سمغان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
سمغان
اطلاعات کلی
کشور  ایران
استان فارس
شهرستان کازرون
بخش بخش چنار شاهیجان
دهستان سمقان
مردم
جمعیت ۱۱۸۸ نفر (سرشماری ۹۵)
کد آماری ۰۸۰۲۱۹

سمغان، سُمغان (دهی در بالای کوه شاپور نزدیک کازرون)و به باور مردم این منطقه همان سمنگان شاهنامه فردوسی است که رستم دنبال رخشش پیاده تا آنجا رفت و از دژهای سپید و پهلو که در حوالی ممسنی امروزی است (یا بودنش در قدیم ثابت شده)،این روستا روستایی از توابع بخش چنار شاهیجان شهرستان کازرون در استان فارس ایران است.این روستا به‌دلیل کوهستانی بودن و موقعیت سوق الجیشی در زمان‌های قدیم از اهمیت زیادی برخوردار بوده‌است. بنا بر سخن مؤلف تاریخ نادری این روستا در زمان نادرشاه افشار و در یکی از لشکرکشی‌های وی به مناطق جنوبی ایران به آتش کشیده شد. دلیل این أمر عدم اطاعت طایفه سمغانی از شاه افشار شمرده شده‌است. ). نادر پس از سرکوبی برخی از شورش های داخلی از جمله شورش های بختیاری ها، در لشکرکشی خویش به جنوب فارس، منطقه ای که ایل سمغانی ها در آن ساکن شده بودند را به آتش کشید و به گواه بسیاری از مردم این منطقه هنوز هم آثار این آتش سوزی در خاک این منطقه هویداست. البته در شاهنامه نادری به این واقعه اشاره ای نشده است و فقط به لشکرکشی نادر به منطقه فارس اشاره شده است: رسانید کاین نامه شکوه بار// بود عرضع خان شیراز و لار// درو انچه باشد رقم سر بسر// نباشد جزین مدعای دگر// نبایست هرگز برروزی چنین// شتابند بر فارس اصحاب دین// سزاوار دشمن جز آزار نیست//ببد اصل نیکی سزاوار نیست// بدان را نباشد بجز بد سزا// جفا پیشگانرا بغیر از جفا// بداندیش چون زیر دست تو شد//ز اقبال فرخنده پست تو شد// مکن رحم بر وی فریبش مخور//بتیغ جفایش سر از تن ببر// که با خاک یکسان بداندیش به//سرش دور از تن جگر ریش به// (شاهنامه نادری، 117) نکته جالبی که شاید هیچکدام از مورخان آن دوره بدان اشاره نداشته اند علت پیوستن برخی از ساکنان منطقه جنوب غربی استان فارس به افغان هاست. بسیاری از ساکنان جنوب غرب فارس و منطقه سمغان در کازرون فارس به دلیل کینه دیرینه از صفویان و ظلم و ستم آنان به مردم زرتشتی مذهب سمغانی، سرانجام به افغان ها پیوستند تا بدین طریق هم کیش خود را حفظ کنند و هم انتقام خویش و حمله های گسترده صفویان به دیار سمغان و پناهنده شدن این ایل بزرگ به مناطق کوهستانی شاپور را به نوعی تلافی کنند. شیراز از اولین شهرهایی بود که در لشکرکشی نصرالله خان به آن دیار به تصرف نیروهای غلزایی درآمد البته پس از مدتی فرستاده محمود یعنی نصرالله خان در یورش شیراز زخمی شد و محمود متاسف و محزون گردید (حسینی صفائی، 1378، 159) پس از آن زیردست خان سمغانی جانشین نصرالله خان شد، وی که فردی زرتشتی بود و کینه زیادی از صفویان داشت به محاصره شهر شیراز ادامه داد و به گفته دکتر حسینی صفایی «وی به معیت تفنگ چیان سمغانی و گرمسیرات زرتشتی و سنی مذهب فارس، مثل جویم، خنج و فشور و غیره، شیراز را محاصره کردند و پس از محاصره ای طولانی مدت درنهایت شیراز به تصرف افاغنه درآمد (همان، 160).

بیشتر ساکنان این روستا پس از این واقعه تلخ به شهرهایی چون کازرون،سپیدان(اردکان)، بیضا، خرامه و مزری در برازجان نقل مکان کردند. اسم روستای سمغان در واقع "سه مغان" بوده و این بدین معنی است که در زمان‌های باستان و در دوره ساسانیان سه مغ زرتشتی در این روستا زندگی میکرده‌اند (مغ‌ها بزرگترین روحانیان زرتشتی در زمان ساسانیان بوده‌اند که موبد موبدان نیز نامیده می شده اند) و اسم سمغان از آن جا گرفته شده‌است. قدیمیترین بزرگان و ریش سفیدان این روستا،؛ عبدالرحمان پورقیومی، سیاهمرز بازیار، حسین آقایی، عیوض نادری.

جمعیت[ویرایش]

این روستا در دهستان سمغان قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲٬۱۲۸ نفر (۴۱۴خانوار) بوده‌است.

منابع[ویرایش]

- مروی، محمد کاظم، عالم آرای نادری، تصحیح دکتر محمد امین ریاحی، تهران: زوار، 1364. ج1و2.
- مینوریسکی،تاریخچه نادرشاه، ترجمه رشید یاسمی، تهران: سیمرغ، چ2، 1356.

- هنوی، جونس، زندگی نادرشاه، ترجمه اسماعیل دولتشاهی، تهران: علمی و فرهنگی، چ2، 1377.

  • «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵». درگاه ملی آمار ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۱ ژانویه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۱ ژانویه ۲۰۱۳.