را ایجاد کند که دولت آمریکا از بازگشت سلطنت در ایران حمایت می‌کند.[۹][۱۰] آرشیو صدای آمریکا نیز نشان می‌دهد که رضا پهلوی در سال‌های بعد چندین بار مورد مصاحبهٔ این شبکه قرار گرفته است، از جمله در قالب مصاحبه‌های اختصاصی در سال‌های ۲۰۲۱ و ۲۰۲۴.[۱۱][۱۲] در مقابل، در سال ۲۰۲۶، هیل و واشینگتن پست گزارش کردند که شماری از کارکنان این شبکه، علی جوانمردی، مشاور ارشد بخش فارسی، را به محدود کردن پوشش رضا پهلوی متهم کرده‌اند، از جمله جلوگیری از ذکر نام او، دعوت از حامیانش و پخش صدا و تصویر معترضانی که نام او را فریاد می‌زدند.[۱۳][۱۴] در ۶ مارس ۲۰۲۶، هیل گزارش داد که احمد باطبی، روزنامه‌نگار و فعال حقوق بشر، مدعی شده است چند روز پس از مواجهه با جوانمردی بر سر سانسور، قرارداد همکاری‌اش با صدای آمریکا خاتمه یافته است. باطبی گفت توضیحی دربارهٔ علت خاتمه قرارداد به او داده نشده، اما آن را به تلاش‌ها برای محدود کردن پوشش رضا پهلوی نسبت داد.[۱۴] این ادعاها در شکایت فدرالی که در مارس ۲۰۲۶ از سوی شماری از روزنامه‌نگاران صدای آمریکا و دو سازمان مدافع آزادی مطبوعات علیه دولت آمریکا مطرح شد نیز بازتاب یافت.[۱۵][۱۶] نیویورکر همچنین با استناد به ادعای مطرح‌شده در شکایت خبرنگاران صدای آمریکا، به موردی در نروژ اشاره کرد که در آن، هنگام پوشش یک تجمع خیابانی علیه جمهوری اسلامی، صدای بخش مربوط به شعارهای معترضان در لحظه‌ای که آنان شعار «جاوید شاه» سر می‌دادند، قطع شده بود.[۱۷] در مقابل، جوانمردی و کری لیک، مشاور ارشد آژانس رسانه‌های جهانی ایالات متحده (USAGM)، از قواعد جدید دفاع کردند و گفتند این سیاست برای مقابله با تلاش کارکنان صدای آمریکا برای ترجیح دادن یک گروه اپوزیسیون بر گروهی دیگر است و شامل همه رهبران اپوزیسیون، نه فقط رضا پهلوی، می‌شود. سخنگوی USAGM نیز گفت که رضا پهلوی و رهبران دیگر گروه‌های سیاسی برای حضور و گفت‌وگو در صدای آمریکا دعوت شده‌اند.[۱۳]

منابع

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
  1. 1 2 Boon, Kristen; Huq, Aziz Z.; Lovelace, Douglas (2012), Global Stability and U.S. National Security, Terrorism Documents of International and Local Control, vol. 123, Oxford University Press, pp. 375–376, ISBN 978-0-19-991589-7, ISSN 1062-4007
  2. ↑ «Voice of America's full-time staff and contractors placed on leave following Trump directive - CBS News». www.cbsnews.com (به انگلیسی آمریکا). ۲۰۲۵-۰۳-۱۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۸-۲۱.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. ↑ Nover، Scott (۲۰۲۵-۰۶-۱۵). «Voice of America brings back 75 staffers amid Iran-Israel conflict» (به انگلیسی آمریکا). The Washington Post. شاپا ۰۱۹۰-۸۲۸۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۸-۲۱.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. ↑ "Voice of America and Radio Farda's Persian services cover the Israel-Iran conflict despite cutbacks". AP News (in English). 2025-06-19. Retrieved 2026-08-21.
  5. ↑ Reuters (2025-03-16). "VOA staff put on leave after Trump orders cuts". Dawn (in English). Retrieved 2026-08-21. {{cite web}}: |نام خانوادگی= نام عام دارد (کمک)
  6. ↑ «تلویزیون فارسی صدای آمریکا». بایگانی‌شده از اصلی در ۳۰ اکتبر ۲۰۰۶. دریافت‌شده در ۳۰ اکتبر ۲۰۰۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. 1 2 "US adviser accuses VOA of being 'voice of Iran'". dawn.com (in انگلیسی). دان. 29 مه 2020. Retrieved 3 ژوئن 2020.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
  8. 1 2 Hook, Brian (27 مه 2020). "Why are US taxpayers funding a 'Voice of the Mullahs' in Iran?". nypost.com (in انگلیسی). نیویورک پست. Retrieved 3 ژوئن 2020.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
  9. ↑ Khalaji, Mehdi (25 April 2007). "Through the Veil: The Role of Broadcasting in U.S. Public Diplomacy toward Iranians". The Washington Institute for Near East Policy. Retrieved 21 August 2026.
  10. ↑ https://www.washingtoninstitute.org/sites/default/files/pdf/PolicyFocus68.pdf
  11. ↑ Dehghanpour, Siamak; Lipin, Michael (20 April 2021). "Exclusive: Iran's Exiled Prince Says Future Monarch Should be Elected". Voice of America. Retrieved 21 August 2026.
  12. ↑ "VOA Exclusive: Prince Reza Pahlavi". Voice of America Persian. 5 July 2024. Retrieved 21 August 2026.
  13. 1 2 "Voice of America is covering Iran's protests, but not its best-known dissident". The Washington Post. February 25, 2026. Retrieved March 12, 2026.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
  14. 1 2 "VOA Persian journalist says he was fired over coverage of Reza Pahlavi". The Hill. March 6, 2026. Retrieved March 12, 2026.
  15. ↑ Newhouse et al. v. U.S. Agency for Global Media et al. , No. 1:26-cv-00980, Complaint, U.S. District Court for the District of Columbia, filed March 23, 2026.
  16. ↑ Nover، Scott (۲۰۲۶-۰۳-۲۳). «Voice of America staff allege Kari Lake violated its independence in lawsuit» (به انگلیسی آمریکا). The Washington Post. شاپا ۰۱۹۰-۸۲۸۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۸-۲۱.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  17. ↑ Fisher، Marc (۲۰۲۶-۰۷-۳۰). «How Donald Trump Silenced the Voice of America» (به انگلیسی آمریکا). The New Yorker. شاپا ۰۰۲۸-۷۹۲X. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۸-۲۱.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=بخش_فارسی_صدای_آمریکا&oldid=44256010»